Постаналитикалық философия – талдау философиясынан тысқары ағым. Рорти, Дэвидсон, Путнэм еңбектерінен бастау алады, континенттік философиямен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Философия саласы
Area of philosophy
Постаналитикалық философия – ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде басым мектеп саналатын аналитикалық философияның негізгі философиялық бағытынан үзіліп, жаңаша қадам шиғаруды білдіреді. Философияның интернет энциклопедиясы бұл бағытты «аналитикалық философияға үлкен қарыз болған, бірақ одан маңызды жаңарулар жасаған философтар» деп анықтайды. Бұл бағытты бір оң жобаға біріктіру мүмкін емес, себебі ол қарсы тұрғанымен сипатталады. Дегенмен, ол аналитикалық және континенттік философия арасындағы жіктерді жабуға бағытталған деп есептеледі. Постаналитикалық философия көбінесе заманауи американдық ой-санадан, әсіресе Ричард Рорти, Дональд Дэвидсон, Хилари Путнам, В.В.О. Куайн және Стэнли Кавелл философтарының еңбектерінен бастау алады. Бұл термин қазіргі заманғы американдық прагматизммен тығыз байланысты, ол Декарт сияқты ерте заманғы философтар тарапынан жарияланған «объективті шындықтың» контекстке тәуелсіз түрінен айырылуды жақтайды. Аналитикалық философиядан осылайша үзіліс жасаған философтардың барлығы дерлік кейінгі Витгенштейннің ойларына әсер етті, ол көбінесе аналитикалық тәсілді іштен қарай жоюға тырысқан деп саналады. Постаналитикалық философтар адам ойының, конвенцияның, пайдалылығының, әлеуметтік прогрестің кездейсоқтығын баса көрсетеді және оң тезистерді жасау мен қорғауға құлшынбайды. Жақында ғана қарапайым тіл философиясына қызығушылықтың қайта жандануы, әсіресе Кавеллдің еңбектері мен оқуларының арқасында, постаналитикалық философияның маңызды бір бөлігіне айналды. Басым аналитикалық философияда, постгуманизмде және постструктурализмде кездесетін метафизикалық және түсініксіз тілден аулақ болуға тырысқан көптеген феминист философтар қарапайым тіл философиясының әдістерін қабылдады. Осы философтардың көпшілігі Кавеллдің шәкірттері немесе әріптестері болды. Бұл тәсілді неопрагматизммен салыстыруға болады, бұл дәстүр Рортиге көп қарыз, бірақ Куайн мен Уилфрид Селларсты осы дамудың алға басушылары деп санауға болады.
Postanalytic philosophy describes a detachment from the mainstream philosophical movement of analytic philosophy, which is the predominant school of thought in English speaking countries. The Internet Encyclopedia of Philosophy defines the movement as denoting "philosophers who owe much to Analytic philosophy but who think that they have made some significant departure from it." The movement cannot be unified into a single positive project as it is defined it terms of what it stands against, although it has generally been seen as bridging the gap between analytic and continental philosophy. Postanalytic philosophy derives mainly from contemporary American thought, especially from the works of philosophers Richard Rorty, Donald Davidson, Hilary Putnam, W. V. O. Quine, and Stanley Cavell. The term is closely associated with the much broader movement of contemporary American pragmatism, which advocates a detachment from the context invariant variety of 'objective truth' promulgated by early modern philosophers such as Descartes. All or almost all philosophers associated with this detachment from analytic philosophy have been in some way influenced by the thought of the later Wittgenstein, who is often seen as pre emptively dissolving the analytical approach from within. Postanalytic philosophers emphasize the contingency of human thought, convention, utility, social progress, and are generally hesitant to develop and defend positive theses. A relatively recent resurgence of interest in ordinary language philosophy, particularly due to the literature and teachings of Cavell, has also become a mainstay of postanalytic philosophy. Seeking to avoid the increasingly metaphysical and abstruse language found in mainstream analytic philosophy, posthumanism, and post structuralism, a number of feminist philosophers have adopted the methods of ordinary language philosophy. Many of these philosophers were students or colleagues of Cavell. This approach may be compared and contrasted with neopragmatism, a tradition which owes much to Rorty, although Quine and Wilfrid Sellars may be thought of as precursors of this development.
"Аналитикалық философиядан кейінгі"
"Постаналитикалық философия" термині нақты философиялық қозғалыс ретінде емес, көбінесе сипаттамалық мағынада қолданылған. Көптеген постаналитикалық философтар аналитикалық бағытта жазады және дәстүрлі аналитикалық тақырыптарды зерттейді. Ричард Рорти былай деді: "Менің ойымша, аналитикалық философия жоғары кәсіби әдістерін, егжей-тегжейлілікке және механикаға қатысты талаптарын сақтап, трансценденттік жобасынан бас тарта алады. Мен аналитикалық философияны стиль ретінде сынағым келмейді. Бұл жақсы стиль. Менің ойымша, осы кәсібиліктің жылдары тиімді болды." Рорти постаналитикалық философияның мақсаты аналитикалық философияға немесе оның әдістеріне қарсы тұру емес, философияны білімнің соңғы түрі етіп, одан барлық басқа білім талаптарын тудыру деген үмітке дау айту екенін айтады. Постаналитикалық философияны "постфилософия" деп те атайды, бұл терминді Рорти ағартушылық философтардың ойынша, философияның бұрынғы рөлі енді қоғамда орындалмайды және оның орнын басқа құралдар басады деген ойды көрсету үшін қолданды.
The term "postanalytic philosophy" itself has been used in a vaguely descriptive sense and not in the sense of a concrete philosophical movement. Many postanalytic philosophers write along an analytic vein and on traditionally analytic topics. Richard Rorty said: "I think that analytic philosophy can keep its highly professional methods, the insistence on detail and mechanics, and just drop its transcendental project. I'm not out to criticize analytic philosophy as a style. It's a good style. I think the years of superprofessionalism were beneficial." Rorty says the goal of postanalytic philosophy is not to oppose analytic philosophy or its methods, but to dispute its hope to make philosophy the penultimate form of knowledge from which every other knowledge claim must be derived. Postanalytic philosophy may also be known as post philosophy, a term used by Rorty, to emphasize the notion that the project of philosophy as conceived by Enlightenment philosophers no longer serves the role it used to in society and that this role has been replaced by other media.