Кіріспе

1963 жылы Тынық мұхитындағы тайфун маусымының ресми шектері жоқ; ол 1963 жылы жыл бойы ағып өтті, бірақ тропикалық циклондардың көпшілігі маусым мен желтоқсан аралығында Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігінде қалыптасады. Бұл мерзімдер әдетте Тынық мұхитының солтүстік-батыс бөлігінде тропикалық циклондардың көпшілігі пайда болатын жылдың кезеңін анықтайды. Осы мақаланың ауқымы Тынық мұхитымен, экватордың солтүстігімен және Халықаралық дата сызығының батысымен шектеледі. Дата сызығының шығысында және экватордың солтүстігінде қалыптасқан дауылдар – қызыл дауылдар деп аталады; 1963 жылғы Тынық мұхитындағы қызыл дауыл маусымына қараңыз. Батыс Тынық мұхиты бассейнінде қалыптасқан тропикалық дауылдарға Бірлескен тайфун ескерту орталығы (Joint Typhoon Warning Center) ат қойды. Бұл бассейндегі тропикалық депрессиялардың нөміріне "W" әрпі қосылады. Филиппин жауапкершілік аймағына кіретін немесе онда қалыптасатын тропикалық депрессияларға Филиппиннің атмосфералық, геофизикалық және астрономиялық қызметтер басқармасы (PAGASA) ат береді. Осының салдарынан бір дауылдың екі аты болуы мүмкін. Бұл PAGASA-ның тайфундарға жергілікті аттар берген алғашқы маусымы болды.

Жүйелер

Осы жылы Батыс Тынық мұхитында 36 тропикалық депрессия қалыптасты, олардың 25-і тропикалық дауылға айналды. 19 дауыл тайфунға дейін күшейіп, оның 8-і супер тайфун деңгейіне жетті. "Мэринерс" ауа райы журналында хабарланғандай, 03W тропикалық депрессиясы ең жоғары қарқынында қысқа ғана уақытқа желдің күшіне жетіп, содан кейін тарап кетті.

CMA тропикалық депрессиясы 1

Қытай метеорологиялық басқармасы (CMA) 30 наурызда Микронезия жанындағы бұзылыстың қалыптасуын талдады, бірақ басқа агенттіктер бұл жүйені бақыламады. Батысқа қарай жылжумен, төмен қысым аймағы келесі күні тропикалық депрессияға дамыды. 1 сәуірде дауыл солтүстікке бұрылып, екі күннен кейін желдің жылдамдығы 55 км/сағ. және ең төменгі қысым 1001 мбар (hPa) болатын ең жоғары қарқындылыққа жетті, содан кейін баяу әлсіреген. 6 сәуірде депрессия төмен қысымның қалдық аймағына айналды; бұл қалдықтар келесі күні ертесіне тарап кеткенге дейін батысқа қарай жылжыды.

Тайфун Олив

Ақырында Олив тайфунына айналған төмен қысым аймағы алғаш рет 21 сәуірде Труктің оңтүстік-шығысында, үлкен троп аймағының ішінде пайда болды. Жаңа ғана пайда болған бұл алапат ауа райы батыс-солтүстік бағытта, Волеайға қарай баяу жылжыды. Жапонияның метеорологиялық агенттігі (JMA) 26 сәуірде дауылдың тропикалық депрессияға айналғанын мәлімдеді, бірақ JTWC келесі күні Оливты тропикалық дауыл ретінде бақылауға алды. Олив тропикалық циклогенезден кейін тез күшейіп, 27 сәуірде сағат 12:00 UTC-ге қарай тайфунға айналды. Олив Мариана аралдарында елеулі зардаптар келтірді: Сайпандағы үйлердің 95 пайызы ауыр зақымдар алды, ал тағы 5 пайызы дауылдан толыққанды қирады. Жақын орналасқан Ротада да үйлер зақымдалып, егін көптеп жойылды; Гуам мен Тинианда да мүлік пен ауыл шаруашылығына зиян келді, күшті желден электр сымдары үзіліп, 1000 адам үйсіз қалды. Оливтің келтірген зияны 5 миллион АҚШ долларын құрады. 30 сәуірде АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди Бенитестің өтінішін қабылдап, зардап шеккен аралдарды апат аймағы деп жариялады. Кейіннен Кеннеди Сайпан, Тиниан және Ротадағы дауылдан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін 1,3 миллион АҚШ долларын бөлді. Каролина және Маршалл аралдарынан Мариана аралдарына азық-түлік пен медициналық жабдықтар жіберілді.

Тайфун Поли (Ауринг)

Поли 25 мамырда Волеайдың солтүстік-батысына қарай алғаш рет анықталған төмен қысым аймағынан пайда болды. Бірақ, JTWC (Жаңағы Тыныш мұхиты дауылдар орталығы) 31 мамырда жүйеге қатысты ескертулерді бастады. Одан кейін ол күшінен бірте-бірте төмендеп, солтүстік-шығысқа қарай жылдамдады. 5 маусымда Поли Токионың оңтүстік-шығысынан әлсіз тайфун ретінде өтіп, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай бұрылды. Полидің тропикалық емес қалдықтары 10 маусымда Беринг теңізіне және Аляска жағалауына жетіп, тарап кетті.

Тропикалық дауыл (Бебенг)

Роза тропикалық дауыл 6 маусымда Оңтүстік Қытай теңізінде тропикалық депрессия ретінде пайда болды және бастапқы кезеңінде оңтүстік-шығысқа қарай Лузонға қарай жылжыды. 8 маусымда JTWC Розаны тропикалық дауыл деп ескертуді бастады, ол кезде циклон Лузонның солтүстік-батыс жағалауынан жақын жерде болды. Содан кейін Розаның күшейе түсуі жалғасты, ол Рюкю аралдары арқылы өтетін кезде тропикалық дауылдың ең жоғары деңгейіне жетті.

Тайфун Фэй (Нененг)

Тайфун Фэй Гонконгқа соғып, 3 адам қаза болды.

Глория тайфуны (Оньян)

"Глория" тайфуны, Филиппинде "Онианг" тайфуны деп белгілі болды. "Глория" Тайвань мен Қытайға әсер етті. "Глория" тайфуны 5 қыркүйекте Батыс Тынық мұхитының ашық суларында қалыптасты. Дауыл 9 қыркүйекте 155 миль/сағатқа дейін күшейді. Одан әрі батыс-солтүстік бағытта жылжумен бірге әлсіреп, 11 қыркүйекте Тайваньның солтүстік-шығыс жағалауына 100 миль/сағат жылдамдықпен соқты. "Глория" батысқа қарай жылжып, сол түні Қытайдың шығыс бөлігіне 85 миль/сағат жылдамдықпен тайфун ретінде шабуылдады. Дауыл солтүстік-шығысқа қарай құрлық үстінен айналып, 13 қыркүйекте Қытайдың шығысында ыдырады. "Глория" 239 адамның өмірін қиып, 89 адамның жоспасыз жоғалуына себеп болды.