Бірінші американдық әуе ас құрдасы Дуглас Кэмпбелл

Кіріспе

Америкалық бірінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш Дуглас Кэмпбелл (7 маусым 1896 – 16 қазан 1990) – американдық авиатор және бірінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш. Американдық жаттығудан өткен әскери бөлімде ұшқан алғашқы американдық авиатор, үздік ұшқыш мәртебесіне ие болған.

Ерте өмір

Кемпбелл Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келген. Ол әйгілі астроном Уильям У. Кэмпбеллдің ұлы, ол Лик обсерваториясының директоры және Калифорния университетінің болашақ президенті болған. 1917 жылдың сәуір айында АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде, ол Гарвард университетінде оқыды және спортқа қабілеттілігімен көзге түсті. Кемпбелл және бұрынғы президент Теодор Рузвельттің ұлы Куентин Рузвельт дереу колледжді тастап, АҚШ армиясына жазылды. Оған Гарвард университетінің 1917 жылғы түлектерінің дипломы берілді.

Қызмет мансабы

Авиация қызметіне тағайындалған Кэмпбелл Curtiss Jenny ұшағында ұшуды үйреніп, кейін Nieuport истребителінде оқудан өтті. Ол сол кездегі танымал 94-ші әуе эскадрильясының ("сақинадағы шляпа" тобы) құрамына қосылды. Бұл эскадрилья Nieuport 28 истребительдерін пайдаланды. Ол өзінің қызметі барысында көптеген алғашқы жетістіктерге қол жеткізді. Эскадрильяның алғашқы патрулін Эдди Риккенбеккер және Рауль Луфбери сияқты екі танымал авиатормен бірге орындады. Жабдықтау мәселесіне байланысты, үш авиатордың алғашқы миссиясы қарусыз ұшақтармен жүзеге асты. Оның алғашқы жеңісі, әдеттегі екі емес, бір ғана пулеметі бар ұшақта ұшып келе жатқанда тіркелді. Эскадрильяның алғашқы расталған жеңісін лейтенант Алан Ф. Уинслоупен бөлісті, бұл американдық жаттығудан өткен ұшқыштар тобының соғыстағы алғашқы жеңісі болды. Кэмпбелл мен Уинслоу 1918 жылдың 14 сәуірінде Jasta 64w эскадрильясынан бір ұшқышты атып түсіріп, тұтқынға алды. Ол 1918 жылдың 31 мамырында Францияның Лиронвиль қаласының үстінде бесінші жау ұшағын түсірген кезде әуе күштерінің екінші асасы және американдық жаттығудан өткен ұшқыштардың бірінші асасы атанды. Кэмпбелл 1918 жылдың 19 мамырында Францияның Флире қаласының үстіндегі әуе шайқасында көрсеткен батылдығы үшін "Еңбегі үшін айрықша көзге түсу орденімен" марапатталды және үш апта ішінде 4 "Емен жапырағы" алды. Сонымен қатар, француз әскері оған "Croix de Guerre avec palme" орденін табыс етті. Ол 1918 жылдың 5 маусымында өзінің алтыншы және соңғы жеңісін оді. Осы соңғы шайқас кезінде Кэмпбелл жарылған артиллериялық снарядтан жарақат алды және арқасына түскен сынықтардан емделу үшін АҚШ-қа қайтарылды. Емделу барысында ол көптеген соғыс облигацияларын жинау акцияларына қатысты. Кэмпбелл қайтадан шайқасқа оралуды үміттенеді және 1918 жылдың қараша айында эскадрильясына қайта тағайындалды. Алайда, соғыс аяқталуға жақын болды және ол 1918 жылдың 11 қарашасындағы келісімге дейін майданға қайта оралмады. Келесі жылы әскери қызметтен шыққаннан кейін, ол 1924 жылға дейін резервте қызметін жалғастырды. Соғыстан кейін ол W. R. Grace and Company компаниясында жұмыс істеді. Дуглас Кэмпбелл 1919 жылдың сәуір айында Нью-Йоркте жұмысқа орналасты. Екі жылдан кейін ол Перудегі Hacienda Cartavio-ға келді, онда бухгалтер болып жұмыс істеді. Cartavio – қант қамысын өсіретін шаруашылық, және W. R. Grace & Co. компаниясы он тоғызыншы ғасырдың соңында осы жерде қант өндіру үшін алғашқы зауытты салды. Ол онда шамамен он бір жыл жұмыс істеді. 1939 жылы Pan American Airways компаниясының вице-президенті болып тағайындалды, ал 1948 жылы авиакомпанияның бас директоры атанды. Ол Коннектикут штатының Гринвич қаласында 94 жасында қайтыс болды.

Assigned to the Air Service, Campbell learned to fly in a Curtiss Jenny aircraft and was later trained in a Nieuport fighter. He was assigned to the famous Pursuit 94th Aero Squadron (the "Hat in the ring" gang) at this stage flying Nieuport 28 fighters. He was noted for several firsts in his service. He flew the squadron's first patrol along with two other famous aviators, Eddie Rickenbacker and Raoul Lufbery. Due to supply problems, the trio flew their first mission in unarmed planes. His first kill came while flying in an aircraft armed with only one rather than the usual two machine guns. He shared credit with Lt. Alan F. Winslow for the squadron's first confirmed victories, which were the first victories by fighter aircraft of an American trained flying unit in the war. Campbell and Winslow each shot down and captured a pilot from Jasta 64w on April 14, 1918. He became the second Air Service ace and the first by an American trained aviator when he downed his fifth enemy aircraft over Lironville, France on May 31, 1918. Campbell was awarded the Distinguished Service Cross for bravery in aerial combat over Flirey, France on May 19, 1918 and in the next 3 weeks received 4 Oak Leaf Clusters. He was also awarded the Croix de Guerre avec palme by the French military. He scored his sixth and final victory on June 5, 1918. During this last action, Campbell was wounded by an exploding artillery shell and was sent back to the United States to recover from severe shrapnel injuries to his back. During his recuperation, he made appearances at numerous war bond rallies. Campbell hoped to return to combat and was reassigned to his squadron in November 1918. By then however the war was winding down and he saw no further frontline action before the Armistice of November 11, 1918. While leaving active service the following year, he continued to hold a commission in the reserves until 1924. After the war, he took a job for W. R. Grace and Company. Douglas Campbell began work in April 1919 in New York. Two years later he arrived at the Hacienda Cartavio in Peru where he worked as an accountant. Cartavio was a farm where sugarcane was grown and where W. R. Grace & Co. had built the first mill to produce sugar at the end of the nineteenth century. He worked for about eleven years there. After he became the Vice President of Pan American Airways in 1939 and was named the airline's general manager in 1948. He died in Greenwich, Connecticut at the age of 94.