Кіріспе

Шри-Ланка көлік басқармасы (сингала тілінде: ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය Shri Lanka Gamanāgamana Mandalaya) (бұрынғы атауы: Сейлон көлік басқармасы, CTB) – Шри-Ланкада автобус тасымалын жүзеге асыратын мекеме. 1958 және 1978 жылдар аралығында Сейлон көлік басқармасы (CTB) Шри-Ланкадағы қоғамдық автобус тасымалын толығымен басқарған мемлекеттік кәсіпорын болды. Өркендеген кезеңінде ол әлемдегі ең ірі автобус компаниясы болды – шамамен 7000 автобусы және 50 000-нан астам қызметкері болды. 1979 жылы жекешелендіру салдарынан, ол төмендеу кезеңін бастан өткерді. Бірінші кезде бірнеше аймақтық басқармаларға, содан кейін бірнеше компанияларға бөлінді, ал 2005 жылы Шри-Ланка көлік басқармасы ретінде қайта құрылды. 2016 жылы автопарктегі автобустардың саны 7769 болды, оның ішінде 6178-і пайдалануда болды. Сол жылы SLTB-де барлығы 32 640 қызметкер жұмыс істеді.

Тарих

Шри-Ланкадағы алғашқы моторлы омнибус 1907 жылы импортталды және Шри-Ланкада автобус тасымалы меншік иесімен жүзеге асырылатын қызмет ретінде басталды. Ережелер болмағандықтан, бір маршрутта бірнеше автобус жүрген кезде жол жүкке талас болатын. 1930 жылдардың ортасына қарай, максималды пайда табу ниетімен жасалған бұрмалаушылықтар қауіпсіздік пен жайлылыққа нұқсан келтіре бастады. 1940 жылдар шамасында британдықтардың жауапкершілігі шектеулі автобус компанияларын құруы – елдегі қоғамдық жолаушылар тасымалын реттеудегі алғашқы маңызды қадам болды. 1948 жылғы Ратнам зерттеуі, 1954 жылғы Сансони зерттеуі және 1956 жылғы Жаратна Перера зерттеуі Шри-Ланкадағы автобус қызметтерін зерттеді және барлығы компанияларды мемлекеттік меншікке алуды ұсынды. Шри-Ланка Көлік Басқармасының тарихы 1958 жылдың 1 қаңтарына дейін жетеді; сол кезде ол Цейлон Көлік Басқармасы (CTB) деп белгілі болды. CTB-ның алғашқы рейсінде Премьер-Министр және Көлік және Жұмыс министрі Майтрипала Сенанаяке Германиядан импортталған бордо түсті Mercedes-Benz автобусына мінген. Автобус әлі күнге дейін Ниттамбуа автобус депосының меншігінде. Өркенді кезеңінде ол әлемдегі ең ірі автобус компаниясы болды – шамамен 7000 автобусы және 50 000-нан астам қызметкері бар. 1979 жылы жекешелендіруден кейін ол құлдырау кезеңін бастан кешірді. Бір ұлттық мекеме құру ұзақ қашықтықтағы жолдарда автобус тасымалын жүзеге асыруға және көптеген ауылдық маршруттарда автобустарды іске қосуға мүмкіндік берді. Бірінші кезде бірнеше аймақтық басқармаларға, содан кейін бірнеше компанияларға бөлінген ол, 2005 жылы Шри-Ланка Көлік Басқармасы ретінде қайта құрылды. Бұл қадам Парламентте екі партиялық қолдауға ие болды. Бірлескен Бизнес-форум (J Biz) бұл туралы қуанышпен мәлімдеді, ол CTB-ның жаңаруын құттықтады: бұл бизнес-қоғамдастығы мемлекеттік автобус қызметі жекешелендірілген кәсіпорындардан жақсы деп айтқан сирек жағдайлардың бірі болды.

Қызметтер

SLTB қалалық және ауылдық маршруттарда қызмет көрсетеді. Көптеген ауылдық аймақтарда ол жеке операторларға тиімсіз болып көрінетін, пайдасыз маршруттарда да қызмет көрсетеді.

Қалааралық бағыттар

SLTB сонымен қатар көптеген қалааралық бағыттарды қамтиды. Бұл бағыттар елдегі көптеген маңызды халық орталықтарын байланыстырады. 2012 жылғы қаңтардан бастап SLTB Оңтүстік тас жолындағы жалғыз автобус операторы болып табылады. Ол Галле мен Махарагамды байланыстыру үшін тас жолда заманауи "Ланка Ашок Лейланд" автобустарын пайдаланады. Автобустар екі сағат сайын қатынайды. 2013 жылдан бастап SLTB Катунаяке тас жолында да жұмыс істей бастады, бұл Негомбо, Катунаяке, Путталам және басқа да аймақтардан келген адамдарға 20 минут ішінде қол жеткізуді жеңілдетті.

Флот

Автопарктің көп бөлігі Ashok Leyland, Dennis, Volvo, Yutong, Tata, Mitsubishi және Isuzu компанияларының автобустарынан құралған. SLTB қазіргі уақытта Volvo компаниясынан жаңа автобустар тапсырыс беру арқылы автопаркін кеңейтуде. Тапсырыс берілген автобустарда төмен еденді дизайн және кондиционер сияқты заманауи жабдықтар бар. 2011 жылдың шілде айында Коломбо қаласында жаңа автобустарға жолаушылардың реакциясын білу үшін сынақ жүргізу басталды.

Ливреясы

SLTB автобустарының көпшілігі қызыл түсті және оңай көзге түседі.

Бұрынғы киімдер

CTB бастапқыда автобустарын қызыл және көк түспен бояған. Лондондық қоғамдық көліктің екінші қол автобустары, парктің негізгі бөлігін құрады, оларды тек жартылай көк түспен бояу жеткілікті болды, бұл шығындарды үнемдеуге мүмкіндік берді. Алюминийден жасалған автобус корпустары кеңінен қолданыла бастағанда, ақшаны үнемдеу мақсатында, бетінің үлкен бөлігі боялмай қалды, ал алдыңғы және артқы жағы қызыл, бүйірлерінде көк жолақтармен боялды.

Логотип

Алғашында логотип көк түстегі овал болып, оның үстінде "CTB" деген сөздері және сингал және тамил тілдеріндегі сәйкес жазулары қызыл түспен жазылған. 1970 жылдан бастап бұл логотип көк фонға салынған арыстан бейнесімен ауыстырылды. Қазіргі SLTB логотипі 1970 жылдардағы символдарға қайта оралады, бірақ "CTB" орнына "SLTB" латын әріптерімен, сингал жазуына "Сри" сөзі қосылып, тамил жазуы өзгеріссіз қалды.

Транзит бойынша бәсекелестер

SLTB автобустары бүкіл елде жеке автобустармен және Шри-Ланка темір жолдарымен бәсекелеседі.

Интеграция мәселелері

Шри-Ланка көлік басқармасы өз қызметтерін темір жол сияқты басқа көлік түрлерімен үйлестірмеген. Көптеген елдердегі көлік жүйелерінен өзгеше, Шри-Ланкада автомобиль және темір жол көлігі арасында бірыңғай билет жүйесі жоқ. Автобустар темір жолға арналған қосымша автобус бағыттарын ұсынбайды, соның салдарынан қалалық темір жол мен автобустар бір-бірінен тәуелсіз жүйелер ретінде жұмыс істейді, бұл тиімділіктің төмендеуіне әкеледі.