Кіріспе

Американдық сценарист Марта Остенсо (17 қыркүйек 1900 – 24 қараша 1963) – сценарист және Канада әдебиеті тарихындағы маңызды тұлға.

Ерте өмір және білім

Марта Остенсо Норвегияның Хордаланд округіндегі Хаукеландта (қазір Берген қаласының бір бөлігі) дүниеге келді. Оның ата-анасы Сигурд пен Олина (Тунгеланд) Остенсо болды. Ол отбасымен бірге Канаданың Манитоба провинциясына эмиграциялады, алдымен Брэндон қаласына қоныстанды, содан кейін Виннипегке көшті. Остенсо ауылдық мектепте мұғалім болып жұмыс істеді және Манитоба университетінде шамамен бір жыл оқыды, бірақ бітірген жоқ. Манитоба университетінде оқып жүргенде ол ағылшын тілі кафедрасының профессоры Дуглас Дюркиннің студенті болды. Одан кейін Дюркин әйелі мен балаларын тастап, Нью-Йорк қаласына көшті, Остенсо да оған қосылды. Олар Нью-Йоркте бірге тұрды, ол Колумбия университетінде білім алды.

Мансап

Марта Остенсо Нью-Йоркте әлеуметтік жұмыскер болып жұмыс істеді; ол және Дюркин сол кездегі әдеби ортада белсенді болды. Остенсоның ең танымал романы «Жабайы қаздар» 1925 жылы жарық көрді. Манитобаның ауылдық жерлерінде сабақ беруге жіберілген жас мұғалім туралы бұл кітапты сыншылар, соның ішінде Фей Хаммиллдің талдауында, канадалық реализмнің маңызды туындысы деп бағалады. Ол 1925 жылы «Дод, Мид және Компания» Жылдың үздік романы сыйлығын жеңіп алды. Бұл оны танымал және көп сатылатын автор етіп шығарды. «Жабайы қаздар» романының экранизациясы 1927 жылы түсірілді. Кейін Остенсо мен Дюркин Оңтүстік Дакотаға, содан кейін Миннесотаға көшіп кетті. Оның көптеген романдары Миннесота шаруаларының өміріне негізделген; көбінесе оларда махаббат және мелодрама элементтері кездеседі. Остенсо ауылдық көшпенділердің өмірін қадір-қасиетпен бейнелейді. Ол әңгімелер, журналдық сериялар мен романдар жариялауды жалғастырды және бірнеше сценарийлер жазды. Қазір Остенсо Дюркинмен бірлесіп жұмыс істегені белгілі болғанымен, олардың барлық туындылары оның атымен ғана жарық көрді. Ол тағы он бес роман жазды, олардың ең табыстысы – «О өзен, есте сақта» романы. Бұл роман Миннесотаның Қызыл өзен аңғарындағы бір отбасы туралы айтады және 1943 жылы Әдеби гильдияның таңдауына ілікті. Романның жаңа басылымы 2022 жылы «Бореалис Пресс» баспасынан шықты. Өз атын қалай дұрыс айту керектігін сұрағанда, ол «The Literary Digest» журналына: «Остенсо атының үш буыны бар, бірінші буынға басты акцент түседі, екіншісі акцентсіз, үшіншісіне екінші деңгейдегі акцент түседі. Нәтижесінде, сіз «Остин» деп айтып, соңына «со» дегенді қосасыз» деді. Дюркиннің әйелі қайтыс болғаннан кейін, ол 1945 жылы Остенсоға үйленді. Марта Остенсо мен Дюркин біраз уақыт Голливудта, Калифорнияда тұрды, онда 1930 және 40-жылдардың киножұлдыздарымен достық қарым-қатынаста болды. Остенсоның «Жабайы қаздар» романы 1961 жылы Батыс Германия мен Австрияның бірлескен өндірісінде «Жабайы қаздардың зарлы айқайы» деген атпен түсірілді, ал кейіннен 2001 жылы Сэм Шепардтың басты рөлде ойнаған «Жасыл өрістен кейін» телефильмі ретінде Канада теледидары үшін түсірілді.

Өлім

Киноиндустрияның өмір салты Остенсо мен Дюркиннің денсаулығына, сондай-ақ олардың еңбек өнімділігіне және жұмыстарының сапасына кері әсер етті. 1963 жылы жұбайлар Дюркиннің ұлдарының жанында болу үшін Вашингтон штатының Сиэтл қаласына көшіп кетті. Көп ұзамай Остенсо жылдар бойы ауыр ішімдікке берілгендігінің салдарынан бауыр циррозынан қайтыс болды.