Кіріспе

Канадалық романшы Уильям Робертсон Дэвис (28 тамыз 1913 – 2 желтоқсан 1995) – канадалық романшы, драматург, сыншы, журналист және профессор. Ол Канаданың ең белгілі және көп оқылатын авторларының бірі және елдің ең көрнекті әдебиетшілерінің бірі болды, бұл аталымды Дэвис өзіне ризашылықпен қабылдады. Дэвис Торонто университетіне қарасты Масси колледжінің – аспирантураға арналған жатақ үйдің алғашқы директоры болды.

Ерте өмір

Дэвис Онтарионың Теймсвилл қаласында Уильям Руперт Дэвис пен Флоренс Шеппард Маккейдің үшінші ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінен Дэвис кітаптар мен көркем тілдің ортасында өсті. Оның әкесі, 1942 жылдан 1967 жылы қайтыс болғанға дейін Канада Сенатының мүшесі, Уэльстің Уэлшпул қаласынан шыққан газетші болды, ал екі ата-анасы да жақын оқырмандар еді. Ол олардың жолын жалғап, көрінетін барлық нәрсені оқыды. Бала кезінде ол театрлық қойылымдарға қатысып, өмір бойы драмаға деген қызығушылығын дамытты. Ол өзінің ересек өмірінің алғашқы жылдарын Онтариодағы Ренфрюде өткізді (және романында "Блэрлоги" деп атады, "What's Bred in the Bone" романында); романның көптеген кейіпкерлері ол онда танысқан отбасылардың есімдерімен аталады. 1926 жылдан 1932 жылға дейін Торонтодағы Жоғарғы Канада колледжінде оқыды және онда Сент-Мария Магдалина шіркеуіне барып, діни қызметтерге қатысты. Кейін ол пресвитериан шіркеуін тастап, кальвинизм теологиясына қарсылық білдіргендіктен англикандықтарға қосылды. Дэвис кейін "Ақылды адам" романында Сент-Мария Магдалинадағы жоғары миссаның рәсімін пайдаланды. Жоғарғы Канада колледжін бітіргеннен кейін, ол 1932 жылдан 1935 жылға дейін Онтариодағы Кингстон қаласындағы Куинс университетінде оқыды. Queen's University Journal журналында жарияланған мәліметтерге сәйкес, Дэвис Куинс университетіне емтиханның математика бөлімін тапса алмағандықтан, дипломға емес, арнайы студент ретінде қабылданды. Дэвистің ерте өмірі оған тақырыптар мен материалдарды сыйлады, ол кейінірек өзінің шығармаларында жиі қайта оралатын, соның ішінде білім алу үшін Англияға оралатын канадалықтар және театр тақырыбына оралды.

Орта жастары

Дэвис жаңа әйелімен 1940 жылы Канадаға оралды, онда ол Saturday Night журналының әдеби редакторы қызметін атқарды. Екі жылдан кейін Торонтоның солтүстік-шығысында орналасқан Онтарио штатының Питерборо қаласындағы Peterborough Examiner газетінің редакторы болды. Ол осындағы өмірінен алған тәжірибелерін кейінірек пьесалары мен романдарының кейіпкерлері мен жағдайларын жасау үшін пайдаланды. 1949 жылы «Эрос таңғы аста» романынан кейін «Фортуна, жауым» және 1950 жылы үш актілі «Менің жүрегімнің түкпірінде» пьесасы жарық көрді. Осы аралықта Дэвис Examiner газетінде Samuel Marchbanks псевдонімімен әзіл-қалжың эсселер жазды. Олардың бір бөлігі «Samuel Marchbanks күнделігі» (1947), «Samuel Marchbanks үстел басындағы әңгімелер» (1949) және кейін «Samuel Marchbanks альманахи» (1967) аттарымен жиналып басылды. Автордың жаңа түсіндірмелерімен бірге Марчбанкстің үш кітабы 1985 жылы «Samuel Marchbanks құжаттары» деген атпен жарияланды. 1950-ші жылдары Дэвис Канаданың Стратфорд Шекспир фестивалін ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Ол фестивальдің басқару кеңесінде жұмыс істеді және фестиваль директоры сэр Тайрон Гатримен бірлесіп фестивальдің алғашқы жылдары туралы үш кітап жариялады. Оның ең басты құмарлығы драма болғанымен, ол әзіл-қалжың эсселерінде де жетістікке жетті, бірақ Дэвис өзінің ең үлкен жетістігін көркем әдебиетте тапты. Оның кейін «Сальтертон трилогиясы» деп аталған алғашқы үш романы: «Дауылға шалынған» (1951, бастапқыда пьеса ретінде жоспарланған), «Зұлымдық ашытқысы» (1954, сонымен қатар сәтсіз «Махаббат пен жала» пьесасының негізі), ол Стивен Ликок әдеби сыйлығын жеңіп алды, және «Қиындықтар қоры» (1958). Бұл әңгімелер кейін «Жоғары көңіл-күй» (1982) және «Ғажайыптар әлемі» (1975) кітаптарына жинақталды. Осы үш кітап бірге «Депфорд трилогиясы» деп аталды.

1980 және 1990 жылдар

Дэвис университеттегі лауазымынан зейнеткерлікке шыққанда, оның жетінші романы, академиялық өмірге сатиралық келген "Тәулікші періштелер" (1981) жарық көрді, одан кейін "Сүйектен туған" (1985) романы 1986 жылы Букер сыйлығының көркем әдебиет номинациясы бойынша тізімге ілікті. "Таймс" газетінің некрологында былай делінген: "Дэвис өмірдің барлық маңызды жақтарын қамтыды. Оның романдары терең ойлылық пен психологиялық талдауды, қиял мен шаттықпен үйлестірді". Ол Джон Кеннет Галбрейтпен жақын достығын сақтап, 1993 жылы Бостонда Галбрейттің 85 жылдық мерекесіне қатысты. Американдық жазушы Джон Ирвингпен осыншалықты жақын дос және әріптес болғандықтан, Ирвинг Дэвистің Торонтодағы Тринити колледжінің шіркеуінде өткен жерлеу рәсімінде қасиетті жазбалардан оқыды. Ол сондай-ақ Салман Рушдиге қолдау көрсетіп, оның "Шайтандық аяттар" романындағы исламға қарсы деген айыптамаға байланысты Иран аятолласы Рухолла Хомейнидің фәтвасымен қауіп төнген кезде жазбалар жариялады.

Жеке өмір

Дэвис 1940 жылы Бренда Этель Дэвисқа (1917–2013) үйленген. Ол үш қызы – Миранда Дэвис, Розамонд Бейли және жазушы Дженнифер Сарриджден төрт немере және үш шөбересінің артында қалды. Дэвис ешқашан көлік жүргізуді үйренбеген.