Кіріспе
Канадалық ақын және романист, құрбандыққа алынған Элизабет Смарт (27 желтоқсан 1913 – 4 наурыз 1986) – канадалық ақын және романист. Оның ең белгілі туындысы – «Grand Central Station I Sat Down and Wept» романы (1945), бұл ақын Джордж Баркермен болған махаббатынан шабыттанған кеңейтілген прозалық өлең.
the kidnapping victim
Elizabeth Smart (December 27, 1913 – March 4, 1986) was a Canadian poet and novelist. Her best known work is the novel By Grand Central Station I Sat Down and Wept (1945), an extended prose poem inspired by her romance with the poet George Barker.
Ерте өмір және білім
Смарт Оттава қаласындағы көрнекті отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Рассел Смарт – заңгер, ал әпкесі Джейн кинорежиссер, мұғалім және мүсінші болды. Смарт балалық шағында Оттава қалалық мектебінде оқыды, бірақ жақын арада Элмвуд мектебіне ауыстырылды, ол Оттаваның әулетті ауданындағы қыздарға арналған жеке дайындық мектебі еді. Кейін ол орта білімін Онтарио штатының Кобург қаласындағы Хатфилд Холлда аяқтады. 11 жасында Смарт дұрыс диагноз қойылмаған «жүрек клапанының жетіспеушілігі» деген сылтаумен бір жылға төсекке жатты. Жастық шағында ол үнемі күнделік жазып отырды, бұл әдетін өмірінің көп бөлігінде сақтап келді. 18 жасқа келгенде, орта мектепті бітірген соң Смарт Англияға сапар шегіп, Лондон университетінде музыкалық білім алды. Екі жыл өткен соң, 1943 жылы, соғыс қарсаңында ол Баркерге қосылу үшін Ұлыбританияға кемемен аттанды. Ол жерде екінші баласы, Кристофер Баркер дүниеге келді және балаларын асырау үшін Ұлыбритания Қорғаныс министрлігінде жұмысқа орналасты. Смарттың анасы Луиза («Луи») кітаптан ләззат алмады. Ол үкіметтік шенеуніктердің арасындағы ықпалын пайдаланып, Канадада оның жариялануын тоқтату үшін сәтті науқан жүргізді. Шетелден елге келген кітаптардың көп бөлігін Луиза Смарт сатып алып, өртеді. Баркер Смарттың Лондонға жұмыс істеген жеріне жиі келіп тұратын. Ол тағы жүкті болды және Ақпарат министрлігінен жұмыстан шығарылды. Олардың қарым-қатынасынан тағы екі бала дүниеге келді (Себастьян, 1945 жылы туған, және Роза Эмма, 1947 жылы туған). Баркер католик болғандықтан, әйелінен ажырасып Смартқа кетемін деді, бірақ бұл ешқашан орындалмады (оның бірнеше әйелден он бес баласы болды). Олар богемиялық өмір салтын ұстанды және «Сохо» суретшілерімен байланыс тастады. Кристофер Баркер бұл кезең туралы The Guardian газетінде былай деп жазды: «Алпысыншы жылдардың басында Дэвид Гаскойн, Пэдди Кавана, Робертс МакБрайд және Колкхун, Пэдди Свифт сияқты жазушылар мен суретшілер [Свифт Смартпен бірге тұрған, ал оның әйелі Агнес Смартпен бірге аспаздық кітаптар жазған] көбінесе Паддингтондағы Вестборн террасасына жиналатын, сол кездегі біздің отбасымыздың үйіне келіп, поэзиялық журналы «X» туралы редакциялық талқылаулар жүргізетін». Бұл қарым-қатынас тек қана дәстүрден тыс болғанымен қатар, көптеген келеңсіз жағдайларға толы болды. Баркер көп ішетін, ал Смарт та осы әдетке бейімделді, олар бірге болғанда бұл жағдай нашарлайтын. Жұбайлар жиі ұрысып, бір дау кезінде Смарт Баркердің жоғарғы ерінінің бір бөлігін тістеп алды. Дегенмен, оның күнделіктеріндегі жазбаларынан көрініп тұрғандай, Смарттың Баркерге деген махаббаты өмірінің соңына дейін сақталды.
Жалғызбасты ана және жазушы
Төрт баланы өзі тәрбиелеп өсірген Смарт 13 жыл бойы жарнамалық мәтін жазушы болып жұмыс істеді, соның нәтижесінде Англиядағы ең көп жалақы алатын мәтін жазушыға айналды. 1963 жылы ол Queen журналы штатына қабылданып, кейін редактор болды.
Ықпал
Британдық "Смитс" тобының бұрынғы жетекші вокалисі Моррисси Элизабет Смартқа деген құмарлығын білдірді. "By Grand Station Central I Sat Down And Wept" шығармасына сілтемелер бірнеше "Смитс" әндерінде кездеседі, атап айтқанда "What She Said", "Reel Around The Fountain" және "Well, I Wonder" әндерінде, сондай-ақ "Смитс" тобының жинақ альбомы "Louder Than Bombs" атауында. Иан Браун өзінің үшінші жеке альбомын "Сфералар музыкасы" деп атау үшін Элизабеттің "Музыкалық нота" өлеңінен бір бөлігін пайдаланды. Канадалық драматург Венди Лилл Элизабет Смарттың өміріне арналған "Сенің естеліктерің" (1989) атты пьеса жазды.
Шығармалары
Смарт, Элизабет. Гранд-Сентрал вокзалында отырып жыладым. Нью-Йорк: Vintage Press, 1992, Бірінші басылым 1945. Смарт, Элизабет және Агнес Райан. Француз әдісімен пісіру (%00 рецепттер). Лондон: Littlehampton Book Services Ltd., 1966, бірінші басылым 1958. Смарт, Элизабет. Бонус. Лондон: Jay Landesman Publishing, 1977. Смарт, Элизабет. Алаяқтар мен кешірімсіздердің жорамалы. Нью-Йорк: HarperCollins, 1978. Смарт, Элизабет. Он өлең. Бат, Ұлыбритания: Bath Place Community Arts Press, 1981. Смарт, Элизабет. Он бір өлең. Бат, Ұлыбритания: Bath Place Community Arts Press, 1982. Смарт, Элизабет. Осы аралықта. Оттава: Deneau, 1984. Смарт, Элизабет. Элизабеттің бағы: Элизабет Смарт бақша өнері туралы. Торонто: Coach House Press, 1989. Смарт, Элизабет. Элизабет Смарттың жинақталған өлеңдері. Лондон: Paladin, 1992.
Өңделген жинақтар
Ақылды, Элизабет, Кристина Берридж ред. Өмірбаяндық шығармалар. Ванкувер: Уильям Хоффер, 1987 жыл. Ақылды, Элизабет, Элис Ван Варт ред. Жастық шақтағы жазбалар: Элизабет Смарттың ерте туындылары. Торонто: Coach House Press, 1987 жыл. Ақылды, Элизабет, Элис Ван Варт ред. Қажетті құпиялар: Элизабет Смарттың күнделіктері. Торонто: Harper/Collins Canada, 1987 жыл. Ақылды, Элизабет, Элис Ван Варт ред. Періштелер тарапында: Элизабет Смарттың күнделіктерінің екінші томы. Торонто: Harper/Collins Canada, 1997 жыл.