Кіріспе

Индия мен Пәкістан әскерлеріндегі әскери шен

Субедар майор – Үндістан және Пәкістан армияларындағы кіші офицерлік құрамның ең жоғары шені, бұрын Британдық Үнді армиясында вице-корольдің офицері деп аталған.

Тарих

Британдық үстемдік кезінде субедар майор – жергілікті халықтың жете алатын ең жоғары шен болған. 1817 жылғы 28 қазанда бұл лауазымды Шығыс Үндістан компаниясы (EIC) Бенгалия армиясының жергілікті жаяу әскеріне енгізді, ол EIC-нің үш президенттік армиясының бірі болатын. Мадрас армиясы бұл шенді 1819 жылғы 2 ақпанда қабылдады. 1825 жылы Бенгалиялық жеңіл атқыштар әскері рисалдар майор шеніне тең дәреже берді, оны Бомбей және Мадрас президенттік армиялары да көп кешікпей қабылдады. Екі шен де британдық офицерлер алдында өз халқының өкілі ретінде қызмет ететін, сонымен қатар тәуелсіз роталарға немесе жазықсыз полктердің отрядына қолбасшылық ете алатын. Британдық билік кезінде Британдық Үндістан армиясында субедар майор толыққанды майордың бас киімін тағуға құқылы болған, бұл дәстүр тәуелсіздік алғаннан кейін де аздаған өзгерістермен сақталды. Субедар майор немесе рисалдар майор британдық майорға, ал субедар немесе рисалдар капитанға теңестірілген, бірақ барлық британдық офицерлерге қарағанда төмен шенде болған.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1947 жылы Үндістанның бөлінуімен тәуелсіздік алғаннан кейін, бұрынғы Британдық Үндістан армиясы Үндістан мен Пәкістан арасында бөлісті.

Үндістан әскері

Үндістан армиясында субедар майор (SM) лейтенанттан төмен тұрады, ал лейтенант – қызметке тағайындалған офицер. Олардың тәжірибесі мол, сондықтан оларды "SM Sahab" деп атайды. Субедар майор бір бөлімге немесе өз құрамында әскері бар штабқа басшылық ете алады. Көптеген жағдайларда оларға құрметті атақтар берілген, мысалы, құрметті лейтенант және құрметті капитан, бұл олардың ерекше қызметіне көрсетілген құрметтің белгісі. Үндістан армиясының субедар майорлары және басқа да кіші офицерлері Үндістандағы "B" тобының тіркелген офицерлеріне тең. Субедар майор шені қазір Ашока арыстандарымен, алтын ұлттық нышанымен және оның астында қызыл-алтын-қызыл жолақпен белгіленеді. Бұл жолақтар субедар майорларды толыққанды қызметке тағайындалған майорлардан ажыратады. Үндістан армиясында субедар майор командирдің басты кеңесшісі саналады және қызметтік маңызды мәселелер бойынша оған кеңес береді. Бөлімнің басқаруына, қауіпсіздігіне немесе әскерлердің моральдық жағдайына әсер ететін кез келген оқиға туралы ол командирге хабарлайды. Ол бөлімге орналасқан әскерлердің, азаматтық персоналдың, басқа корпус пен қызметтердің сарбаздарының және бөлімшеге сырттан келген әскерлердің қауіпсіздігіне жауапты. Сондай-ақ, ол бөлім мен полктің дәстүрлерін, этикасын және әдет-ғұрыптарын сақтауға, сондай-ақ батальондағы діни орындарды күтіп ұстауға жауапты. Субедар майор – бөлім немесе полктің кассирі, ол барлық қолма-қол ақша операцияларын жүзеге асырады. Ол сондай-ақ барлық кіші офицерлердің, сондай-ақ NCO және қатардағы әскерлердің әл-ауқаты үшін жауапты. Бөлімнің субедар майоры жас офицерлер мен сарбаздарға наставник ретінде әрекет етеді және бөлімнің ұжымдық тәртібін сақтауға жауапты.

Пәкістан әскері

Басқа одақтас елдер сияқты, Пәкістан армиясы да шендік құрылымын Британ империясынан мұра еткен. Қазіргі таңда Пәкістан армиясындағы ең жоғары JCO/OR шені – ақсақал-майор, ол НАТО-ның OR 9 шеніне баламалы, және жасыл мен қызыл түсті гүлді жұлдыз бен айдан тұрады. Бұл жолақтар субедар майорларды толыққанды тағайындалған майорлардан ажыратады. Ол субедар майор немесе ризальдар майор деп те аталады. Батальондық субедар майор (BSM) – бұл полктегі лауазым. Батальондық субедар майордың міндеті – әскери шендерге қатысты мәселелер бойынша бөлім офицерлеріне кеңес беру және қатардағы әскерилердің тәртібін сақтау. 1947 жылы Пәкістан құрылғаннан кейін бұл шен Пәкістан армиясы мәдениетінде маңыздылығын сақтап келеді, себебі батальондағы ақсақал-майор қатардағы әскерилердің мүддесін қорғайтын тұлға ретінде қарастырылады. Офицерлер әдетте батальондық ақсақал-майор сияқты жоғары шенділерді құрметпен «Сахаб» деп атайды, бұл «Мырза» немесе «Штаб» деген сөздерге баламалы. Электр және механикалық инженерлік колледжі, Сигналдар әскери колледжі, Инженерлер әскери колледжі, Пәкістан әскери академиясы және Армиялық медициналық колледжі сияқты әскери колледждер де жоғары курс студенттері үшін арналған кадеттік лауазым ретінде батальондық ақсақал-майорды пайдаланады.