Хью Генри Брэкенридж: Америка судьясы, жазушы және қайырымдысы

Кіріспе

Хью Генри Бракенридж (1748 жылдың 25 маусымы – 1816 жыл) – американдық жазушы, заңгер, судья және Пенсильвания Жоғарғы Сотының әділ судьясы. АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Питтсбург қаласында шекаралық азамат ретінде тұрған ол Питтсбург академиясын (қазіргі Питтсбург университеті) және Питтсбург газетін (қазір Питтсбург Пост Газетті ретінде шығады) құрған.

Өмір

Бракенридж Шотландияның Кинтайр түбегіндегі шағын қала – Кампбелтаунда дүниеге келген. 1753 жылы, ол 5 жаста болғанда, оның отбасы Мэриленд шекарасына жақын орналасқан Пенсильвания штатының Йорк округіне көшіп келді. 15 жасында Мэриленд штатындағы тегін мектептің директоры болды. 19 жасында Нью-Джерси колледжіне, қазіргі Принстон университетіне оқуға түсті. Ол Филип Морен Френо, Джеймс Мэдисон және басқалармен бірге консервативті Клиософиялық немесе Тори қоғамына қарсы тұру үшін Америкалық Виг қоғамын құрды. (Бүгінгі күні бұл американдық Whig–Cliosophic Society ретінде біріктірілген.) Френо мен Бракенридж Америкада жазылған алғашқы прозалық көркем шығарма болуы мүмкін америкалық әдептер туралы сатирада бірлесіп жұмыс жасады – «Бомбо әкесінің Меккеге зыяраты». Олар сонымен қатар Атлант мұхитынан Тынық мұхитына дейін Солтүстік Америка құрлығын билейтін біріккен ұлттың пайғамбарлық поэмасын – «Американың өркендеп келе жатқан даңқы» жазды. Бракенридж оны 1771 жылы бітіру салтанатында оқыды. Бітірген соң Бракенридж тағы бір жыл бойы діни ілімдерді оқыды. 1772 жылы Мэриленд штатының Сомерсет округіне қарасты Сомерсет академиясының директоры болды, Френо оның көмекшісі болды. Ол Принстонға магистр дәрежесін алу үшін қайта оралды, содан кейін Джордж Вашингтонның әскерінде капеллан болып қызмет етті, американдық революциялық соғыстағы жауынгерлерге патриоттық уағыздар оқыды. 1778 жылы Филадельфияда «United States Magazine» журналын шығарды, онда досы Френоның өлеңдерін жариялады, бірақ оның аз тіркелгені оны кәсібін өзгертуге мәжбүр етті. Ол заңгерлік білім алды, Мэриленд штатының Аннаполис қаласында Сэмюэл Чейздің басшылығымен оқыды және 1780 жылы 32 жасында Филадельфиядағы адвокаттық алқаға қабылданды. Филадельфия туралы ол былай деп жазды: «Бұл қалада бір нәрсе болуға мүмкіндік жоқ еді, менің алдымда осындай ұлы адамдар болған». Төрт айдан кейін ол шекараға қарай, Аппалачи тауларынан батысқа қарай 300 шақырымдай қашықтықтағы жерге аттанды. 1781 жылы Питтсбург 400 тұрғыны бар ауыл болды, олардың көпшілігі – шотландтар, шотланд-ирландтар және немістер. Ол «өзін осы жерге ұсыну» арқылы «елін және өзін алға жылжытуды» мақсат тұтқан. Питтсбургте ол 1786 жылы алғашқы батыс газетін – «Pittsburgh Gazette» газетін құруға көмектесті. 1786 жылы Пенсильвания штатының құрамына сайланды, онда ол федералды Конституцияны қабылдау үшін күресті және 1787 жылы Бенджамин Франклиннің Филадельфия академиясының үлгісі бойынша Питтсбург академиясын (Питтсбург университеті) құру үшін мемлекеттік қаржыландыру алды. Ол сондай-ақ аз танымал Вестсильвания даусына да қатысты, Пенсильванияның батыс жерлері 14-ші штатқа айналмауы керек деп жақтады. Ол қайта сайлануға үміткер болмады, өйткені ол федералдық бақылауға қолдау білдірудегі халықтық пікірге қарсы болды. Бас судья Томас МакКин өткізген кешкі ас кезінде Бракенридж: «Халық ақымақ; егер олар мырза Морристі жалғыз қалдырса, ол Пенсильванияны ұлы халыққа айналдырар еді, бірақ олар оған жол бермейді» деді. Партияның тағы бір заң шығарушысы Уильям Финдли бұл сөздерді жариялады, ал одан кейін болған дау-дамай Бракенридждің сайлауда жеңіліске ұшырауына әкелді. Бракенридж Виски көтерілісін таратуға араласуға тырысқанда өміріне қауіп туды. Ол АҚШ Конгресіне үміткер болды, бірақ Альберт Галлатиннан ойсырап жеңілді. Аллегей округінің құрылуына Бракенридж көп еңбек сіңірді. 1799 жылдың желтоқсанында губернатор Томас МакКин оны Пенсильванияның Жоғарғы сотының судьясы етіп тағайындады. Ол Уиски көтерілісінің маңызды тұлғасы Александр Аддисон сияқты саяси белсенді адамдармен хат алмасты. 1815 жылы ол «Заманауи рыцарлық» атты сатиралық романын аяқтады. Америка шекарасы туралы алғашқы маңызды көркем шығарма деп есептелетін және «Батысқа Дон Кихот Еуропаға болғандай» деп аталған кітаптың үшінші және төртінші бөлімдері 1793 және 1797 жылдары, ал 1805 жылы қайта жаңартылып, 1815 жылы соңғы қосымшасы жарық көрді. Генри Адамс оны «1833 жылға дейін жазылған кітаптардың бәрінен де америкалық кітап» деп атады. Бракенридж 1816 жылдың 25 маусымында Пенсильвания штатының Карлайл қаласында қайтыс болды. Аллегей округінің Бракенридж, Пенсильвания, ауданы оның ұлы, заңгер, судья және жазушы Генри Мари Бракенридж (1786–1871) есімімен аталады.

Brackenridge was born in Campbeltown a small town on the Kintyre peninsula in Scotland. In 1753, when he was 5, his family emigrated to York County, Pennsylvania, near the Maryland border, then a frontier. At age 15 he was head of a free school in Maryland. At age 19 he entered the College of New Jersey, now Princeton University, where he joined Philip Morin Freneau, James Madison, and others in forming the American Whig Society to counter the conservative Cliosophic, or Tory, Society. (Today these are conjoined as the American Whig–Cliosophic Society.) Freneau and Brackenridge collaborated on a satire on American manners that may be the first work of prose fiction written in America, Father Bombo's Pilgrimage to Mecca They also wrote The Rising Glory of America, a prophetic poem of a united nation that would rule the North American continent from the Atlantic Ocean to the Pacific Ocean. Brackenridge recited it at the commencement exercises of 1771. After his graduation, Brackenridge remained another year to study divinity. In 1772 he became headmaster of Somerset Academy in Somerset County, Maryland, with Freneau as his assistant. He went back to Princeton for a Master's degree, and then served in George Washington's army as a chaplain, preaching fiery patriotic sermons to the soldiers of the American Revolutionary War. He started the United States Magazine in Philadelphia in 1778, where he published poems by his friend Freneau, but its lagging subscriptions convinced him to change his profession. He took a law degree, studying under Samuel Chase in Annapolis, Maryland, and was admitted to the bar in Philadelphia in 1780 at age 32. Of Philadelphia he wrote, "I saw no chance for being anything in that city, there were such great men before me." Four months later he struck out for the frontier, 300 miles to the west, over the Appalachian Mountains. In 1781 Pittsburgh was a village of 400 inhabitants, most Scots, like himself, Scots Irish, and Germans. His aim, he wrote, in "offering myself to the place" was "to advance the country and thereby myself." In Pittsburgh he helped establish the first western newspaper, the Pittsburgh Gazette, in 1786. He was elected in 1786 to the Pennsylvania state assembly, where he fought for the adoption of the federal Constitution, and obtained state endowments in 1787 for the establishment of the Pittsburgh Academy (University of Pittsburgh), modeled on Benjamin Franklin's Academy of Philadelphia (University of Pennsylvania). He also played a role in the little known Westsylvania dispute, siding with Pennsylvania that the western lands should not become a 14th state. He lost a bid for re election because he opposed popular sentiment in supporting federal controls. At a dinner hosted by Chief Justice Thomas McKean, Brackenridge stated that "the people are fools; if they would let Mr. Morris alone, he would make Pennsylvania a great people, but they will not suffer him to do it." Another legislator at the party, William Findley, published an account of the remarks, and the subsequent controversy led to Brackenridge's electoral defeat. Brackenridge also nearly lost his life when he attempted to mediate the Whiskey Rebellion. He ran for the United States Congress, but was soundly defeated by Albert Gallatin. The formation of Allegheny County is largely due to Brackenridge's efforts. In December 1799 Governor Thomas McKean appointed him a justice of the Pennsylvania Supreme Court. He corresponded with other politically active men such as Alexander Addison, a major figure in the Whiskey Rebellion. In 1815 he completed Modern Chivalry, his rambling satirical novel. Widely considered the first important fictional work about the American frontier and called "to the West what Don Quixote was to Europe," the third and fourth sections of the book appeared in 1793 and 1797, and a revision in 1805, with a final addition in 1815. Henry Adams called it "a more thoroughly American book than any written before 1833." Brackenridge died June 25, 1816, in Carlisle, Pennsylvania. The Allegheny County borough of Brackenridge, Pennsylvania, is named for his son, the lawyer, judge, and writer Henry Marie Brackenridge (1786–1871).