Кіріспе

Меримде мәдениеті (Merimde Beni Salame немесе Benisalam) (مرمدة بني سلامة) – Төменгі Египеттегі Батыс Ніл дельтасындағы неолиттік мәдениет. Оның кейінгі кезеңі Файюм А мәдениетімен және Бадари мәдениетімен (тас дәуіріндегі Египетте) сәйкес келеді. Бұл мәдениет шамамен б.з.д. 4800-4300 жылдар аралығында дамыған деп саналады. Меримде – сол аттас археологиялық ескерткішті де білдіреді.

Археологиялық жұмыстар

Мәдениет негізгі қоныс орыны Меримде Бени Саламаның төңірегінде шоғырланған, ол Төменгі Египеттегі Нілдің батыс дельтасында, Каирдің солтүстік-батысына қарай 45 км жерде орналасқан. Бұл орынды неміс археологы Герман Юнкер 1928 жылы Батыс Ніл дельтасындағы экспедициясы барысында ашты және 6400 м2 аумақты қазды. Бастапқыда елді мекеннің аумағы шамамен 25 гектар деп есептелген, бірақ соңғы зерттеулер оны кем дегенде 40 гектарға дейін кеңейтті. 1970 жылдары Египеттік Ежелгі Есімдер Ұйымы және Германияның Археология институты жүргізген келесі қазба жұмыстары стратиграфиялық тізбектің құрылуына әкелді.

Сипаттамалары

Меримде кейбір бағалаулар бойынша шамамен мың жылға созылған қоныстану тізбегін көрсетеді. Юнкер үш кезеңді анықтаса, Джозеф Эйвангер сияқты басқалар 1977 жылы даму деңгейі едәуір өзгеше бес кезең бар екенін анықтады. І кезеңде керамика сияқты заттар өте қарапайым болды – бұл жеңіл қоныстанумен сипатталатын кезең. Эйвангер ІІ кезеңде қоныстану қарқыны артқан кезде қоймалар пайда болғанын құжаттады.

Экономика

Археологиялық дәлелдер Мерьмиде экономикасының негізінен ауыл шаруашылығымен байланысты болғанын көрсетеді, бірақ балық аулау мен аң аулау да аз көлемде жүргізілген. Қоныс сабан мен қамыстан салынған, дөңгелек немесе эллипс пішіндес кішкентай үйлерден тұрған. Меримде керамикасында "толқынды іздер" болмаған.

Жерлеу

Жерлеулердің ерекше сипаттамалары болды, олар Жоғарғы Египеттік тарихи алды дәуіріндегі және кейінгі Династиялық Египеттегі практикалардан өзгешеленді. Зираттар үшін арнайы бөлінген аймақтар болған жоқ, ал қайтыс болғандар қоныстың ішінде, қабірлік заттар мен құрбандықтарсыз, дөңгелек шұңқырларға бүгілген күйде жерленген. Маади мәдениетінің кезінде бұл жер зират ретінде қолданылған. Меримде жерлеу орындарындағы қазба жұмыстары көптеген қаңқаларды тапты, олардың көп бөлігі әйелдерге тиесілі. Қазбалардан алынған қаңқалар, әдетте, кейінгі тарихи алды Египеттік үлгілерге қарағанда биік және күшті болып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, Меримде қаңқалары Тасиан мәдениетімен байланысты қаңқаларға ең жақын. Бұдан әрі, Меримде бас сүйектері, көптеген басқа тарихи алды бас сүйектері сияқты, долихоцефальды (ұзын бас) болғанымен, олар Тасиан бас сүйектері сияқты үлкен және кең қуысқа ие. Бадариан және Амраттық орындарынан қазылған бас сүйектері көбінесе кішкентай және тар болып табылады.