Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польша химигі (1847–1901)
Polish chemist (1847–1901)
Вильгельм Марсели Ненцки (15 қаңтар 1847, Бочки, Здуньская Вола уезі – 14 қазан 1901, Санкт-Петербург) – Польша химигі және дәрігер, Конгресс Польшасында және Ресей империясының басқа аймақтарында өмір сүрген.
Wilhelm Marceli Nencki (15 January 1847 in Boczki, Zduńska Wola County – 14 October 1901 in Saint Petersburg) was a Polish chemist and medical doctor who lived in Congress Poland and other parts of the Russian Empire.
Жұмыс
Нецкидің негізгі ғылыми қызығушылығы мочевина синтезі, пуриндер химиясы және ароматты қосылыстардың биологиялық тотығуына бағытталған. Сондай-ақ, ол белоктардың құрылымына, ішектегі ферменттік процестерге және бактериялық биохимияға қызығушылық танытты. Оның жетістіктерінің бірі – мысалы, уреяның организмде ақуыз молекуласында бұрыннан қалыптаспай, аминокислоталардан түзілетінін және оның көмірқышқыл газының байланысуымен бірге жүретінін көрсету болды. Ол май қышқылдарының синтезі екі көміртек атомынан тұратын фрагменттердің біртіндеп конденсациялануы арқылы қадамдық түрде жүреді және май қышқылдарының тотығуы екі көміртек бірлігіне бөліну арқылы жүреді деп ұсынды. 1877 жылы Берн университетінде жұмыс істеп жүргенде, ол роданинді аммоний роданиді (қазіргі химияда аммоний тиоцианаты) мен судағы хлоруксус қышқылының реакциясы арқылы ашты. Ненцкидің ең үлкен жетістіктерінің бірі – гемоглобиннің химиялық құрылымын зерттеу. Ол гемоглобиннің ыдырау өнімдерінің арасында гемопирролдың бар екенін анықтап, оның Леон Марчлевскийдің хлорофиллден алған өнімдерінің бірімен сәйкес екенін көрсетті. Ол аспаржа жегеннен кейін зәрдің ерекше иісінің себебін бірінші болып мұқият талдап, оны метанетиолға байланыстырды. 1886 жылы ол фенил салицилатын немесе салолды жасап, оны жеңіл ішек антисептигі ретінде ұсынды (бірақ ол солай емес). «Салол принципі» (немесе «Ненки принципі» немесе «салол-Ненки принципі») дәрі-дәрмектерді жобалауда қолданылады.
Nencki's main scientific interest concentrated on urea synthesis, the chemistry of purines and biological oxidation of aromatic compounds. He was also interested in the structure of proteins, enzymatic processes in the intestine and bacterial biochemistry. One of his achievements was for example demonstration that urea is formed in the organism from amino acids rather than being preformed on a protein molecule and that it is accompanied by binding of carbon dioxide. He proposed that the synthesis of fatty acids proceeds stepwise, by a gradual condensation of two carbon atom fragments and that oxidation of fatty acids occurs by splitting into two carbon units. In 1877 while working at the University of Berne he discovered rhodanine via a reaction between ammonium rhodanide (in modern chemistry ammonium thiocyanate) and chloroacetic acid in water. Among Nencki's greatest achievements was his study on the chemical structure of haemoglobin. He identified haemopyrrole among degradation products of haemoglobin and showed its identity with one of the products obtained by Leon Marchlewski from chlorophyll. He was the first to rigorously analyze the cause of smell in urine following eating asparagus, which he attributed to methanethiol. He made Phenyl salicylate or salol in 1886, and introduced it as a mild intestinal antiseptic (which it is not) The "salol principle" (or "nencki principle" or "salol nencki principle" ) is used to design drugs .