Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құқықтарды, жерді немесе мүлікті беру
Grant of rights, land or property
Концессия немесе концессиялық келісім – үкімет, жергілікті билік органы, корпорация, жеке немесе басқа заңды тұлға тарапынан құқықтарды, жерді немесе мүлікті беру болып табылады. Сумен жабдықтау сияқты мемлекеттік қызметтерді концессия арқылы ұйымдастыруға болады. Мемлекеттік қызмет көрсету концессиясы жағдайында жеке компания мемлекеттік органмен келісімге келіп, белгілі бір мерзімге мемлекеттік қызметті (мысалы, су жекешелендіру) пайдалану, күту және инвестиция жасауға толық құқық алады. Мемлекеттік және жеке сектор арасындағы басқа да келісімдер, атап айтқанда, жалға алу шарты және басқару шарты (су шаруашылығында көбінесе француз тілінен алынған "аффермаж" термині қолданылады) осыған ұқсас, бірақ оператордың құқықтары мен төлемақысы жағынан концессиядан ерекшеленеді. Жалға алу шарты бойынша компанияға мемлекеттік қызметті пайдалану және күту құқығы беріледі, бірақ инвестиция жасау мемлекеттің жауапкершілігінде қалады. Басқару шарты бойынша оператор мемлекет атынан кірістерді жинап, алдымен келісілген төлемді мемлекетке төлейді. Мүліктің немесе жердің мемлекеттік грант ретінде берілуі қызмет көрсетуге, белгілі бір мақсатта пайдалануға, нақты бір қызметті жүзеге асыру және пайда табу құқығына немесе белгілі бір мақсатқа арналған жалға алуға байланысты болуы мүмкін. Концессия бизнесті жүргізу үшін қажетті инфрақұрылымды пайдалану құқығын қамтуы мүмкін (мысалы, қаладағы сумен жабдықтау жүйесі). Кейбір жағдайларда, мысалы, кен өндірісінде, эксклюзивті немесе эксклюзивті емес сервитуттарды берумен шектелуі мүмкін. Жеке секторда концессия иесі – концессионер – әдетте, өзі жұмыс істейтін кәсіпорның иесіне белгілі бір сома немесе кірістің белгілі бір пайызын төлейді. Басқа бизнес-кеңістердегі концессия мысалдары – спорттық ареналар мен кинотеатрлардағы сату орындары және басқа бөлшек саудагерлер басқаратын дүкендердегі концессиялар. Ұзақ мерзімді емес концессиялар бір күнге дейін жарнамалық кеңістік ретінде берілуі мүмкін. Концессиялық келісімде биліктің және концессионердің рөлі, сондай-ақ активтер мен нысандардың бақылауы мен меншігіне қатысты шарттар көрсетілуі мүмкін. Концессия билікке активтердің меншігін сақтауға немесе концессионерге беруге, ал мерзімі біткеннен кейін бақылау мен меншікті қайтаруға мүмкіндік беруі мүмкін, немесе билік пен концессионердің екеуі де нысандарды бақылауға және меншікке ие болуы мүмкін. Операциялар мен техникалық қызмет көрсетуді концессионерге беру алдында салынған, белгіленген және сатып алынған активтер мен нысандар, егер олар биліктің жобалау жоспарына енгізілген болса, биліктің меншігі болып саналады және концессионерге операциялар мен техникалық қызмет көрсетуді тапсырған кезде оларды пайдалану және күту үшін беріледі. Концессионермен салынған, сатып алынған және тағайындалған нысандар бастапқыда концессионерге тиесілі және оған тәуелді болуы мүмкін, ал концессия мерзімі біткеннен кейін олар билікке беріледі.
A concession or concession agreement is a grant of rights, land or property by a government, local authority, corporation, individual or other legal entity. Public services such as water supply may be operated as a concession. In the case of a public service concession, a private company enters into an agreement with the government to have the exclusive right to operate, maintain and carry out investment in a public utility (such as a water privatisation) for a given number of years. Other forms of contracts between public and private entities, namely lease contract and management contract (in the water sector often called by the French term affermage), are closely related but differ from a concession in the rights of the operator and its remuneration. A lease gives a company the right to operate and maintain a public utility, but investment remains the responsibility of the public. Under a management contract the operator will collect the revenue only on behalf of the government and will in turn be paid an agreed fee. A grant of land or a property by the government may be in return for services or for a particular use, a right to undertake and profit by a specified activity, a lease for a particular purpose. A concession may include the right to use some existing infrastructure required to carry out a business (such as a water supply system in a city); in some cases, such as mining, it may involve merely the transfer of exclusive or non exclusive easements. In the private sector, the owner of a concession — the concessionaire — typically pays either a fixed sum or a percentage of revenue to the owner of the entity from which it operates. Examples of concessions within another business are concession stands within sporting venues and movie theaters and concessions in department stores operated by other retailers. Short term concessions may be granted as promotional space for periods as short as one day. Concession agreement may also state the role of an authority and concessionaire and conditions regarding control and ownership of the assets and facilities such as concession can either allow the authority to retain or keep actual ownership of the assets, turning over to the concessionaire and reverting the control and ownership back to an authority once the duration of their concession ended or both the authority and concessionaire control and own the facilities. The assets and facilities that were built, designated, and acquired prior to the turnover of operations and maintenance from the authority to the concessionaire and are included on a plan of a project that was planned by an authority are predetermined as owned by the authority and to be operated and maintained by the concessionaire upon the turnover of operations and maintenance of the facilities and assets to the concessionaire. Those that were built, acquired and designated by the concessionaire may initially be owned and controlled by the concessionaire and these will be transferred to the authority once its concession duration is ended.
Ерте тарих
Мұхаммед Әли египеттік арзан инфрақұрылым – бөгеттер мен теміржолдар салу үшін «концессиялар» деп аталатын келісімшарттарды пайдаланды. Осы келісімшарттар бойынша шетелдік еуропалық компаниялар капитал жинап, жобаларды салуға және пайданың көп бөлігін алуға міндеттенді, бірақ Әли үкіметіне сол пайдадан үлес төлейтін. Концессиялардың басқа мысалдары үшін Gibbons v. Ogden және АҚШ теміржол саясатына қараңыз.
Muhammad Ali of Egypt used contracts called concessions to build cheap infrastructure dams and railroads whereby foreign European companies would raise capital, build projects, and collect most of the operating revenue but would provide Ali's government with a portion of that revenue. For other examples of concessions, see Gibbons v. Ogden and United States railroad policy.
Еуропалық Одақ
Еуропалық Одақта мемлекеттік органдардың концессия беруі реттеледі. Құрылыс жұмыстарының концессиясы біраз уақыттан бері тапсыру ережелеріне бағынған, себебі мемлекеттік сатып алу туралы 2004/18/ЕО Еуропалық Парламент және Еуропалық Одақ Кеңесінің Директивасы құрылыс жұмыстарының концессиясына қолданылды. Шекаралық мүддеге ие қызметтердің концессиясын беру Еуропалық Одақтың жұмыс істеуі туралы шарттың принциптеріне сәйкес жүзеге асырылды. Еуропалық комиссия бастапқыда 1992 жылғы қызмет көрсету туралы Директиваға мемлекеттік концессиялық шарттарды қосып, бірақ Еуропалық Кеңес оларды оның қолданылу саласынан шығарды. Дегенмен, Еуропалық Парламент және Кеңес 2014 жылғы 26 ақпанда концессиялық шарттарды беру туралы 2014/23/EU Директивасын қабылдады, ол Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттерден 2016 жылғы 18 сәуірден бастап немесе одан кейін берілген 5 186 000 евродан аспайтын концессиялық шарттарды беруді қамтитын ұлттық заңнаманы қабылдауды талап етті.
Within the European Union, the granting of concessions by public bodies is subject to regulation. Works concessions have been subject to award rules for some time as Directive 2004/18/EC of the European Parliament and of the Council of the EU on public procurement applied to works concessions. The award of services concessions with a cross border interest has been subject to the principles of the Treaty on the Functioning of the European Union. The European Commission had originally included public concession contracts in the Services Directive of 1992, but these were removed from its scope by the European Council. However, the European Parliament and the Council issued a further Directive 2014/23/EU on the award of concession contracts on 26 February 2014, which required EU member states to introduce national legislation covering the award of concession contracts in excess of EUR 5,186,000 awarded on or after 18 April 2016.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда концессиялық келісімшарттар үшін теңдестірілген шегі 4 104 394 фунт стерлингті құрайды. Мемлекеттік органдар жасасқан концессиялық келісімшарттар 2023 жылғы Қабылдау заңында "қамтылған сатып алу" терминімен белгіленеді.
In the UK, the equivalent threshold for concession contracts is £4,104,394. Concession contracts granted by public bodies fall within the term "covered procurement" in the Procurement Act 2023.