Бижапур тарихы және ескерткіштері

Кіріспе

Бижапур ауданы, ресми түрде Виджаяпура ауданы деп аталады, Үндістанның Карнатака штатындағы аудан. Бижапур қаласы аудан орталығы болып табылады және Бангалордан 530 км солтүстік-батысқа орналасқан. Бижапур Адил Шахи әулеті тұсында салынған, тарихи маңызы бар ұлы ескерткіштермен әйгілі.

Тарих

Археологиялық деректер аймақтың палеолиттің соңында мекенделгенін көрсетеді, бірақ Бижапур қаласының аңызға толы негізі Таилапа II билігінде 900-шы жылдардың аяғында қаланды. Ол Тардавадидің Раштракута әкімі болған. Мальваның Парамараларының басып кіруінен кейін империяның құлауына байланысты тәуелсіздігін жариялап, Кальяни шалукийлерінің империясын құрды. 13-шы ғасырдың соңына қарай аймақ Халджи сұлтандығының ықпалына түсті. 1347 жылы аймақ Гүлбарға Бахмани сұлтандығы тарапынан басып алынды. Осы кезде қала Виджапур немесе Биджапур деп аталды. 1518 жылы Бахмани сұлтандығы Декан сұлтандықтары деп белгілі бес бөлінген мемлекетке бөлінді, олардың бірі – Бижапур, оны Адил Шахи әулетінің патшалары (1490–1686) басқарды. Бижапур қаласы өзінің даңқының көп бөлігін тәуелсіз Бижапур сұлтандығының негізін қалаушы Юсуф Адил Шахқа қарыздар. Бұл әулеттің билігі 1686 жылы Бижапур моғол императоры Аурангзеб тарапынан басып алынуымен аяқталды. 1724 жылы Хайдарабад низамы Деканда тәуелсіздігін жариялап, Бижапурды өз иелігіне қосты. 1760 жылы низам Маратхаларға жеңіліп, Бижапур аймағын Маратха Пешвасына өткізді. 1818 жылы үшінші англо-маратха соғысында Пешва британдықтардан жеңілгеннен кейін Бижапур Британдық Шығыс Үндістан компаниясының қолына өтіп, Сатара князьдік мемлекетіне берілді. 1848 жылы Сатара аумағы, Бижапурмен бірге, соңғы билеуші еркек мұрагерсіз қайтыс болғандықтан Ұлыбританияның Бомбей президенттігіне қосылды. Британдықтар Каладаги деген жаңа аудан құрды. Бұл аудан қазіргі Бижапур және Бағалкот аудандарын қамтыды. Бижапур 1885 жылы Бағалкоттан әкімшілік орталық ауыстырылған кезде ауданның әкімшілік штабы болды. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін аудан Бомбей штатының құрамына кіріп, 1956 жылы Майсур штатына, кейіннен Карнатакаға қайта бекітілді. Ауданның бұрынғы оңтүстік талукалары 1997 жылы Бағалкот ауданын құру үшін бөлінді. Юсуф Адил Шах салған цитадельдің айналымы 2 шақырымға жуық, ол өте мықты, ең берік материалдардан салынған және ені 100 метр болатын ормен қоршалған, бұрын сумен жабдықталған, бірақ қазір қоқысқа толып, бастапқы тереңдігін анықтау мүмкін емес. Цитадельдің ішінде индуисттік храмдар мен ескі мешіттердің қалдықтары бар, бұл Бижапурдың маңызды қала болғанын көрсетеді. 1566 жылы Ау Адил Шах тұсында аяқталған қамал 6 метрлік қоршаумен қоршалған. Бұл қабырғаның биіктігі 10-нан 15 метрге дейін жетеді және әртүрлі үлгілердегі 96 үлкен бастионмен нығайтылған. Сонымен қатар, қақпалардың әртүрлі жерлерінде тағы он бастион орналасқан. Ені шамамен 25 метр, ал бастиондар арасында 10 метр биіктіктегі қоршаулы қабырға созылып жатыр. Барлық жерді ені 10-нан 12 метрге дейін жететін терең ор қоршап тұр. Осы қабырғалардың ішінде Бижапур патшалары барлық келушілерге құрмет көрсеткен. Қабырғалардың сыртында қазір көбісі қираған, бірақ уақыттың күшіне қарсы тұрған көптеген қабірлер, мешіттер, керуенсарайлар және басқа да құрылыстар осы жердің ежелгі сәнінің айқын дәлелдерін ұсынады. Бижапурдың жанындағы Бадами, Айхоле және Паттадакал шалукий сәулет өнеріндегі тарихи храмдарымен танымал.

While archaeological evidence indicates that the area was settled by the late Paleolithic, the legendary founding of the city of Bijapur was in the late 900s under Tailapa II, who had been the Rashtrakuta governor of Tardavadi, and after the destruction to the empire caused by the invasion of the Paramara of Malwa, declared his independence and went on to found the empire of the Chalukyas of Kalyani, where the city was referred as Vijayapura ("City of Victory"). By the late 13th century, the area had come under the influence of the Khalji Sultanate. In 1347, the area was conquered by the Bahmani Sultanate of Gulbarga. By this time the city was being referred as Vijapur or Bijapur. In 1518, the Bahmani Sultanate split into five splinter states known as the Deccan sultanates, one of which was Bijapur, ruled by the kings of the Adil Shahi dynasty (1490–1686). The city of Bijapur owes much of its greatness to Yusuf Adil Shah, the founder of the independent Bijapur Sultanate. The rule of this dynasty ended in 1686, when Bijapur was conquered by the Mughal emperor Aurangzeb. In 1724 the Nizam of Hyderabad established his independence in the Deccan, and included Bijapur within his dominions. In 1760, the Nizam suffered a defeat by the Marathas, and ceded the region of Bijapur to the Maratha Peshwa. After the 1818 defeat of the Peshwa by the British in the Third Anglo Maratha War, Bijapur passed into the hands of the British East India Company, and was assigned to the princely state of Satara. In 1848 the territory of Satara, along with Bijapur, was annexed to Britain's Bombay Presidency when the last ruler died without a male heir. The British carved a new district by the name Kaladagi. The district included present day Bijapur and Bagalkot districts. Bijapur was made the administrative headquarters of the district in 1885, when the headquarters were moved from Bagalkot. After India's Independence in 1947, the district became part of Bombay state and was reassigned to Mysore state, later Karnataka, in 1956. The former southern taluks of the district were separated in 1997 to form Bagalkot District. The citadel, built by Yusuf Adil Shah, a mile (2 km) in circuit, is of great strength, well built of the most massive materials, and encompassed by a ditch 100 yards wide, formerly supplied with water, but now nearly filled up with rubbish, so that its original depth cannot be discovered. Within the citadel are the remains of both Hindu temples and old mosques, which prove that Bijapur was an important town. The fort, which was completed by Au Adil Shah in 1566, is surrounded by a wall 6 m. in circumference. This wall is from 30 to 50 ft (10 to 15 m) high, and is strengthened with 96 massive bastions of various designs. In addition there are ten others at the various gateways. The width is about 25 ft (8 m); from bastion to bastion runs a battlemented curtained wall about 10 ft (3 m) high. The whole is surrounded by a deep moat 30 to 40 ft (10 to 12 m) broad. Inside these walls the Bijapur kings bade deference to all comers. Outside the walls are the remains of a vast city, now for the most part in ruins, but the innumerable tombs, mosques, caravanserais and other edifices, which have resisted the havoc of time, afford abundant evidence of the ancient splendour of the place. Badami, Aihole, and Pattadakal, near Bijapur, are noted for their historical temples in the Chalukya architectural style.

География

Бижапур ауданының аумағы 10541 шаршы километрді құрайды. Оның шығысында Гүлбарга және Ядгир аудандары, оңтүстік-шығысында Райчур ауданы, оңтүстігінде және оңтүстік-батысында Багалкот ауданы, батысында Белгаум ауданы, солтүстік-батысында және солтүстігінде Махараштра штатының Сангли және Солапур аудандары орналасқан. Бұл Карнатака штатының аумағының 5,49%-ын құрайды. Аудан 15°50’ және 17°28’ солтүстік ендік және 74°54’ және 76°28’ шығыс бойлық аралығында жатыр. Әкімшілік орталығы және ірі қаласы – Бижапур. Географиялық тұрғыдан алғанда, аудан Декан үстірттерінде орналасқан. Аудан жерлерін шартты түрде үш аймаққа бөлуге болады: Инди және Синдаги талукаларының солтүстік бөліктерін қамтитын солтүстік белдеу; Бижапур қаласынан тұратын орталық белдеу; Кришна өзендерінің құнарлы аллювиалды жазықтарынан тұратын оңтүстік белдеу. Солтүстік белдеу – вегетациясы аз, төменгі дөңгелек тіктеп жатқан кеңдіктер, бірте-бірте тар аңғарларға түсетін жерлер. Жоғары жатқан топырақ тығыз болмағандықтан, ауылдар көбінесе өзендердің жағасында орналасқан және бір-бірінен қашық жатыр. Дон өзені аңғарында жазықтар бар, ал ауданның орталық бөлігінде батыстан шығысқа қарай созылған терең қара топырақтың құнарлы жолақтары орналасқан. Кришна өзенінен өтетін жерде батыстан шығысқа қарай екі құмтас тау тізбегімен кесілген құнарлы жазық жатыр. Оңтүстікке қарай Бадамиға және оңтүстік-батысқа қарай Хунагундқа қарай құмтас таулары көбейеді, ал қара топырақ қызыл топыраққа ауысады. Бижапур ауданында 34 жауын-шашын өлшеу станциясы бар. Аудан бойынша орташа жылдық жауын-шашын мөлшері 553 мм, жаңбырлы күндердің саны 37,2. Маусым айында мұссон басталып, қазан айына дейін созылады. Қыркүйек айындағы орташа айлық жауын-шашын мөлшері ең жоғары – 149 мм, ал ақпан айындағы ең төменгі көрсеткіш – 3 мм. Аудан бойынша жылдық жауын-шашын мөлшері жергілікті жерлерде айтарлықтай өзгермейді. Бижапур ауданының топырақтарын төмен және орташа өнімділікке ие аймақтарға (1000-8000 л/сағ) бөлуге болады, бұл санатқа ауданның 72,2% жатады. Ауданның елеулі бөлігінде (9%) өнімділігі төмен (сағатына 1000 л-ден кем) немесе пайдалануға жарамсыз жерлер кездеседі. Өнімділігі төмен аймақтары ең көп Мүдебихал (19%), одан кейін Инди (15%), Бижапур және Синдаги (әрқайсысы 13%), Басаван Багевади (4%) болып табылады. Ауданның 40% -ын құрайтын төмен өнімділік аймақтары (1000-4000 л/сағ көзі), ең үлкені Басаван Багевади (54%), ал ең кішісі Инди талукасында орналасқан. Орташа өнімділік (4000-8000 л/сағ көзі) ауданның 36% -ын құрайды, ең жоғары көрсеткіш Бижапурда (70%), ал ең төменгі көрсеткіш Синдагиде (19%) байқалады. Жоғары өнімділік аймақтары (сағатына 8000 л-ден астам көздер) ауданның 15% -дан астамын құрайды. Бұл санаттағы ең кіші аудан Синдаги талукасында (әрқайсысы 2%), ал ең үлкені Мүдебихал (әрқайсысы 29%), онда тұзақтар мен басқа геологиялық құрылымдар арасында ұзақ байланыс аймақтары кездеседі. Осы ақпарат негізінде, Бижапурдағы су сапасына әсер ететін негізгі факторлар тұздылық (минералдану) және қаттылық (pH) болады деп болжамдауға болады. Тұздылық ауданның судың жоғары және төмен деңгейі бар жерлерінде, сондай-ақ ірі және ұсақ өзендер мен арналар бойында байқалады.

Bijapur District has an area of 10541 square kilometres. It is bounded on the east by Gulbarga and Yadgir districts, on the southeast by Raichur district, on the south and southwest by Bagalkot District, on the west by Belgaum district, and on the northwest and north by Sangli and Solapur districts of Maharahstra. It consists 5.49% of Karnataka state area. It lies between 15 x 50 and 17 x 28 North Latitude and 74 x 54 and 76 x 28 East Longitude. The administrative headquarters and chief town is Bijapur. Geographically, the district lies in the tract of the Deccan Plateaus. The lands of the district can be broadly divided into three zones: the northern belt consisting of the northern parts of Bijapur Taluks of Indi and Sindagi; the central belt consisting of Bijapur city; the southern belt consisting of the rich alluvial plains of the Krishna Rivers parted from the central belt by a stretch of barren Trap. The northern belt is a succession of low rolling uplands without much vegetation, gently rounded and falling into intermediate narrow valleys. The upland soil being shallow, the villages are generally confined to the banks of the streams and are far away from one another. The Don River Valley has plains and consists of rich tracks of deep black soils stretching from west to east in the central part of the district. Across the Krishna River is a rich plain crossed from west to east by two lines of sandstone hills. Further south towards Badami and southwest to east by two lines of sandstone hills. Further south towards Badami and southwest of Hunagund, the hills increase the number and the black soil gives way to the red

There are 34 rain gauge stations in Bijapur District. The average annual rainfall for the district is 553 mm with 37.2 rainy days. The monsoon generally breaks in the district during June and lasts till October. The highest mean monthly rainfall is 149 mm in the month of September and lowest is 3 mm in February. The annual rainfall variation in the district is marginal from place to place. The soils of Bijapur District can be categorised as a low to moderately yielding area (1000 to 8000 L/h) 72.2% of district falling in this category. From considerable part of the district (9%) poor yielding (less than 1000 L/h sources) or non–feasible areas have been reported. The talukas having largest poor yielding area, are Muddebihal (19%) followed by Indi (15%), Bijapur and sindagi (13% each), Basavan Bagewadi (4%). Low yielding areas (1000 to 4000 L/h source) in the district constitute about 40% of the district, with the largest being Basavan Bagewadi (54%) and smallest in Indi taluka Moderate yields (4000 to 8000 L/h source) are reported from 36% of the district, highest being in Bijapur with 70% of the area, and lowest being in Sindagi with 19% of the taluka. High yielding areas (more than 8000 L/h sources) over 15% of the district. The smallest area under this category are in Sindagi Taluka (2% each) and largest is in Muddebihal (29% each) where very lengthy contact zones occur between traps and other formations

On the basis of projections from this information, the main parameters affecting water quality in Bijapur can be expected to be brackishness (salinity) and hardness (PH). Salinity affects the district in high to low groundwater problem areas and occurs in areas all along the major and minor river courses and stream courses.

Көрермендер мен туризм

Бижапур тарихи көрікті орындарға бай. Бижапур қаласындағы көптеген көрікті орындар, соның ішінде Гол Гумбаз, Джумма Мәсжид мешіті, Уппали Бурудж мұнарасы және Ибрагим Адил Шах II (Ибрагим Рауза) кесенесі, Бижапур қаласының көрікті орындары туралы ақпаратты қараңыз. Шива мүсіні: Бижапур қаласынан үш шақырым жердегі Уккали жолында орналасқан, 85 фут биіктіктегі мүсін. 1500 тонна салмақтағы алып мүсіннің астында дөңгелек ғибадатхана салынған. Бұл мүсін – Мурудешвардағы (Уттара Каннада ауданы) мүсіннен кейін Шиваның үшінші ең биік мүсіні. Паршванат Басади: Қаладан үш шақырым жерде, дарғаның жанында Паршванаттың басадисі орналасқан. Қара тастан жасалған мүсіннің биіктігі шамамен бір метр, және өте әдемі өңделген. Мүсіннің үстінде, құдайдайдың шаңырағы ретінде 1008 кішкентай бастары бар жылан мұқият ойылған. Бірнеше жыл бұрын үйіндіні қазып жатқанда, мүсін табылды делінеді. Голагери: Қаладан 78 км қашықтықта Голлалешвар Дев ғибадатханасы орналасқан. Торави: Бижапур аудандық қаласының батыс жағында, шамамен 8 км жерде Торави ауылы орналасқан. Бұл ауылда тарихи Лакшми Нарасимха үңгір ғибадатханасы, ауылдың қасиетті құдайы Махалаксми ғибадатханасы және туристерді қызықтыратын маңызды туристік орын – Наварасапура Сангит Махалы бар. Басавана Багевади: Қаладан 43 км қашықтықта, Лингяят дінінің ізбасары Басаваның туған жері және қасиетті орын. Олардың Шри Сангамешвар ғибадатханасы жақын жердегі Багалкот ауданында орналасқан. Алматты тоғаны: Қаладан 56 км қашықтықта. Корвар: Виджапурдан 60 км қашықтықта, Синдиги талугіндегі Корварда Шри Корварешвар ғибадатханасы орналасқан. Бұл ғибадатхананы Шакарачирья салған. Янканчи: Бұл ауыл Виджаяпурдан шамамен 75 км қашықтықта орналасқан және Шри Давалмалика ғибадатханасын қамтиды.

Көлік

Бижапур теміржол және автомобиль жолдары арқылы байланысқан. Солтүстікте 100 шақырым жерде Солапур (IATA: SSE) коммерциялық емес әуежайы орналасқан. Ең жақын коммерциялық әуежай, Indian Airways және Jet Airways рейстерімен, 200 шақырым қашықтықтағы Белгаумда (IATA: IXG) жатыр. Саиник мектебінің тікұшақ алаңы тек үкіметтік қонақтар немесе мемлекеттік лауазым иелері келген кезде ғана пайдаланылады және жалпы қолдануға арналмаған. Бижапур қаласының орталығынан екі шақырым жерде Оңтүстік-Батыс теміржолының кең жолақты станциясы бар, ол Бенгалуру, Мумбаи, Хайдарабад, Хубли, Солапур және Ширдиге тікелей пойыз қатынасын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік Солтүстік-Батыс Карнатака мемлекеттік жол көлігі корпорациясы ауданның барлық бөліктеріне автобустарды іске қосады. Жергілікті автобустар Бижапур қала шегінде және 15 км радиустағы ауылдарда жүреді. Бұл автобустардың жиілігі ұзын қашықтықтағы автобустарға қарағанда жоғары. Жеке тур операторлар Бижапур қаласынан Бенгалуру, Хубли, Дарвад және Белгаумға сәнді автобус қызметтерін ұсынады. Қала ішінде жергілікті операторлар такси ретінде Tata Sumo, Tata Indica және Tempo Trax пайдаланады. Автомобильдер мен тонгалар қалада әлі де танымал көлік түрі болып табылады. Велорикшалар көбінесе материалдарды тасымалдау үшін қолданылады, ал адамдар олармен сирек жүреді.

Спорт

Соңғы кезде Бижапур ауданы ұлттық жарыс жолындағы ең белгілі велосипедшілерді өндіріп шығарды. Премалата Суребан 1999 жылы Малайзияда өткен Перлис Ашық турнирінде Үндістан құрамасының құрамында болды. Д. Б. Р. Амбедкар атындағы спорт кешені спортқа қатысты барлық іс-шаралардың басты орталығы болып табылады. Бір спорт кешенінде жеңіл атлетика, волейбол, баскетбол, крикет және велосипед спортына арналған велодром мүмкіндіктері бар. Үкіметтік басқарудағы инфрақұрылымнан өзге, жеке сенім қоры басқаратын БЛДЭА медициналық және инженерлік колледжінің кампусы да фитнес және спорттық жабдықтарға қол жеткізе алады. Ескере кетсек, ауылдық жерлерде крикеттен басқа, кабадди және хо-хо ойындары да кең таралған. Крикет жергілікті жастар арасында әлі де танымал, бірақ волейбол мен футболдан жеңімпаз командаға ие болу барлық мектептер мен колледждер үшін мақтан тұтуға лайық мәселе. Әр жыл сайын аудан әкімшілігі Дасара фестивалі кезінде болашақ таланттарды анықтау және дамыту мақсатында Дасара спорттық жарысын ұйымдастырады.

Өнер және мәдениет

Навараспур – Адил Шахтардың сарайы болған, қала шекарасынан шамамен 10 км қашықтықта орналасқан. Осы жердің қираған қалдықтары әлі де көрініп тұр. Жыл сайын жергілікті әкімдік туристерді тарту мақсатында Навараспур фестивалін ұйымдастырады. Бхимсен Жоши, Устад Алла Рака, Закир Хусейн, Малликарджун Мансур, Гангубай Хангал және тағы да көптеген көрнекті тұлғалар осы фестивальде өнер көрсеткен. Қаланың ортасында орналасқан Шри Шидешвар ғибадатханасы индуистер үшін қасиетті орын және әдемі туристік нысан болып табылады. Шри-Сиддешвар ғибадатханасы Макар Санкранти күні жыл сайын жәрмеңке ұйымдастырады. Бұл жәрмеңке қала сыртында ұйымдастырылатын мал базарымен әйгілі. Көрші ауылдардан және Махараштраның кейбір аймақтарынан келген шаруалар мал саудасымен айналысады. Осы кезеңде әсем фейерверктер көрсетіледі. Киттур Рани Ченамма театры кәсіби актерлер қоятын спектакльдерді әлі де сахналап тұрады. Дегенмен, демеушіліктің азаюына байланысты театр труппалары жабылуда. К. В. Суббанна құрған эксперименталды театр тобы – Нинасам (Шри Нилакантешвара Натака Сангха) Бижапурға келіп, Нинасамның "Тиругата" (каннада тілінде "Саяхат" деген мағынаны білдіреді) кезінде өнерін көрсетті. Станциялық жолдағы Қандағал Ханұмантарайра Раңға Мандирасы өнер мен мәдениеттің орталығы болып табылады. Жаз айларында жергілікті әкімдіктің қолдауымен осы сарайда театрлық шеберлікке қатысты көптеген семинарлар өткізіледі.

Индуизм

Олардың арасында Смарталар, Вайшнавтар және Верашаивалар бар. Бижапур ауданындағы бірнеше индуист отбасылары өздерінің діни өмірін Лингаяттардың үлгісімен құрды. Бижапур ауданындағы брахмандардың арасында Дешаста брахмандары көптеп кездеседі. 1345-1387 жылдары өмір сүрген көрнекті дуайта әулиесі, сондай-ақ "Текачарья" деп белгілі Джаятиртха Маңгалведада Мадва философиясын таратып, Мадхвачарьяның барлық еңбектеріне түсіндірмелер жазды. Мадхва монахтары Солтүстік Карнатака аймағының әртүрлі жерлерінде өздерінің муттарын құрды. Осылайша, Бижапур, Белгаум, Дхарвар, Райчур және оған іргелес аймақтар Уттарди Мата мен Рагавендра Муттасының бекінісі болып табылады.

Экономика

Аудан тұрғындарының көп бөлігі егіншілік және ауыл шаруашылығымен айналысады. Ауданның жалпы географиялық аумағы 10 530 шаршы километрді құрайды, оның 7 760 шаршы километрі егіс және шаруашылыққа пайдаланылады, бұл жалпы аумақтың 74%-ын құрайды, ал ормандық жерлер жалпы аумақтың 0,19%-ын ғана алады. Таза егістік жерлердің тек 17,3%-ы суарылады, ал қалған 82,7%-ы жаңбырға тәуелді. Ауданның егіс дақылдарының құрамында астық дақылдарынан – жовар, жүгері, бажра, бидай, ал көкбұршақтардан – қызыл бұршақ, бенгал бұршағы, жасыл бұршақ негізгі орын алады. Майлы дақылдардың ішінде күнбағыс, жер жаңғағы және сафлор ең көп өсіріледі. Сондай-ақ, жүзім, анар, беде, гуава, сапота, лимон сияқты бау-бақша дақылдары да өсіріледі. Соңғы жылдардағы үрдіс 8 610 шаршы километрді құрайтын жалпы аумақта анар мен жүзім сияқты жеміс дақылдарына ауысудың төмендегенін көрсетеді. 2002-2003 жылдары астық дақылдары аумақтың 55,2%-ын, майлы дақылдар 24,5%-ын, көкбұршақтар 15,6%-ын, ал мақта және қант құрабы сияқты басқа да коммерциялық дақылдар 4,8%-ын құрады. Соңғы екі жылда мақта мен қант құрабы сияқты коммерциялық дақылдарға ауысу байқалды. Ауданның жер иелену құрылымында шағын және маргиналды фермерлер жалпы жер иеленудің 4%-ын және жалпы жердің 0,6%-ын құрайды, орташа фермерлер 27,5%-ын және жалпы жердің 10,1%-ын құрайды, ал 68% иелік 20 000 м2-ден асады және жердің 89,3%-ын құрайды. Ауданның аумағында көптеген шағын кәсіпорындар жұмыс істейді, бірақ ірі өнеркәсіп кәсіпорындары жоқ. Еңбек күшінің жіктелуі: Жұмысшылар саны: Егіншілер/Фермерлер – 221 060, Ауыл шаруашылығы жұмысшылары (жер иесі емес) – 287 778, Шеберлер – 17 776, Үйде немесе шағын өнеркәсіп – 18 232, Қызмет көрсету және басқа да секторлар – 195 573.

Білім

Соңғы кезде Бижапур кәсіби білім беру орталығы ретінде дамып келеді. Бұрын (яғни 1980-жылдарға дейін) кәсіби білім беретін мекемелер өте сирек болған. Кәсіби колледждермен қатар, өнер, ғылым және әлеуметтік ғылымдар факультеттерінде бакалавр және магистратура дәрежелерін беретін көптеген колледждер де бар. Кәсіби колледжлерді қоспағанда, көптеген колледждер Рани Ченнамма университетіне (Белагави) қарасты, мысалы, Б. Л. Д. Е. А. А. С. Патил коммерция колледжі (автономиялы) MBA бағдарламасы, Бижапур. Рани Ченнамма университетінің Бижапурда да магистратура орталығы бар. Инженерлік колледждер Вишвешварая технологиялық университетіне қарасты, мысалы, Б. Л. Д. Е. А. В. П. Доктор П. Г. Халакатти инженерлік және технологиялық колледжі және SECAB инженерлік және технологиялық колледжі. Медициналық колледждер Раджив Ганди денсаулық сақтау ғылымдары университетіне қарасты, мысалы, БЛДЭА-ның Б. М. Патил атындағы медициналық колледжі, аурухана және ғылыми-зерттеу орталығы, Әл-Амел медициналық колледжі, аурухана және ғылыми-зерттеу орталығы, Саиник мектебі, Бижапур және Карнатака мемлекеттік әйелдер университеті. Мұнда MBA, MCA сияқты түрлі магистратура курстары оқытылады. Сонымен қатар, Бижапурда штаттағы жалғыз Саиник мектебі бар. Бұл – қорғаныс күштеріне кадеттерді дайындайтын жатақ мектеп. Бижапур ауданы ғибадатханаларымен, архитектуралық ескерткіштерімен, өнер және сәулет мұраларымен, археологиялық орындармен және үңгір ғибадатханаларымен әйгілі. Осы аймақта білім беруді тарату мақсатында Карнатака университеті 1993 жылы магистратура орталығын ашты. 2003 жылы Бижапур қаласында құрылған Карнатака мемлекеттік әйелдер университеті – Карнатакадағы әйелдерге арналған жалғыз университет. Ол КҚК-ның 2(f) және 12(B) тармақтары бойынша аккредиттелген. Солтүстік Карнатаканың он екі ауданында орналасқан 70 әйелдер колледжі осы университет құрамына кіреді. Университет өнер, бизнес-администрация, компьютерлік қосымшалар, коммерция, білім беру, сән технологиясы, үй шаруашылығы, дене шынықтыру, ғылым және әлеуметтік ғылымдар салаларында бакалавр дәрежесіне әкелетін түрлі білім беру бағдарламаларын ұсынады. Ауыл шаруашылығы колледжі (1990 ж. құрылған), Дарвадтағы Ауыл шаруашылығы ғылымдары университетіне қарасты, қалалық автобус аялдамасынан 6 км қашықтықта орналасқан және құрғақ жерлердегі ауыл шаруашылығын зерттеуге арналған сирек институттардың бірі.

Of late Bijapur is emerging as a hub for professional education. Previously (i. e. before the 1980s) there were very few professional educational institutions. Along with the professional colleges there are many colleges which provide under graduate and post graduate degrees in the faculty of arts, science and social sciences. Many of these colleges except professional are affiliated to Rani Chennamma University Belagavi viz, B. L. D. E. A'S A. S. PATIL COLLEGE OF COMMERCE(Autonomous)MBA Programme, Bijapur. Rani Chennamma University has a Post Graduation Centre at Bijapur also. Engineering colleges are affiliated to Visvesvaraya Technological University viz, B. L. D. E. A's V. P. Dr. P. G. Halakatti College of Engineering and Technology and SECAB College of Engineering and Technology and Medical colleges are affiliated to Rajiv Gandhi University of Health Sciences. viz, BLDEA's B. M. Patil Medical College, Hospital and Research Centre and Al Ameel Medical College, Hospital and Research Centre, Sainik School, Bijapur and Karnataka State Women's University. Various post graduate courses like MBA, MCA are conducted here. Additionally Bijapur boasts of the only Sainik school in the whole state. This is a residential school preparing cadets for the Defence forces. The Bijapur district is known for its temples, structural monuments, art and architectural heritages, archaeological sites and cave temples. With the objective to spread education in this area, Karnataka University opened its Post Graduate Centre in 1993. Karnataka State Women's University, established in 2003 in the city of Bijapur is the only Women's University in Karnataka dedicated exclusively for women's education. It is recognised under 2(f) and 12(B) of the UGC Act. Seventy women's colleges spread in twelve districts of North Karnataka are affiliated to this University. The University offers various UG programmes leading to bachelor's degree in Arts, Business Administration, Computer Applications, Commerce, Education, Fashion Technology, Home Science, Physical Education, Science and Social
College of agriculture (estd. 1990) under University of Agricultural Sciences, Dharwad is located 6 km away from city bus stand is one of the few institutes made for research on dry land agriculture.