Кіріспе

Роберт Мирабал (6 қазан 1966 жылы туған) – Пуэбло музыканты, американдық үнді флейтасының орындаушысы және жасаушысы, Нью-Мексико штатының Таос Пуэблосынан шыққан. Оның флейталары әлемдік деңгейде танымал және Смитсонов институтының Америка үндістері мұражайында көрсетілген. Әлемдік музыканы насихаттаушы және оның дамуына үлес қосушы Мирабал бүкіл әлемде флейта әндерімен, тайпалық рок, би және әңгімелермен бөліседі. Мирабал екі рет Американың түпкілікті халықтарының музыкалық сыйлығының «Жылдың әртісі» атағын алды және үш рет «Жылдың ән авторы» сыйлығына ие болды. 2006 жылы «Sacred Ground: A Tribute to Mother Earth» альбомында «Үздік американдық үнді музыкалық альбомы» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды.

Мирабал 1994 жылы «Көпірдің қаңқалары» атты әңгімелер, өлеңдер мен прозадан тұратын кітабын жариялады, қазіргі уақытта «Фотосуреттердегі жалғыздық» атты екінші кітабын жазуда. Өнердегі қабілеттерінен бөлек, Мирабал – әке және фермер, Таос Пуэблосында тұрып, өз халқының дәстүрлі салтына және рәсімдеріне қатысады.

Музыкалық мансап

1966 жылы туған Мирабал үйінде тиуа тілінде сөйлеп, 19 жасында флейта жасауды бастады. Мектепте ол кларнет, саксофон, фортепиано және барабан ойнауды үйренген, бірақ өзінің нағыз музыкалық дауысын американдықтардың дәстүрлі флейтасында тапты. Жастығында ол белгілі американдық флейташы Р. Карлос Накаймен танысып, одан үлкен шабыт алды. Ол Нью-Йоркке көшіп, сенегалдық гитарист, Кабо-Верделік барабаншы және гаитилік клавишниктерден құралған көпмәдениетті топта ойнады. Мұнда Мирабал хип-хоп, фанк және R&B әуендеріне ден қойып, олар оның кейінірек танымал болатын музыкасына әсер етті. 1988 жылы ол тәуелсіз дебюттік альбомын жазды, содан кейін Warner Western және кейін Silver Wave Records компанияларымен келісімшарт жасасты. Оның алғашқы жобалары көбінесе американдық флейта мен перкуссиядан тұратын дәстүрлі музыкаға бағытталған. Оның ертедегі "Land" атты альбомы бастапқыда екі жапондық авангардтық заманауи биші Эйко мен Кома үшін жазылған, олар Таос айналасындағы жерлер туралы әсерлерінен шабыттандырылып, би қойылымын хореографиялады. Албомда самырсын мен сазбалшықтан жасалған флейталар, перкуссия, сыңғырқайлар және дәстүрлі ән қолданылды. Рейнальдо Лужан, Мирабалмен он жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеген перкуссионист, Марк Андеспен бірге альбомда ойнады. Әр ән Таос тауының айналасындағы жер туралы әртүрлі оқиғаны баяндайды. Бұл танымал қойылым Жапония, Еуропа және АҚШ-та гастрольдік сапармен аяқталды. 1992 жылы Мирабалға Нью-Йорктегі Би және өнер сыйлығы – Бесси жүлдесі табысталды. 1996 жылы Мирабал Грэмми жүлдесін жеңіп алған америкалық әнші-күйші Билл Миллермен "Native Suite Chants: Dances and the Remembered Earth" альбомында жұмыс істеді. Жоба эксперименттік және дәстүрлі екешін көрсетті, онда флейта мен перкуссия, сондай-ақ мохикандық пау-вау әндері орын алды. Осы алуан түрлі қызығушылықтар мен тәжірибелер 1995 жылы Mirabal тобының құрылуына әкелді. Басист Марк Андес, 60-шы жылдардағы Spirit және 80-шы жылдардағы Heart рок-тобынан, Робертке және Рейнальдо Лужанға қосылды. 1997 жылы олар рок, фанк және басқа да қазіргі заманғы музыка түрлерін дәстүрлі музыкамен біріктірген "Mirabal" альбомын шығарды. Бұл альбом басқа да америкалық поп/рок музыканттарының (мысалы, Баффи Сент-Мари) мұрасын пайдаланса да, Mirabal-ді ерекшелендіретін және оның танымалдығын арттыратын бірегей дыбыс жасады. Мирабал 1998 жылы PBS телеарнасының "Spirit: A Journey in Dance, Drum and Song" музыкалық би қойылымында өнер көрсеткен кезде ұлттық деңгейде танымал болды, ол үшін ол дәстүрлі флейта мен перкуссияны пайдаланып саундтрек жазды. Бағдарламаның сәттілігіне байланысты, 2002 жылы желі Mirabal және оның дәстүрлі/рок фьюжн музыкасына толығымен бағытталған "Music from a Painted Cave" музыкалық/би бағдарламасын шығарды. Бағдарлама мен онымен бірге шыққан CD-дискісі кеңінен танымал аудиторияның құлшынысын тудырып, әлемдік музыканың эталондық альбомына айналды. Ол сондай-ақ 2000 жылы Джон Тешпен бірлесіп PBS One World TV арнасының мыңжылдыққа арналған арнайы бағдарламасында өнер көрсетті, онда әлемнің түкпір-түкпірінен музыка ойнатылды. Мирабалдың "In the Blood" (2007) альбомы Star Road Records (www.starroadrecords.com) компаниясының сайтында жарияланды. Журналист "бұл оның бүгінгі күнге дейін жасаған ең жақсы альбомдарының бірі" деп жазды. Оның туған штатының туризм журналы дискінің "көңілді билеуге болатын ырғақтарын (ол) негізгі радиоға ұнайды" деп мақтады. Мирабал – тайпалық рок музыкасының алғашқы қадамдарын жасаушылардың бірі, сондай-ақ 2014 жылы Санта-Фе, Нью-Мексикодағы өнер туралы тағы бір мақала жарық көрді. 2011 жылы Мирабал "Күннің музыкасы" атты бірлескен турне үшін авангардтық ETHEL скрипка квартетіне қосылды. Бұл топпен оның екінші ынтымақтастығы, олар 2008 жылы BAM-нің Next Wave фестивалінде өнер көрсетті.