Кіріспе

Эдвард Джон Дент (1790–1853) – аса дәл сағаттар мен теңіздік хронометрлерімен танымал ағылшын сағатшысы. Ол "Дент" компаниясын негіздеді.

Алғашқы жылдар

Эдвард Джон Дент, Джон мен Элизабет Денттің ұлы, 1790 жылы 19 тамызда Лондонда дүниеге келді. Ол 1790 жылы 18 қазанда Страндтағы Сент-Клемент-Дэнс шіркеуінде крещениеден өтті. Эдуардтың Уильям деген кіші інісі болған (1792 жылы 11 ақпанда дүниеге келген). Балалардың анасы Элизабет олар әлі кішкентай кезінде қайтыс болды – ол 1793 жылы 16 мамырда жерленді.

Сағат жасаумен қызығушылық

14 жасында Дент әкесінің әкесі, Джон Райт Денттің шәкірті болды. 1804 жылдың 20 тамызында жасалған келісімшарт бойынша Джон Райт Дент шәкірті үшін лайықты тұрақ табуға міндетті болды. Әйгілі болғандай, Эдвард Джон Денттің туысы Ричард Риппон оны қабылдауға келісті. Риппон – сағат жасау саласындағы шебер, ал Дент сағат жасауға қызығушылық танытып, шам жасау және сату бизнесіне деген қызығушылығы төмендеді. Шын мәнінде, Дент сағат жасау өнеріне соншалықты бейімделді ki, 1807 жылдың 13 ақпанында оның әкесі жеті жылдық шәкірттіктің қалған мерзімін сағатшы Эдвард Гаудинге беруге келісті.

18141829: "Түсіндірілетін жылдар"

1814 жылы, Дент 24 жасқа толғанда, ол өте қабілетті сағатшы және сағат жасаушы ретінде таныла бастады: осы жылы ол Адмиралтействоға стандартты астрономиялық сағатты, ал Колониялық кеңсеге Африка экспедициясы үшін кем дегенде бір қалталық хронометрді тапсырды. Дент 1814 жылдан бастап сағаттар мен хронометрлерді өз күшімен жасады, бірақ оларды жеткілікті мөлшерде өндіріп, лайықты өмір күрішіне жете алмады. 1815–1829 жылдары Денттің бірнеше танымал фирмада жұмыс істегені болжамдалады. Олардың бірі – Лондонның Лонг-Акр ауданындағы Кастл-стритте орналасқан Каллум бауырлары фирмасы. Ричард Риппон бұл фирмада жұмыс істеген және Дентті олармен таныстырған болуы мүмкін. 1826 жылы Дент екі хронометрді, No. 54 және 55-ті, Гринвичте сынаққа ұсынды. Бұл оның 1826 жылға дейін кем дегенде 55 хронометр жасағанын көрсетеді. Хронометрлерді сынаққа жіберуі Гринвичтегі Корольдік обсерваторияның басшылығының назарына түсті. 1829 жылдың наурыз айындағы Ордендік кеңеске жазған хатында сол кездегі Корольдік астрономы Джон Понд Дентті «қазіргі заманның ең білікті шеберлерінің бірі» деп сипаттады.

1830-1840: Арнольд және Дент

1830 жылы Дент 84-ші Страндтағы Джон Роджер Арнольд фирмасында шебер қолөнершіге арналған бос орын туралы білді. Бірақ Дент фирманың қызметкері емес, серіктесі болды. Серіктестік 1830 жылдың 30 қыркүйегінде жасалды. Бұл серіктестік екі адамға да тиімді болды. Ол кезде 61 жастағы Арнольд бизнесті басқаруға қатыса алатын болды, сонымен қатар өзінің хоббиіне, яғни түрлі жаңа механизмдерді ойлап табуға уақыт таба алды. 40 жастағы Дент өзінің техникалық қабілеттерін жарнамалауға және бизнестік өрнегін пайдаланып, фирмасын берік негізге қоюға мүмкіндік алды. Фирмаға, енді «Арнольд және Дент» деп аталатын, назар аудару үшін Дент «The Nautical Magazine» журналында жарнамалар жариялады. Сондай-ақ, Дент тәжірибелерінің нәтижелерін журналға жариялану үшін редакторға жіберді. 1832 жылдың мамырында жарияланған алғашқы хабарламалардың бірі: «Арнольд және Дент мырзалары орташа уақыт пен жұлдыздық уақытты бірден көрсететін кішкентай хронометр үлгісін аяқтады. Бұл осы сияқты машиналардың төртіншісі». 1833 жылдың ақпанында «Наутикалық» журналында жарияланған «Хронометрлер туралы кеңестер» деген мақалада Дент 633 нөміріндегі хронометрдің 1831 жылы капитан Фицройге басқа 21 хронометрмен бірге жіберілгенін айтты. Шындығында, бұл хронометрлердің бірнешесі Арнольд пен Денттің қолынан шыққан. «Бигл» кемесінің екінші сапарында табиғатты зерттеуші Чарльз Дарвин болды. Дарвиннің осы сапардағы байқаулары «Түрлердің шығу тегі» атты маңызды кітабының жарық көруіне әкелді. Арнольд пен Денттің серіктестігінің соңғы екі жылы қиын болды. Денттің бизнесті өз қолына алу үміті ақталмады, нәтижесінде ол көңілі қалып, ашуланды. Бұл түсінікті, өйткені Дент әлемдегі ең үздік хронометр жасаушы болуға бейілді еді. Осылайша, 1840 жылдың 30 қыркүйегінде Арнольд пен Денттің серіктестігі аяқталды.

"Дент" компаниясы

Фредерик Риппон Дент 1854 жылы Биг-Бенді аяқтады. Денттің кеңіштері Фредерик пен Ричард оның атын алып, бизнесін жалғастырды және ақырында 1966 жылы жұмылын тоқтатқан E. Dent & Co Ltd компаниясына айналды.