Кіріспе
Регламенттерді сақтау үшін жұмсалған шығындар
Регламенттерді сақтау шығындары – компанияның мемлекеттік регламенттерді орындау үшін жұмсайтын барлық шығындар. Регламенттерді сақтау шығындарына регламенттерді сақтаумен айналысатын қызметкерлердің жалақысы, хабарлауға жұмсалған уақыт және қаражат, сақтау талаптарын орындауға қажетті жаңа жүйелер және т.б. кіреді. Регламенттерді сақтау шығындары жергілікті, ұлттық және тіпті халықаралық регламенттердің нәтижесінде туындайды (мысалы, Еуропалық Одақ елдеріне қатысты MiFID II немесе GDPR). Әлемдік масштабта жұмыс істейтін және әр елде әртүрлі жаңа регламенттермен жұмыс істейтін жаһандық фирмалар, тек бір аймақта жұмыс істейтін фирмаларға қарағанда регламенттерді сақтау үшін едәуір көп шығынға ұшырайды. Мысал ретінде, қосылған құн салығына тіркелген тұлғалар салық декларациясын толтыруды жеңілдету үшін барлық салық деректерін (кіріс және шығыс) сақтауға міндетті. Олар осы салада білікті маманды жұмысқа алуы керек, бұл регламенттерді сақтау шығыны болып есептеледі. Регламенттерді сақтау шығындары көбінесе мыналарды қамтиды:
Есептерді дайындау және ұсыну шығындары
Регламенттерді сақтау бойынша есеп беру үшін деректер мен егжей-тегжейлі ақпаратты жинауға қажетті жүйені құру және күтіп ұстау шығындары
Регламенттерді сақтау жүйелерін бақылау және құру үшін жұмсалған шығындар
Регламенттерді сақтау шығындары көбінесе нормативтік тәуекелдермен немесе операциялық шығындармен шатастырылады және біріктіріледі. Регламенттерді сақтау шығындары жаңа ережелер пайда болғанда оларды орындауға байланысты шығындарды ғана қамтиды. Оларға түрлі талаптарға сай келу, кадрлық саясат, тәуелсіз аудиттер, тоқсандық есептер, экологиялық бағалаулар және т.б. кіруі мүмкін. Регламенттелген салаларда регламенттерді сақтау шығындары нарыққа кіруге кедергі жасайтын деңгейге жете алады. Бұл олігополия тудыруы мүмкін. Егер осылай болса, нарықта бәсекелесетін кәсіпорындар жаңа регламенттерді жаңадан кіргендердің енуін тоқтату және бәсекелестікті күшейту үшін қолдайды. Акционерлік қоғамдар үшін жұмыс істейтін фирмалар үшін шығындар жоғары болады, себебі олар қатаң бақылауда болады және есеп беруді талап етеді. Өзгеріп отыратын регламенттік жүйе өнімді әзірлеу шешімдеріне де әсер етеді. Зерттеулерге сәйкес, менеджерлер регламенттер өнім дизайнын жақсартудың ең тиімді жолы болмауы мүмкін деген пікірде.
The cost to assemble and issue reports
Cost of creating and maintenance of the system needed to collect facts and details for compliance reporting
Cost of person to monitor compliance systems and to construct them
Compliance costs are often combined and misunderstood with regulatory risk or conduct costs. Compliance costs are simply onward for following rules as they arise. It may include variance compliance – human resources policies, independent audits, quarterly reports, environmental assessments etc. In regulated industries, compliance costs can rise to a point where they are barriers to entry to a market. That easily creates oligopoly. If that is the case, enterprises already competing in the concrete market mostly favor new regulations in order to keep new entrants from entering and making bigger competition. Costs are higher for firms operating for publicly held companies, they are more watched and are requested to produce reports. The changing regulatory system also influenced product development decisions. According to the research, managers agree that regulation might not be the best way to improve products designs.
Қаржы жүйелері
Банктер 2008 жылғы қаржы дағдарысынан кейінгі онжылдықта жаңа ережелердің үлкен толқынына тап болды. Келіп түсетін өзгерістердің қарқыны өте жоғары болды, сондықтан банктер осы жағдайды басқару үшін көптеген қызметкерлерді жұмысқа алуға мәжбүр болды, ережелерді озып, кез келген бұзушылық үшін алым төлеуден сақтануға тырысты. 2008 жылдан бері олар айыппұлдар мен өтемақы төлеуге 321 миллиард доллардан астам жұмсады. Жыл сайын сәйкестік талаптарына шамамен 270 миллиард доллар жұмсалады және бұл шығындар 2022 жылға қарай екі есеге артуы күтілуде. Банктер осы шығындарды азайту үшін стратегиялар әзірлеп жатыр. Осы мақсатта, қызығушылық және назар аналитикалық технологияларға және жасанды интеллектке (ЖИ) бұрылады, олар шығындарды тиімдірек етуге және сәйкестік бағдарламасына сәйкес келуге көмектеседі. Нормативтік талаптар кітапханасы – Көптеген бизнес сәйкестік бағдарламалары талаптардың кітапханасынан тұрады. Бұл кітапханаларды қолдау үшін қолмен жаңартулар мен тексерулер қажет. Жасанды интеллект (ЖИ) технологиясы кез келген компоненттің сыртқы немесе ішкі өзгеріске ұшырауын бірден байқайды. Содан кейін бұл кітапханалар нақты уақытта жаңартылады. Регуляторларға жауап беру – Банктер мен басқа да кәсіпорындардан жиі деректерді ұсыну сұралады. Кейбір жағдайларда бұл мерзім 72 сағаттан аспайды. Бұрын деректер әлі қадағаланбағандықтан, оларды ұсыну қиын болды. ЖИ технологиясы қажетті ақпаратқа елеулі кешігусіз, деректер түскен кезде қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тәуекелді бағалау – дәстүрлі түрде тәуекелді бағалауды үлкен топ мамандар жүзеге асырады, олар құжаттарды қарастырып, міндеттемелерді жақсырақ түсінуге тырысады. ЖИ технологиялары осы міндеттемелерді картаға түсіріп, тиісті заңдармен сәйкестендіре алады, соның арқасында бизнес ережелерді жақсырақ түсіне алады.
Сәйкестік немесе сәйкессіздік?
Бұған мойынсұну арзан емес. Ережелер көбейіп, компаниялар ашықтыққа және фирмалық этикаға көбірек мән беруге тырысқан сайын, нормативтік талаптарды орындауға жұмсалатын қаржы мен уақыт арта түседі. Бұл мәселелерді шешудің бір ғана жолы жоқ. Сіз заңнамалық стандарттарды сақтамауға да шешім қабылдауыңыз мүмкін. Макроэкономикалық деңгейде директорлар кеңесі мен директорлар басқару мәселелері және олардың стратегиялық тәсілдері бойынша шешімдер қабылдайды. Стратегия іске асырылғаннан кейін, оның ішінде команданың тікелей шығындары, ішінара аутсорсингке берілгені немесе ішкі басқаруда болғаны дамып қалыптасады. Нормативтік талаптарды сақтау топтары технологиялық шешімдерге жүгінеді. Бұл технологияның да құны бар, бірақ болашақтағы пайдасы тұрғысынан инвестиция өз өзін ақтай алады. Әрине, заңдарды орындаудың да шығындары бар. Стандарттарға сәйкес келмеу көбінесе айыппұлдарға алып келеді. Мысалы, Жалпы деректерді қорғау ережесін (GDPR) бұзу 20 миллион еуроға дейін айыппұл салуға әкелуі мүмкін. Көбінесе корпорациялар құқыққа бағынудың баршаның жауапкершілігі екеніне келеді. Олар басқарудағы кез келген кемшіліктердің коммерциялық көрсеткіштерге тигізетін әсерін төмен бағалауға құқылы емес. Егер құқыққа бағыну мен бағынбау шығындарын салыстырсақ, ережелерді бұзу көбінесе халықтың наразылығына, айыппұлдарға немесе сирек жағдайларда бизнес қызметін тоқтатуға әкеледі. Керісінше, тиімді басқару компанияларды бәсекелестерінен озатады. Қажеттіліктерге сәйкес келуге кеткен шығындар көзге көрінетін болса да, талаптарды орындамаудың жанама шығындары одан да жоғары болуы мүмкін.
Ережелер
Құқықтық ережелерді сақтаудың жоғары құны олардың қабылдамауына және жиі бұзылуына себеп болуы мүмкін. Мысалы, барлық қоғамдық жерлерде темекі шегуге тыйым салған аймақтарда, теория бойынша, адамдардың қоғамдық жерлерде темекі шегу көрсеткіші артуы мүмкін, себебі оларға үйлеріне дейін бару қиындық тудырады. Сондықтан заң шығарушылар ережелерді сақтау құнын ескеруі қажет.
Салықтық сәйкестік
Салық заңдарын сақтау, мысалы, табыс салығы немесе сату салығы заңнамасын, саяси талқылаудың жиі кездесетін тақырыбы болып табылады, өйткені бұл салықтар қоғамдағы көптеген азаматтарға әсер етеді. Керісінше, күкірт диоксидінің шығарылымдарына қатысты экологиялық регламенттер экономикадағы аз ғана кәсіпорындарға ғана тиесілі.