Кіріспе
Американдық романшы Эрнест Джеймс Хейкокс (1 қазан 1899 – 13 қазан 1950) – американдық батыс тақырыбындағы көркем әдебиет жазушысы.
Ernest James Haycox (October 1, 1899 – October 13, 1950) was an American writer of Western fiction.
Өмірбаян
Хейкокс 1899 жылғы 1 қазанда Орегон штатының Портленд қаласында Уильям Джеймс Хейкокс пен бұрынғы Марта Бургардт отбасында дүниеге келді. Вашингтон штаты мен Орегонның жергілікті мектептерінде білім алғаннан кейін, ол 1915 жылы АҚШ армиясына қабылданып, 1916 жылы Мексика шекарасына орналасты. Сол кезде ол профессор В. Ф. Г. Тэтчердің жетекшілігімен жазу ісіне кірісті. Оның 1937 жылғы "Лордсбургке жол" әңгімесі Джон Фордтың режиссерлігімен түсірілген "Стейджкоуч" (1939) фильміне негіз болды, бұл фильм Джон Уэйнге жұлдызды мәртебе әкелді. "Трюбл-шутер" (1936) романы, бастапқыда "Кольер" журналында жарияланған, Сесил Б. Демиллдің режиссерлігімен Барбара Стэнвик пен Джоэл МакКреаның қатысуымен түсірілген "Юнион Пасифик" (1939) фильмінің негізі болды. Хейкокс Рей Энрайттың режиссерлігімен түсірілген "Монтана" (1950) фильмінің сценарийін жазды, онда Алексис Смит пен Эррол Флин басты рөлдерді ойнады. Хейкокс 1950 жылы 51 жасқа толып, одан кейін 12 күн өткен соң, Портлендте рак ауруына байланысты сәтті болмаған операциядан кейін қайтыс болды.
Америка революциясы кезінде болған оқиғалар
1924 жылдан 1926 жылға дейін Хейкокс Нью-Йорк қаласында тұрды және ол Америка революциясына терең қызығушылық танытты. Хейкокс Нью-Йорк, Нью-Джерси, Пенсильвания, Коннектикут және Массачусетс штаттарындағы шайқас орындарына бірнеше сапар жасап, сол дәуірде өтетін сегіз әңгіме және екі повесть жазды. Осы әңгімелерінің бірін жариялағаннан кейін, Хейкоксқа бір оқырман хат жазып, солдаттардың формаларын дұрыс сипаттамағанын мәлімдеді. Хейкокс дереу революциялық дәуірдегі әскери формалар туралы кітап сатып алды. 1926 жылы Орегонға қайтып келгеннен кейін Хейкокс вестерн жанрына көшті және ол жазған дәуірлердің әскери формаларын мұқият зерттеді.
Жаңа Үміт оқиғалары
1933-1938 жылдар аралығында Collier's журналында жарияланған осы әңгімелер 1880 жылдары Миссури өзені бойындағы Нью-Хоуп сауда қаласында өтеді. Осы әңгімелердің көпшілігі бірінші жақта баяндалады, және Хейкокс өзінің жазушылық өмірінде осындай тәсілді шамамен он рет қолданған.
Сериалдар мен тарихи романдар
1930 жылдардың ортасынан бастап Хейкокс тарихи оқиғаларға негізделген романдар мен бірнеше әңгімелер жаза бастады. Солардың алғашқысы – «Троубл-шутер» (1936), одан кейін «Шекара кернейі» (1939), «Алдер Гулч» (1942) және «Керемет түстен кейінгі бугльдер» (1943) жарық көрді. Хейкокс ұлы Эрнест Хейкокс, кіші, мәлімдегендей, «Троубл-шутер» 1869 жылы Промонтори-Пойнтқа дейін «Юнион Пасифик» теміржолын салу кезінде азаматтық инженер ретіндегі тәжірибесі туралы Чарльз Шарманның күнделігіне негізделген. «Оның баяндамасы әкем үшін мол мәлімет пен бояу беруге мүмкіндік берді, бірақ аттан түскен үндік оқиғасынан басқа, пайдалы ерекшеліктер көп болған жоқ. «Троубл-шутер» Фрэнк Пейс туралы әңгімелейді, ол формальды түрде (азаматтық) инженер, (Сэмюэл) Ридпен жұмыс істейді, бірақ көбінесе (Гренвилл) Доджтың желідегі жалдамалы мергені. Осылайша, Пейс көбінесе Шарманға беймәлім, әділетсіз қалалармен шектелген. Роман алғаш рет 1936 жылы «Collier’s» журналында бөлім-бөлім жарияланды және 1939 жылы шыққан Сесил Б. Демиллдің «Юнион Пасифик» атты эпикалық фильмінің негізі болды». Уилкокс, 2001. Осы романдармен қатар, Хейкокс Батыстың атмосферасы мен ортасы бар, бірақ нақты оқиғалар мен орындарға негізделмеген романдар мен әңгімелерді де жазуды жалғастырды. Осы екі түрдің арасында «Trail Town» романы орналасқан, ол Абилин, Канзас және маршал Том Смит негізінде жазылған, бірақ бәрібір көркем шығарма, онда Абилин – Ривер-Бендке, ал Том Смит – Дэн Митчеллге айналады. Хейкокс Абилин қаласында шериф Том Смит кейіпкері бар «Техас көшесінде» атты әңгіме жазды. Профессорлар Этулейн мен Таннер Хейкокс туралы эсселерінде және кітаптарында көбінесе оның тарихи романдарына тоқталады, бірақ Люк Шорт Хейкокстың тарихи емес романдарына жоғары баға берді: «Менің сүйікті Хейкокс туындылары белгілі бір уақытқа немесе жерге сүйенбейді. Менің ойымша, осы әңгімелерде Хейкокс өзінің географиясын жасады, өз қалаларына, тауларына және өзендеріне ат қойды; ол оларды тек өз еркімен басшылыққа алған қатал мінезді кейіпкерлермен толтырды».
At the same time as these novels were written, Haycox continued to write novels and short stories which had an ambiance and milieu of the West but which were not based on specific events or places. Somewhere in between these two kinds of novels is Trail Town, which is based on Abilene, Kansas, and Marshal Tom Smith, but which is nonetheless a work of fiction, where Abilene becomes River Bend and Tom Smith becomes Dan Mitchell. Haycox did write a story set in Abilene with Sheriff Tom Smith as a character called On Texas Street. Haycox's historical novels are the ones which Professors Etulain and Tanner write most about in their essays and books about Haycox, but Luke Short preferred Haycox's non historical novels: "My favorite Haycox yarns don’t lean on a known time or place In these stories, I suspect Haycox made his own geography, named his own towns and mountains and rivers; he peopled them with tough abrasive characters whose only law was their self will."
Жарияланбаған роман мен әңгіме
Хейкокс 1939 жылы Орегондағы әйел туралы "Ұлттық сұлулық" романын жазды, ол сұлулық конкурстарында жеңіске жетеді, Голливудқа барады, бірақ киноиндустрияда сәттілікке ие бола алмайды. Collier's бұл романды жариялаудан бас тартты, ал қолжазба, көрінеу, жойылған, себебі ол сақталған Эрнест Хейкокс қағаздарының жинағына кірген жоқ. Collier's сондай-ақ "Балалық шақ" әңгімесін де қабылдамады.
Жерді шабу оқиғалары
1940 жылдан бастап Хейкокс Ингрид атты қалашықтағы қоныс тебушілер туралы «Collier’s» журналында бес әңгіме жариялады. Олар – «Кейбіреулері батыл» (1940) (кейін «Жер дауы») деп аталды, «Қараңғы жер күтіп тұр» (1940), «Жер таластырушылар» (1940), «Адалдығымен, Джудит» (1942) және «Қатал қыс» (1943). Алтыншы әңгімесі «Күздің басы» Хейкокстің сирек қабылдамаған туындыларының бірі болды.
Бір мезгілде екі романы сериалға шықты
Хайкокс 1940-жылдардың жылтыр журналдар нарығындағы ең табысты жазушылардың бірі болды. 1943 жылы Collier's және The Saturday Evening Post бір уақытта екі түрлі Хайкокс романын бөлім-бөлім жариялады. Collier's журналы «Жабайы топ» романын 1943 жылдың 28 тамызында бастап, 4 қыркүйекте, 11 қыркүйекте, 18 қыркүйекте, 25 қыркүйекте жалғастырып, 2 қазан күні аяқтады. The Saturday Evening Post журналы «Кешкі дабыл» романын 1943 жылдың 21 тамызында бастап, 28 тамыз, 4 қыркүйек, 11 қыркүйек, 18 қыркүйек, 25 қыркүйек, 2 қазан күндері жалғастырып, 9 қазан күні аяқтады.
September 25, 1943 and concluded on October 2, 1943. The Saturday Evening Post serialized Bugles in the Afternoon beginning on August 21, 1943 and continued August 28, 1943, September 4, 1943, September 11, 1943, September 18, 1943, September 25, 1943, October 2, 1943, and concluded on October 9, 1943.
Мерси отбасы оқиғалары
1948 жылдың соңынан 1949 жылдың басына дейін Хейкокс үш әңгіме жариялады – біреуі «Collier’s» журналында, екеуі «The Saturday Evening Post» журналында, олардың барлығы Мерси отбасы туралы. Бұл әңгімелер Хейкокстің «пионер анаға деген құрметі».
Цитаталар
Ешбір ақылды адам аяқтарының жерге тигенін қарайды. Ол алда қандай жерге бас қоятынын көреді. – Пионерлік махаббат. Осы жерді үйіңіз деп атаңыз.
Таңдалған шығармалар
Ескерту: Хейкокс романдары мен әңгімелерінің көптегені бірнеше атаумен жарияланған. Төмендегі тізім түпнұсқа басылымдарда қолданылған атауларды көрсетеді.