Кіріспе

Иорданиялық саясаткер (1947–2023)

Маруф Сүлеймен әл-Бақыт (معروف البخيت; 18 наурыз 1947 – 7 қазан 2023) – Иорданияның екі рет премьер-министрі болған саясаткер. Ол алғаш рет 2005 жылдың 27 қарашасынан 2007 жылдың 25 қарашасына дейін, ал кейін 2011 жылдың 9 ақпанынан 2011 жылдың 17 қазанына дейін премьер-министр қызметін атқарды. Бахит сонымен қатар Иорданияның Израильдегі елшісі және ұлттық қауіпсіздік басшысы лауазымдарын да атқарды. 2005 жылғы Амман бомбалауынан кейін үш аптадан кем уақыт өткен соң король Абдулла II оны премьер-министр етіп тағайындады. Бахиттің басты міндеттері Иорданияда қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау болды. 2011 жылдың 1 ақпанында бірнеше апталық наразылықтардан кейін король оны қайтадан премьер-министр етіп тағайындады. Әл-Бахит 2011 жылдың 17 қазанында лауазымынан кетті, ал 24 қазанда Аун Шәүқат әл-Хасауне оның орнын басты.

Білім

Маруф әл-Бахит Иордания университетінің жалпы менеджмент және саясаттану мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Одан әрі 1982 жылы Оңтүстік Калифорния университетінен мемлекеттік басқару саласында магистр, ал 1990 жылы Лондон Король колледжінен стратегиялық зерттеулер бойынша доктор ғылымы дәрежесін алды. Оның докторлық диссертациясы "Египеттік әуе қорғанысы стратегиясының қалыптасуы 1967-1973" деп аталады.

Әскери мансап

Маруф әл-Бахит Иорданияның әл-Аббади тайпасынан шыққан. Ол 1964 жылы Иордания қарулы күштеріне қатысып, 1966 жылы Корольдік әскери колледжді екінші лейтенант шенімен бітірді. 1999 жылы генерал-майор шенімен қарулы күштерден зейнетке шықты.

Премьер-министр

Бахит екі рет Премьер-министр болды, бірінші рет 2005 жылдың 27 қарашасынан 2007 жылдың 25 қарашасына дейін, ал екінші рет 2011 жылдың 9 ақпанынан бастап.

Бірінші кезең

Бахит 2005 жылғы Амман бомбалауларынан кейін үш аптадан да аз уақыт өткен соң патша Абдулла II тағайындады. 2005 жылғы Амман бомбалаулары – 2005 жылдың 9 қарашасында Иорданияның Амман қаласындағы үш қонақ үйге жасалған бірнеше үйлесімді бомбалық шабуылдар. Осы шабуылдар нәтижесінде 60 адам қаза тауып, 115 адам жарақат алды. Екі жыл бойы парламент арқылы реформаларды қабылдауға тырысқаннан кейін, содан соң күмәнді сайлаулар болғаннан кейін ол отставкаға кетіп, оның орнына Надер әл-Дахаби тағайындалды.

Екінші мерзім

Екі апта көшедегі наразылықтардан кейін, 2011 жылдың 1 ақпанында король Абдулла премьер-министр Самир Рифайды қызметтен босатып, Бахитті бұрынғы лауазымына қайта тағайындады. Әл-Бахит АҚШ-қа және 1994 жылғы Иордания-Израиль бейбіт шартына қатыстығындағы орташа ұстанымын сақтай отырып, сайлау заңдарын өзгертуге, билікті жергілікті деңгейге беруге және саяси партияларға қосымша құқықтар беруге уәде берді. Король Абдулла II 2011 жылдың 17 қазанында оның отставкасын қабылдап, Аун Шовкат Аль Хасаунехті Премьер-министр етіп тағайындады.

Өлім

Маруф әл-Бахит 2023 жылдың 7 қазанында 76 жасында дүние салды.