Графикалық карталар: түрлері (интегралдық, дискреттік), жұмыс принципі, бейне жадты пайдалану. Компьютердегі графиканы көрсетуге арналған маңызды жабдық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Графикалық жабдық – компьютерлік графиканы жасап, оны дисплейде көрсетуге мүмкіндік беретін компьютерлік аппараттық құрал. Ол әдетте бейнекарта (видеокарта) мен құрылғы драйверінің үйлесімі арқылы экранда суреттерді құру үшін қолданылады.
Graphics hardware is computer hardware that generates computer graphics and allows them to be shown on a display, usually using a graphics card (video card) in combination with a device driver to create the images on the screen.
Графикалық карталар
Графикалық аппараттың ең маңызды бөлігі – графикалық карта, ол барлық кескіндерді жасап, дисплейге жібереді. Графикалық карталардың екі түрі бар: енгізілген және дербес. Енгізілген графикалық карта, әдетте Intel өз компьютерлерінде қолданады, аналық платаға қосылған және оперативтік жадтан (Random Access Memory) CPU-мен ортақ пайдаланады, бұл жалпы оперативтік жадтың көлемін азайтады. Бұл көп мөлшерде бейне жады қолданатын бағдарламалар мен қосымшаларды іске қосу үшін тиімсіз. Дербес графикалық картаның өз жедел жады мен кескіндерді жасауға арналған процессоры бар, ол компьютердің жұмысын баяулатпайды. Дербес графикалық карталар енгізілген графикалық карталардан жоғары өнімділікке ие. Дербес және енгізілген графикалық карталардың екеуі де болуы мүмкін, бірақ дербес графикалық карта орнатылғаннан кейін, енгізілген карта дербес карта алынып тасталғанға дейін жұмыс істемейді.
The most important piece of graphics hardware is the graphics card, which is the piece of equipment that renders out all images and sends them to a display. There are two types of graphics cards: integrated and dedicated. An integrated graphics card, usually by Intel to use in their computers, is bound to the motherboard and shares RAM(Random Access Memory) with the CPU, reducing the total amount of RAM available. This is undesirable for running programs and applications that use a large amount of video memory. A dedicated graphics card has its own RAM and Processor for generating its images, and does not slow down the computer. Dedicated graphics cards also have higher performance than integrated graphics cards. It is possible to have both dedicated and integrated graphics, however once a dedicated graphics card is installed, the integrated card will no longer function until the dedicated card is removed.
Графикалық картаның бөлшектері
GPU немесе графикалық процессор – графикалық картаның жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін құрылғы. Ол картаға жүктелген жұмыстың көп бөлігін орындайды. Компьютердегі бейнелерді ойнатудың басым бөлігі GPU арқылы басқарылады. Қайтадан айта кетейік, GPU интеграцияланған немесе дискретті болуы мүмкін. Видеожад – графикалық картадағы RAM-қа орнатылған жад, ол өз жадымен қамтамасыз етеді, бұл компьютердің қалған бөлігіне арналған ресурстарды пайдаланбастан, тегіс жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Мұндағы "Видео" термині бұл ресми емес атау және тар мағынада қолданылмайды. Атап айтқанда, ол тек бейне деректерін ғана білдірмейді. Осы типтегі жадта сақталатын деректерге тұрақты суреттер, белгішелер, қаріптер және экранда көрсетілетін кез келген графикалық ақпарат кіреді. Интеграцияланған графикалық карталарда, мұндай жады болмаған жағдайда, жалпы есептеулер үшін қолжетімді негізгі жад пайдаланылады, бұл жүйенің басқа функциялары үшін жадтың жетіспеуіне әкелуі мүмкін.
The GPU, or graphics processing unit, is the unit that allows the graphics card to function. It performs a large amount of the work given to the card. The majority of video playback on a computer is controlled by the GPU. Once again, a GPU can be either integrated or dedicated. Video Memory is built in RAM on the graphics card, which provides it with its own memory, allowing it to run smoothly without taking resources intended for general use by the rest of the computer. The term "Video" here is an informal designation and is not intended in a narrow sense. In particular, it does not imply exclusively video data. The data in this form of memory comprises all manner of graphical data including those for still images, icons, fonts, and generally anything that is displayed on the screen. In Integrated graphics cards, which lack this built in memory, the main memory available for general computation is used instead, which means less memory for other functions of the system.
Дисплей драйверлері
Дисплей драйвері – графикалық құрылғының операциялық жүйемен байланысуына мүмкіндік беретін бағдарламалық қамтамасы. Драйверлер компьютерге өз бөліктерін пайдалануға мүмкіндік береді, оларсыз машина жұмыс істемейді. Өйткені графикалық құрылғы әдетте өзінің күрделі тілімен, ал компьютер – жалпы командалармен жұмыс істейтін тілімен байланысады. Сондықтан, екі жақ арасында аударма жасау және жалпы командаларды нақты командаларға, ал нақты командаларды жалпы командаларға түрлендіру қажет, осылайша құрылғылардың әрқайсысы нұсқауларды және нәтижелерді түсіне алады. Әрбір бейнекартаға жеке драйвер қажет, бірақ кейбір драйверлер бірнеше бейнекартаға арналған драйверді қамтуы мүмкін. Мысалы, GTX1060 драйвері Radeon бейнекартасында жұмыс істемейді.
A display driver is a piece of software which allows your graphics hardware to communicate with your operating system. Drivers in general allow your computer to utilize parts of itself, and without them, the machine would not function. This is because usually a graphics device communicates in its own language, which is more sophisticated, and a computer communicates in its own language, which largely deals with general commands. Therefore, a driver is required to translate between the two, and convert general commands into specific commands, and vice versa, so that each of the devices can understand the instructions and results. Every card needs its own driver, although some drivers include the driver for several cards. Ex. a GTX1060 driver will not work in a radeon card.
Орнату
Арнайы графикалық карталар негізгі тақтаға тікелей бекітілмегендіктен, көбісін алып тастауға, ауыстыруға немесе жаңартуға болады. Олар кеңейту ұясына орнатылады және негізгі тақтаға қосылады. Ал интеграцияланған графикалық картаны жақсырақ чиппен жаңа негізгі тақта сатып алмастан өзгертуге болмайды, себебі ол негізгі тақтаға біріктірілген. Сондай-ақ, интеграцияланған графикалық карта зақымданса немесе істен шықса, оны ауыстыру үшін жаңа негізгі тақта алу қажет, өйткені ол негізгі тақтаға біріктірілген және оны алып тастауға немесе ауыстыруға болмайды. Алайда, егер арнайы графикалық картада мәселе туындаса, оны жаңасына ауыстыруға болады. Аталмыш жабдыққа арналған драйверлер өндіруші ұсынған немесе жүктеліп алынған бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы орнатылады. Графикалық жабдықтың әрбір брендінің дұрыс жұмыс істеуі үшін қажетті өз драйверлері болады.
Dedicated graphics cards are not bound to the motherboard, and therefore most are removable, replaceable, or upgradable. They are installed in an expansion slot and connected to the motherboard. On the other hand, an integrated graphics card cannot be changed without buying a new motherboard with a better chip, as they are bound to the motherboard. Also, if an integrated graphics card gets damaged or ceases to function, a new motherboard must be purchased to replace it, as it is bound to the motherboard and cannot be removed or replaced. On the other hand, if there is a problem with a dedicated graphics card, it can be replaced by installing another. Drivers for the hardware are installed through software downloaded or provided by the manufacturer. Each brand of graphics hardware has its own drivers that are required for the hardware to run appropriately.
Брендтер
Графикалық жабдықтардағы негізгі бәсекелес брендтер – NVidia және AMD. NVidia көбінесе GeForce бренді арқылы компьютерлік графика саласында танымал, ал AMD – Radeon бренді арқылы. Бұл екі бренд графикалық жабдықтар нарығының шамамен 100 пайызын құрайды, NVidia 4 миллиард долларлық кіріс алса, AMD 6,5 миллиард доллар кіріс табады (барлық сатудан, графикалық карталар ғана емес). Radeon бұрын ATI болған, AMD 2006 жылы ATI-ді 5,4 миллиард долларға сатып алғанға дейін. ATI карталары енді шығарылмайды, ал Radeon енді AMD құрамына кіреді.
The major competing brands in graphics hardware are NVidia and AMD. NVidia is known largely in the computer graphics department due to its GeForce brand, whereas AMD is known due to its Radeon brand. These two brands account for largely 100 percent of the graphics hardware market, with NVidia making 4 billion dollars in revenue and AMD generating 6.5 billion in revenue (through all sales, not specifically graphics cards). Radeon used to be ATI, until AMD bought ATI for $5.4 billion in 2006. ATI cards are no longer produced, and Radeon is now part of AMD
Соңғы кезде Intel өзінің Iris графикасын ұсынды, бұл нарыққа үшінші бәсекелесті қосты.
More recently, Intel has released its Iris graphics, adding a 3rd competitor to the market.
Шығындар
Графикалық аппараттың бағасы оның қуаты мен жылдамдығына қарай өзгереді. Көптеген жоғары деңгейлі ойын аппараттары арнайы графикалық карталар болып табылады, олардың бағасы 200 доллардан бастап жаңа компьютердің құнына дейін жетеді. Графикалық карталар саласында, енгізілген чиптерді пайдалану арнайы карта сатып алудан әлдеқайда арзан, бірақ олардың өнімділігі бағасына сәйкес келеді. Сонымен қатар, компьютерлік графикалық жабдықтар көбінесе көп мөлшерде жылу бөліп шығарады, әсіресе жоғары деңгейлі ойынға арналған құрылғылар, сондықтан қызып кетуіне жол бермес үшін қосымша салқындату жүйелері қажет. Бұл шығындарды арттыруы мүмкін, алайда кейбір арнайы графикалық карталар кіріктірілген желдеткіштермен келеді.
The price of graphics hardware varies with its power and speed. Most high end gaming hardware are dedicated graphics cards that cost from $200 up to the price of a new computer. In the graphics cards department, using integrated chips is much cheaper than buying a dedicated card, however the performance conforms to the price. Also, computer graphics hardware usually generates a larger amount of heat, especially high end gaming pieces, and requires additional cooling systems to prevent overheating. This may further raise the cost, although some dedicated graphics cards come with built in fans.