Кіріспе
GeForce FX немесе "GeForce 5" сериясы (кодтық атауы NV30) – Nvidia өндірушісінен шыққан графикалық процессорлардың қатары.
The GeForce FX or "GeForce 5" series (codenamed NV30) is a line of graphics processing units from the manufacturer Nvidia.
Шолу
Nvidia GeForce FX сериясы GeForce желісінің бесінші буыны болып табылады. GeForce 3 арқылы компания 3D архитектурасына бағдарламаланатын шейдерлік мүмкіндіктерді қосты, бұл Microsoft DirectX 8.0 нұсқасының шығуымен сәйкес келді. GeForce 4 Ti – GeForce 3 технологиясының жақсартылған нұсқасы болды. Нақты уақытты 3D графикалық технологиялар үздіксіз дамып келе жатқандықтан, DirectX 9.0 нұсқасының шығуы Shader Model 2.0 пайда болуымен бірге бағдарламаланатын конвейер технологиясын одан да жетілдірді. GeForce FX сериясы – Nvidia-ның Direct3D 9 стандартына сәйкес келетін алғашқы буын жабдығы. Серия TSMC-нің 130 нм технологиялық процесінде өндірілді. Ол Shader Model 2.0/2.0A стандартына сәйкес келеді, бұл күрделі шейдерлік/фрагменттік бағдарламаларда және жоғары арифметикалық дәлдікте көбірек икемділікке мүмкіндік береді. Ол DDR2, GDDR2 және GDDR3 сияқты бірнеше жаңа жад технологияларын қолдайды және Nvidia 128 биттен кең жад деректері шинасын алғаш рет пайдаланды. Анизотропты сүзуді жүзеге асыру бұрынғы Nvidia дизайндарына қарағанда жоғары сапаға ие болуы мүмкін. Бұрынғы Nvidia GPU-ларымен салыстырғандағы басты жаңалық – пикселдік бейне деинтерляциясы болды. Желдеткіштің жоғары шу деңгейіне байланысты оны әзілде "Шыпырауыш" деп атады. GeForce FX жарнамалық кампаниясында компьютерлік анимациялық фильм Final Fantasy: The Spirits Within-нің бірнеше тәжірибелі мамандарының жұмысы болған Dawn бейнеленді. Nvidia оны "Кинолық есептеудің жарық сәті" деп жариялады. Nvidia 2002 жылы өткен Game Developers Conference (GDC) конференциясында ойын дамытушыларды Nvidia жабдықтары үшін өз ойындарын оңтайландыруға ынталандыру үшін жаңа кампанияны бастады. Ойын қаптамасының сыртында Nvidia логотипін анық көрсету үшін компания Шығыс Еуропадағы заманауи сынақ зертханасына тегін қол жеткізуді ұсынды, онда 500 түрлі компьютер конфигурациясымен үйлесімділік тексерілді. Сонымен қатар, дамытушылар Nvidia инженерлеріне де кең қол жеткізімділікке ие болды, олар компанияның өнімдері үшін оңтайландырылған кодты жасауға көмектесті. NV30 жобасына негізделген жабдық 2002 жылдың соңына қарай, ATI бәсекелес DirectX 9 архитектурасын шығарғаннан кейін бірнеше ай өткен соң ғана қолданысқа енгізілді.
Жалпы нәтижелер
GeForce FX – DirectX 7, 8 және 9 бағдарламалық қамтамасын ескере отырып жасалған архитектура. DirectX 7 және 8 үшін оның өнімділігі көбінесе ATI-нің бағалы чиптеріндегі бәсекелес өнімдерімен шамалас болды, ал 5900 және 5950 модельдерінде сәл жоғары болды, бірақ DirectX 9 мүмкіндіктерін басым түрде пайдаланатын бағдарламалық қамтама үшін толыққанды бәсекелесе алмады. Shader Model 2 бағдарламаларын өңдеудегі нашар өнімділігі бірнеше факторға байланысты. NV3x конструкциясының жалпы параллельдігі мен есептеу өткізу қабілеті бәсекелестеріне қарағанда төмен. GeForce 6 және ATI Radeon R300 серияларымен салыстырғанда архитектураның кемшіліктеріне байланысты архитектурамен жоғары тиімділікке қол жеткізу қиын, нәтижесінде пиксельдік шейдерлік кодты оңтайландыруға үлкен сұраныс туындайды. Архитектура жалпы алғанда DirectX 9 талаптарына сай болғанымен, ол 16 биттік шейдерлік кодпен жұмыс істеуге оңтайландырылған, ал стандарт 24 биттік минимумды талап етеді. 32 биттік шейдерлік код қолданылғанда архитектураның өнімділігі күрт төмендейді. FX 5200 кейбір сынақтарда DirectX 7.0 ұрпағының GeForce 4 MX440 немесе Radeon 9000 Pro сияқты жұмыс істемеді. 2003 жылдың мамыр айында Nvidia FX 5800-дің төмен көлемді және көңілі толмаған өнімдерін алмастыру үшін жаңа жоғары деңгейлі өнім – GeForce FX 5900 Ultra-ны ұсынды. NV35 деп аталатын жаңартылған GPU негізінде құрылған бұл өнім, тоқтатылған NV30-дың DirectX 9 кемшіліктерін жойды және Radeon 9700 және 9800-ге қарағанда бәсекеге қабілетті болды. GPU-ның кейбір бөліктерін қайта құрумен қатар, компания 256 биттік жад деректері шинасына көшті, бұл DDR2 емес, DDR SDRAM қолданылғанда да 5800-ге қарағанда жадтың жоғары өткізгіштігін қамтамасыз етті. 5950 пиксельдік шейдерлер аз қолданылған жағдайда Radeon 9800 XT-мен бәсекелестікке ие болды. 2003 жылдың желтоқсан айында компания орта деңгейдегі сегментке арналған GeForce FX 5900XT графикалық картасын ұсынды. Ол 5900 Ultra-ға ұқсас болды, бірақ төмен тактау жылдамдығымен және баяу жадымен жұмыс істеді. Ол Radeon 9600 XT-мен толығырақ бәсекелесті, бірақ кейбір күрделі шейдерлік сценарийлерде артта қалды. GeForce FX сериясы 2004 жылдың басында PCI Express-ке көшті, оның ішінде PCX 5300, PCX 5750, PCX 5900 және PCX 5950 модельдері бар. Бұл карталар ұқсас модель нөмірлері бар AGP-нің алдыңғы нұсқаларымен шамалас болды. PCIe шинасында жұмыс істеу үшін бейнекартадағы AGP-PCIe "HSI көпір" чипі PCIe сигналдарын GPU үшін AGP сигналдарына түрлендірді. Сондай-ақ 2004 жылы NV34 GPU-ны пайдаланған GeForce FX 5200 / 5300 сериясы FX 5500 моделімен толықтырылды.
Қосымша қолдау тоқтатылды
NVIDIA GeForce FX сериясы үшін драйверлерді қолдау тоқтатылды.