Кіріспе
Жүгіруге арнайы бейімделген организмдер. Курсориалды организм – жүгіруге арнайы бейімделген организм. Жануар, егер ол жылдам жүгіре алатын болса (мысалы, гепард) немесе ұзақ қашықтықта тұрақты жылдамдықты сақтай алатын болса (жоғары төзімділік), курсориалды деп есептелуі мүмкін. "Курсориал" көбінесе белгілі бір қозғалыс түрін жіктеу үшін қолданылады, бұл әртүрлі жануарлардың мінез-құлқын және олардың қоршаған ортада қалай қозғалатынын зерттейтін биологтарға көмектеседі. Курсориалды бейімделулерді морфологиялық ерекшеліктері (мысалы, жақтаулы жануарлар сияқты бүйірлік саусақтарының жоғалтылуы), физиологиялық ерекшеліктері, максималды жылдамдық және өмірде жүгірудің қаншалықты жиі қолданылуы арқылы анықтауға болады. Курсориалды жануарды нақты қалай анықтау керектігі туралы көптеген пікірталастар бар. Ең қабылданған анықтамаларға сәйкес, курсориалды организм ұзақ қашықтыққа жоғары жылдамдықпен жүгіруге бейімделген немесе қысқа қашықтықта жылдамдықпен үдеуге қабілетті болуы мүмкін. Омыртқалы жануарлардың арасында 1 кг салмақтан төмен салмақты жануарлар сирек курсориалды болып саналады, ал курсориалды мінез-құлық пен морфология сүтқоректілерде салыстырмалы түрде үлкен дене салмағында ғана кездеседі деп есептеледі. 1 кг-нан кем салмағы бар және ұқсас өлшемдегі басқа кішкентай жануарларға қарағанда жылдам жүгіре алатын "микро курсорлар" деп аталатын бірнеше сүтқоректілер бар. Кейбір өрмекшілер түрлері де курсориалды болып саналады, себебі олар күні бойы жем іздеп жүреді.
A cursorial organism is one that is adapted specifically to run. An animal can be considered cursorial if it has the ability to run fast (e. g. cheetah) or if it can keep a constant speed for a long distance (high endurance). "Cursorial" is often used to categorize a certain locomotor mode, which is helpful for biologists who examine behaviors of different animals and the way they move in their environment. Cursorial adaptations can be identified by morphological characteristics (e. g. loss of lateral digits as in ungulate species), physiological characteristics, maximum speed, and how often running is used in life. There is much debate over how to define a cursorial animal specifically. The most accepted definitions include that a cursorial organism could be considered adapted to long distance running at high speeds or has the ability to accelerate quickly over short distances. Among vertebrates, animals under 1 kg of mass are rarely considered cursorial, and cursorial behaviors and morphology are thought to only occur at relatively large body masses in mammals. There are a few mammals that have been termed "micro cursors" that are less than 1 kg in mass and have the ability to run faster than other small animals of similar sizes. Some species of spiders are also considered cursorial, as they walk much of the day, looking for prey.
Курсориялық таксондар
Бірнеше маңызды таксондар жүгіріп-қозғалуға бейім, оның ішінде кейбір сүтқоректілер (мысалы, бүлдіршіндер мен қасқырлар, мүйізді жануарлар, агутилер және кенгурулар), сондай-ақ кейбір динозаврлар (мысалы, тероподтар, оның ішінде страус сияқты құстар). Бірнеше жойылған археозаврлар да жүгіріп-қозғалуға бейім болған, оның ішінде крокодиломорфтар Pristichampsus, Hesperosuchus және Notosuchia ішіндегі бірнеше туыстар. Секіретін өрмекшілер және торы жасамайтын басқа да өрмекшілер көбінесе күні бойы серуендейді, осылайша өздерінің жемтіге жететін мүмкіндіктерін арттырады, ал торы бар өрмекшілер қауіп сезгенде қашады. Көптеген Blattodea-ның өте сезімтал жүгіруге арналған аяқтары бар, олар соншалықты маманданғанға жетеді, тіпті желдің соғуынан да қашады, мысалы, американдық тарақан.
Эволюциялық теорияда
Теропод динозаврларының күрсориалды (жерде жүріп, шапшаң қозғалатын) табиғаты, құстардың ұшу эволюциясының "жерден бастау" теориясының (күрсориалды теория деп те аталады) маңызды бөлігі болып табылады. Бұл теория, құстардың ұшуға дейінгі ата-бабалары ағаш түліктері болған деген пікірге қарсы келіп, ұшу аппаратының секіру қашықтығын ұзарту және маневрлеуді жақсарту арқылы аң аулауды жетілдіруге бейімделген болуы мүмкін деген болжамды ұсынады.