Кіріспе

Неміс-американдық кәсіби күрескер Адольф Эрнст (7 сәуір, 1887 – 10 қараша, 1966), рингтегі аты Ад Сантелмен әйгілі, неміс-американдық кәсіби күрескер, ол қабылдамалы күрестің (кэтч-күрес) ең көрнекті шеберлерінің бірі саналады. Ол бірнеше жыл бойы жеңіл салмақтағы әлем чемпионы атанды. Сантел Кодокан дзюдо мектебімен болған бәсекесі кезінде өзін әлем чемпионы деп таныстырды.

Мансап

Ад Сантелдің кәсіби күрестегі мансабы оны бүкіл әлемге алып барды, ол 1910-шы, 1920-шы және 1930-шы жылдардағы ең үздік күрескерлермен күресті, оның ішінде Джо Стечер, Гас Сонненберг, Джон Песек және Дик Дэвискорт сияқтылармен, сондай-ақ бірнеше жыл бойы Жеңіл ауыр салмақтағы әлем чемпионы атанды. 1921 жылдың тамызында Сан-Францискода Сантел 290 фунт салмақтағы Гобар Гухамен "Әлем күрестік чемпионат" атағы үшін күресті. Гобар Гуха Сантелді бір сағат үш минуттық күрес барысында жеңіске жеткізді.

Кодоканмен бәсекелестік

Ад Сантел қазіргі заманғы жекпе-жек тарихындағы стильдер арасындағы алғашқы кездесулердің бірінде Токугоро Итоға қарсы күресті, ол Жапониядан 5-дәрежелі қара белбеу иесі, дзюдо шебері еді. Дзюдо ережелері бойынша жұмыс істеп, бұл ережелерді ол бұрынғы жекпе-жекте дзюдзюцу шебері Сенрюкен Ногучиға қарсы күрескенде білген болатын. Сантел Итоны жеңді, себебі күшті таңғышпен тастаудан кейін дзюдошы жалғаса алмады, содан кейін өзін Әлем чемпионы деп жариялады. 1914 жылдың қазанында Сантел Сиэтлге келіп, жергілікті дзюдо шебері Таро Миякеге шақырды, олар бұрын тең түскен еді. Сантелдің жартылай нельсонмен жасаған таңғышы соншалықты күшті болды, Мияке жекпе-жекten кейін жарты сағат бойы басы ауырды. Кодокан мектебі басқа да қарсыластарды жібермегендіктен, Сантел Жапонияға барып, оларды өз жерлерінде сынауға шешім қабылдады. Ол Генри Вебер және Манжиро "Мэтти" Мацудамен команда құрды, соңғысы бірнеше жыл бұрын қабылдау күресіне ауысқан дзюдоның қара белбеу иесі еді. Олардың сапары Кодокан мүшесі Хейта Окабеге арқасында мүмкін болды, ол Сантелдің командасы мен Кодокан арасындағы бірқатар жекпе-жектерді ұйымдастыруға көмектесті. Қано бұл іс-шараны мақұлдаудан бас тартты және оқушыларын егер олар күрессе мектептен шығарып тастаумен қорқытты, бірақ олардың алтауы, оның ішінде 5-дәрежелі қара белбеу иелері Хику Шожи мен Рейдзиро Наката бұл шақыруды қабылдады. Жекпе-жектер бейтарап ережелер бойынша өткізілуі керек болды, ол дзюдо формасын (дзюдоги) киюді талап етті, бірақ кез келген ұстауға рұқсат берілді. Ясукуни ғибадатханасының алдында 10 000 көрерменнің алдында Сантел Нагатаны ТКО арқылы жеңді, басына күшті соққы берді, ал келесі күні Шожимен 60 минут тең түсті, ол кілемде соншалықты шаршағандықтан, Сантел оған аренадан шығуға көмектесуге мәжбүр болды. Окабе мен дзюдодан шыққан қарсыластар Кодоканнан шығарылды, бірақ олардың кейбіреулері Сантелмен бірге АҚШ-қа барып, онымен жаттығу үшін келді, олардың ішінде Хику Шожи, ол Жапонияда еркін күрестің негізін қалаушылардың бірі болды. Жекпе-жек кәсіби күрес сияқты екі рет жеңіске жеткені анықталды және дзюдошы Хироси Китаяма төрелік етті. Сантел бірінші рет жеңіске жетті, қарсыласын жерге түсіріп, Хигамиді тұншықтыратын мойынқақашақ ұстауға көшті. 1926 жылы Сантел Сетсузо Отамен кездесіп, тағы да тең түсті.

Карьерасының соңғы жылдары

Франк Гоч пен Георг Хакеншмидт арасындағы 1911 жылғы атақты жекпе-жектен кейін бірнеше жыл өткен соң, Сантель Лу Тезге Гочтың қолдаушылары Хакеншмидтті жаттығу барысында жарақаттау үшін 5000 доллар төлегенін, ал оны жазатайым оқиға ретінде көрсетуді тапсырғандарын айтты. Хакеншмидт өзінің айтуынша, жарақатты оның спарринг-серігі доктор Ролер салған, Хакеншмидттің тізесін ұстап басып, Ролердің оң аяғы Хакеншмидттің оң тізесіне тиген; оның спарринг-серіктері Якобус Кох, Владек Збишко және доктор Ролер болды. Хакеншмидт немесе Ролер екеуі де Хакеншмидт дайындығы туралы есептерінде Ад Сантел туралы есімдерін атаған жоқ, олар өз түсініктері мен есептерін ұсынды. Дегенмен, Ад Сантел Хакеншмидттың бас жаттықтырушысы және шамамен бір жыл бұрын, екінші Гоч жекпе-жегіне дейін, нақты аты Адольф Эрнст болғанда, оның спарринг-серігі болған, содан кейін доктор Ролермен ауыстырылды. Эрнст Гочпен реванш алдындағы айларда Хакеншмидт туралы жарияланған газеттердің көп бөлігінде есімдері тіркелген. Хакеншмидт Гоч пен Бернс Сантелге төлем жасаудан бас тартатынын үміттеніп Ролер туралы әңгіме таратыпты. Сантел, Джордж Трагос, Рей Стил және Эд Льюиспен бірге Лу Тезді қабылдау күресінің өнеріне үйретті. Тез алты ай бойы Сантелдің жетекшілігімен оқыды және мансабының барысында Калифорния аймағында болғанда оның бағында жаттығуын жалғастырды. Тез неміспен жаттығуды "ұлы сыйлық" деп есептеді.