Кіріспе

Бумен жүретін үш дөңгелекті көлік.

Бумен жүретін үш дөңгелекті велосипед – бумен жұмыс істейтін үш дөңгелекті көлік.

Тарих

Моторлы көліктерді әзірлеудің алғашқы кезеңінде бірнеше тәжірибешілер үш дөңгелекті бумен жұмыс істейтін көліктер жасады. Бірінші булы үш дөңгелекті велосипед – және, мүмкін, құрлықтағы алғашқы өздігінен қозғалатын көлік – Николас Жозеф Кугноның 1769 жылғы Fardier à vapeur (булы кептіргіш) машинасы болды. Бұл машина бастапқыда артиллерияны тарту үшін жасалған, үш дөңгелекті және сағатына шамамен 3 км (2 миль) жылдамдықпен жүретін. Әскердің талаптарына сай келмегендіктен, одан әрі дамыту жұмыстары жүргізілмеді. Джордж А. Лонгтың 1880 жыл шамасында жасаған және 1882 жылға қарай патенттелген Ұзақ булы үш дөңгелекті велосипеді сақталған ең ерте үлгілердің бірі болып есептеледі. Оның мысалы Смитсонов институтында қойылған. 1881 жылы Паркинс Бейтманның булы үш дөңгелекті велосипеді Англияда көрсетілді. Ол мұнаймен қыздырылатын бу қазандығын (осылайша, мұнаймен жұмыс істейтін алғашқы көлік) пайдаланды, ол Cheylesmore үш дөңгелекті велосипедінің шассиіндегі екі цилиндрлі бу қозғалтқышын қозғалтты. Көптеген тапсырыстар берілгені хабарланса да, британдық заң мұндай көліктерді қоғамдық жолдарда пайдалануды тиімсіз деп жариялады. Оның үлгісі 1912 жылдан 1922 жылға дейін Ғылым мұражайында қойылды. 1887 жылы Альберт, Дион графы шағын булы үш дөңгелекті велосипед жасады. Оның алдыңғы жағында екі дөңгелек орналасқан, олардың арасында қазандық бекітілген, ал артқы дөңгелек қозғалтқышпен қозғалды. Оған пневматикалық дөңгелектер орнатылған. Сол жылы Леон Серполле де екі артқы дөңгелегінің арасына орнатылған "бу генераторы" (қазандық) бар көмірмен жұмыс істейтін булы үш дөңгелекті велосипед құрастырды. Олар және басқа да тәжірибешілер төрт дөңгелекті бумен жұмыс істейтін көліктер де жасады. Ішкі жанғыш қозғалтқыштың ойлап табылуы көп жағдайда буды ығыстырды, бірақ бу машиналары бүгінгі күнге дейін шағын көлемде жасалып келеді.