Кіріспе

Stackpole Estate (Ystad Ystagbwll) Уэльстің Пембрукшир аймағындағы, Пембрукшир жағалауы ұлттық паркінің ішінде, Stackpole (Ystagbwll) және Bosherston (Llanfihangel clogwyn gofan) ауылдарының арасында орналасқан. Ол Stackpole және Castlemartin қауымдастығының құрамында. Егістік жерлер, көлдер, орман, жағажайлар және жартастардан тұратын бұл иелікке келушілер әрқашан қол жеткізе алады. Оның иесі және күтушісі – Ұлттық Траст.

Стакпол сотының тарихы

Стакпол ауласы, Стакпол ауылының сыртында салынған. Ағылшыл азамат соғысы кезінде 1611 жылдан 1698 жылға дейін иеленген Лорт отбасы король тарапына шықты, ал үй парламентшілермен қоршалды, оларға кейіннен бас берді. 1698 жылы сэр Гилберт Лорт қайтыс болғаннан кейін, 1689 жылы Кавдор титулы бар сэр Александр Кэмпбеллге үйленген оның қарындасы Элизабетқа мүлік өтті. Ол күйеуінен ұзақ өмір сүрді, ал 1714 жылы қайтыс болғаннан кейін мүлік оның ұлы Джон Кэмпбеллге көшті. Кейінірек әктастан салынған жаңа сарай тұрғызылды, онда кең бақтар, жылыжайлар және өсімдіктердің құнды коллекциялары болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Стакпол егістігінің көп бөлігі британдық әскерлерді дайындау үшін тартылып алынды. Кастлмартин оқу алаңы осы жерді әлі де алып тұр. Бұл мүлікті пайдасыз етті, ал Кавдорлар 1940 жылдардың басында Найрнширдегі шотланд мүліктеріне оралды. Бос тұрған сарайға салған ауыр салықтар салдарынан ол 1963 жылы бұзылып, орнында шаруашылық ғимараттары, саябақтар мен жағажайлар қалды, оларға бүгінде Ұлттық қор қамқорлық жасайды және оларды жұртшылық пайдаланады. Бұл парк Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар парктер мен бақтардың Cadw/ICOMOS тізілімінде І дәрежелі деп белгіленген. Қазіргі кезде Лилия көлдері деп аталатын көлдер 1780 және 1860 жылдары Кавдор отбасы үш тар әктас шатқалына бөгеттер тұрғызып жасаған.

Этимология

17 ғасырға дейін ағылшын тілінде Stacpole, Stakepole және Stacpoll деп тіркелген. Атаудың құрамында Уэльс тілінен алынған екі жер-су атауы бар: "Stac" (іргесіз, тік бағана тәрізді тас) және "pwll" (көл). Атаудағы "stac" Broad Haven South шығанағының аузындағы Stack тасына сілтеме жасайды, ол ежелгі су жолының кіреберісін көрсететін және портқа жарамды болуы мүмкін.

География және экология

Стакпол иелігінде Барафундл шығанағы мен Оңтүстік Броуд-Хейвен жағажайлары орналасқан. Көлдер еуропалық сусар, қара қаз, аққу және балықшы құстарға мекен. Жарлардан және жағажайлардан кейде дельфиндер мен батқан акулаларды, сондай-ақ киттивактар мен қызыл мүңкірат сияқты теңіз құстарын көруге болады. Стакпол иелігінде Ұлыбританиядағы үлкен жалпақ мұрынды жарықшандардың ең ірі колонияларының бірі бар.

Стакпол ауылы

Ауыл Пемброк қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 4 миль (6 км) жерде, Стакпол мен Кастлемартин қауымдастығында орналасқан. Онда 4-11 жас аралығындағы балаларға арналған ерікті түрде басқарылатын бастауыш мектеп бар. Мектеп он тоғызыншы ғасырдың соңында салынған. Стакпол ауылы 1735 жылы өсіп келе жатқан Стакпол иелігіне орын беру үшін өзінің бастапқы ортағасырлық орнынан көшірілді. Дегенмен, қазіргі Стакпол сол кездегіден әлдеқайда үлкен. Стакполде бұрынғы ауылдық пошта кеңсесі болған, он алтыншы ғасырдан қалған "Стакпол" мейрамханасы бар. Ауылдың барлық жағын орман және егістік жерлер қоршап тұр. 1950-1960 жылдары ауыл кеңейіп, Елік саябағының шеті мен мектеп маңына заманауи үйлер салынды. Ауылдың сыртында Ұлттық қор басқаратын, театр, лицензияланған бар және конференциялар өткізуге арналған көп мақсатты "Stackpole Outdoor Learning Centre" оқу-жаттығу орталығы орналасқан. Ол Лилия тоғандары мен Сегіз аркалы көпірге тікелей жақын, Үй шаруашылығына жақын жерде орналасқан және Брод-Хейвен Оңтүстік жағажайына 2 км-ден аз қашықтықта.

Елидор шіркеуі

Елидир шіркеуі, Стакполл, қасиетті Джеймс пен Елидирге арналған және он үшінші ғасырға дейін салынған. Ол тыныш, орманды аңғардың түбінде, жанында үш шағын коттедж мен пасторлық үйімен орналасқан. Шіркеудің жоспары дәстүрлі крест тәрізді, шығыстан батысқа қарай бағытталған, екі трансептімен екі жағынан шектеліп, ғибадатхана мен нефтен тұрады. Биік, нәзік мұнара, күмәнсіз, қазіргі құрылыстың ең көне бөлігі, бұл XIII немесе XII ғасырдың соңына жатады. Бұл Оңтүстік Пемброкширге тән форма (Уэльстен тыс «Кішкентай Англия» деген мақалаға қараңыз). 1851 жылға қарай шіркеудің жағдайы толық қайта жаңартуды қажет етті, дегенмен ғимарат оған дейін бірнеше жыл бойы ұқыпты күтілген. Ричард Фентон 1810 жылы жарық көрген «Пемброкшир арқылы тарихи саяхат» еңбегінде Сент-Дэвидс соборының каноны Стивен Дэвистің антиквар Браун Уиллиске жазған хатынан үзінді келтіреді:

1807 жылы шіркеу күзетшілері шіркеу жақсы күйде екенін мәлімдеді, бірақ 1828 жылы олар құрылыс жақсы күйде болғанымен, өте ылғалды екенін айтты, ал 1848 жылы «ешбір терезе ашылмайды» деп тіркелді. 1851 жылы Джон Фредерик Кэмпбелл, Кавдордың 1-ші графы, сол кездегі ең беделді ағылшын шіркеу сәулетшісі сэр Джордж Гилберт Скотты қайта жаңарту жұмысын басқаруға шақырды. Ол Кардиффтік құрылысшы ВП Джеймсті жұмысқа алды, ал жұмыстың құны «£1,804 7s 2½d» құрады, 2017 жылғы шамамен бағасы 144,684.46 фунт стерлингті құрайды. Нәтижесінде Скотттың жөндеу жұмыстарынан кейін салынған берік, жақсы жасалған ғимарат пайда болды, оның биік, тар шатырлық аркасы, ғибадатхана еденіндегі және киелі орын қабырғаларындағы түрлі-түсті Минтон плиткалары және негізгі терезелердегі орта ғасырлық немесе безендірілген стильдегі ою-өрнектер бар. Трансепттерде XIV ғасырға жататын күмбездер сақталған, ал Лорт капелласында қабырғалық күмбездер сақталған. Бастапқыда шатырлық арканың екі жағында да үйлесімді агиоскоптар болған, бірақ солтүстік бұрышы кейіннен 1874 жылы орнатылған органмен жабылды. Оңтүстік трансепте, шамамен XIV ғасырға жататын кішкентай бассейн бар, бұл бұл жерде қосымша алтарь болғанын көрсетеді.