Кіріспе

Уэльстегі неоклассикалық ауылдық үй – Пирсфилд үйі, Уэльстегі Монмутшир графтығында, Сент-Арванс ауылының жанында, Чепстоу қаласының орталығынан шамамен 2 км солтүстікке қарай орналасқан, көбінесе қираған неоклассикалық стильдегі сарай. Сарайдың орталық бөлігі 18-шы ғасырдың соңында сэр Джон Соанның жобалары бойынша немесе оның басшылығымен салынған. Оған Жозеф Бономи-ағаның салған, сәл кейінірек тұрғызылған екі қанатты құрылысы жалғасқан. Сарай Пирсфилд паркінің ішінде орналасқан, бұл I санаттағы тарихи ландшафт, ол 18-шы ғасырда көрнекті көркемдік стильдегі жеке меншікке айналдырылған. Мүлік колониализм және құлдықпен байланысты. Ұзақ жылдар бойы Уолтер отбасының меншігінде болғаннан кейін, 1740 жылы оны Антигуадан келген құл сатушы және плантатор Валентин Моррис сатып алады. Оның ұлы, сондай-ақ Валентин, паркті және аумақты 18-шы ғасырдың ең танымал көркемдік ландшафтарының біріне айналдырды. Оның жомарттығы оны құртты, ал мүлік банкир Джордж Смитқа сатылды, ол қазіргі сарайды салуды бастады. Ол да банкротқа ұшырады, ал Пирсфилдті Бенгалияда байлық жинаған сэр Марк Вуд, танымал бай адам сатып алды. 1802 жылы мүлікке Сент-Китстен келген құл сатушы Уильям Уэллстің ұлы Натаниел Уэллс және оның құлдыққа түскен үй қызметшісі Джагги, кейіннен Джоардин Уэллс ие болды. Натаниел мен оның анасы екеуі де бостандыққа шықты және ол әкесінің мүлкінің көп бөлігін мұра етті. Пирсфилдке қоныстанған Натаниел Уэллс, өз кезегінде, бейбіт судья, Чепстоу еоманриіндегі лейтенант, Монмутширдің лейтенант орынбасары және жоғары шериф болды. Бұл Грузия Англиясындағы қара нәсілді адам үшін бірінші болып табылатын немесе оған жақын нәрселердің тізімі еді. Қазіргі уақытта сарай қираған күйде, бірақ оның ІІ* санаттағы ескерткіш мәртебесі оның маңыздылығын көрсетеді. Қазіргі уақытта ол Лондон негізделген жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысатын Рубен ағайындыларына тиесілі. 2013 жылы SAVE Britain's Heritage ұйымы ғимаратты сақтау және қалпына келтіру науқанын бастады. Сарай 2000-шы жылдардың басынан бері бірнеше рет сатылымға шығарылды, бірақ ешқандай келісімге қол жеткізілмеді. 2008/9 жылдары жүргізілген шұғыл нығайту жұмыстарына қарамастан, сарайдың жағдайы нашарлауда.

18-19 ғасырлар

14 ғасырдан бергі жазбаларда Пирфилд, Пирсфилд, Персфилд және Пирсфилд атаулары кездеседі, аймақ өз атын, кейбір деректерге сәйкес, жақын орналасқан Сент-Пьер иелігінен алған. Жер орта ғасырдан бастап 18 ғасырға дейін ықпалды Уолтер әулетінің меншігінде болды. Жергілікті тарихшылар 1630 жылдары Джон Уолтер (1629 жылы Монмутширдің шеріфі) тұсында бұрынғы үйдің кеңейтілгенін, ал 1700 жыл шамасындағы келесі кеңейтуді архитектор Уильям Талман жасағанын хабарлайды, ол сондай-ақ Чатсворт үйінің құрылысына қатысқан. 1727 жылы мүлік 3,366 фунт стерлингке, 5.6 пенниге Воттон-андер-Эдж қаласының Томас Раусына сатылды. Оның ұлы 1740 жылы оны 8,250 фунтқа полковник Валентин Морриске қайта сатты. Моррис (шамамен 1678–1743) Антигуада құл иесінің, қант плантаторының және саудагердің ұлы болды. Мүлікті оның ұлы Валентин Моррис (1727–1789) мұра етті, ол 1753 жылы отбасымен бірге Пирсфилдте тұруын бастады. Осы кезде Пирсфилд иелігі көбінесе егістік жерлерді қамтыды, ал Уай өзеніне туризм жаңа басталып келді. Моррис Ричард Оуэн Кембриджпен бірге үйдің маңындағы жерді Капабиллити Браун стилінде ландшафтық безендірді. Бұл жұмысты негізінен архитектор Чарльз Хауэллс және құрылысшы Уильям Ноулз Чепстоу қаласынан орындады, олар жақын орналасқан Тинтернде Бофорт герцогының тапсырысымен де жұмыс істеген. Пирсфилд көркем ландшафттық дизайның алғашқы мысалдарының бірі ретінде ұлттық деңгейде танымал саябаққа айналды. Моррис орманды серуендеуге қолайлы жолдар жасады, сондай-ақ үңгір, друидтер ғибадатханасы, монша және алып үңгір салды. Ол сонымен қатар Уай өзенінің үстіндегі жартастың бойындағы панорамалық көріністерді дамытты және саябақты келушілерге ашты. Бұл көрініске таң қалған көптеген туристердің бірі ақын Колридж: «Ой, қандай құдайға жақын көрініс! Бүкіл әлем оның кең аумағында бейнеленгендей», - деп жазды. Ғалым және саяхатшы Джозеф Бэнкс: «Мен оның ең әдемі жер екеніне көз жеткізіп келе жатырмын», - деді. 1770 жылдары Валентин Морристің құмар ойындары, бизнес және саяси мәмілелері оны банкротқа ұшыратты, ол Пирсфилдтен Батыс Индияға кетуге мәжбүр болды. 1785 жылы Пирсфилд қайтадан 26,200 фунтқа Дарем қаласының банкирі Джордж Смитқа, лингвист Элизабеттің әкесіне сатылды. Смит серуендеу жолдарын ашық ұстады, бірақ олардың кейбіреулерін түзетті. Ол сондай-ақ жас архитектор Джон Соанға Морис үйін қосатын неоклассикалық стильдегі жаңа сарайды жобалауды тапсырды. 1792 жылы құрылыс басталды, ал жаңа үш қабатты тас ғимарат Смит құруға көмектескен Монмутшир банкі банкрот болғанда шатыр деңгейіне жетті. Оның кредиторлары 1794 жылы Пирсфилдті Тренттегі Ньюарк парламентінің депутаты полковник Марк Вудқа сатты, ол архитектор Джозеф Бономимен бірге жұмысты жалғастырып, өзгертті, дориялық портик пен қанаттарды қосты және мүліктің батыс жағымен созылатын ұзын тас қабырғаны салды. Вуд сонымен қатар Ллантони монастырының иесі болды. 1798 жылы Наполеонға қарсы соғыс күш-жігерінің бір бөлігі ретінде Чепстоу ерікті ат әскері құрылды және олар өз туын миссис Вудтан Пирсфилдте алды. 1802 жылы Вуд өз кезегінде үйді және мүлікті плантатор және құл иесі Натаниел Уэллске сатты. Уэллс Сент-Китсте туған, Кардиффтен шыққан қант саудагері және плантатор Уильям Уэллстің және оның үй құлдарының бірі Джаггидің ұлы болды. Мұрагерлік байлығымен Уэллс Пирсфилд иелігін шамамен 3,000 акрға (12 км²) дейін кеңейтті. 1818 жылы ол Монмутширдің шерифі болып тағайындалғанда Ұлыбританиядағы жалғыз қара шериф болды. Уэллс 1825 жылы құрғақ шірігенін анықтағаннан кейін мүлікті сатуға ұсынды, бірақ ол сатылмады. 1820 жылдардың ортасында жаңа Уай өзені бойындағы автокөлік жолы ашылғаннан кейін аймақтағы туристердің саны едәуір өсті, содан кейін Уэллс Пирсфилдте тек ара-тұра тұрып, кейде оны жалға алушыларға жалға берді. Адмирал Нельсон Монмутширге келген сапарында Пирсфилд үйінде бір түнді өткізген деген әңгіме тарады. Нельсон Монмут қаласымен өзінің сүйіктісі Леди Гамильтон арқылы тығыз байланысты болды. Ол 1802 жылдың жазында Монмут пен Кимин Хилл арқылы досының Пемброкширдегі иелігіне сапарға шыққанда, ол және оның қарт күйеуі сэр Уильям Гамильтонмен бірге болған болуы мүмкін. Уэллс 1840 жылдары бұл аймақтан кетіп, оның жалға алушылары халыққа жолды жапты. 1840 жылдардың соңында бұл үйді Джон Расселге (1788–1873) жалға берді, ол көмір және темір өндіруші (1855 жылы Монмутширдің жоғары шерифі болып тағайындалды), сонымен қатар көршілес Уайлендс иелігіне ие болды. 1856 жылы Натаниел Уэллс 1852 жылы қайтыс болғаннан кейін Рассел бұл үйді сатып алды. Кейде бұл жолдар халыққа ашық болды, бірақ ақы төленді. Осы уақытта ұлттық баспасөзде бұл үй Уэльс принсі үшін қолайлы тұрғын...

20 және 21 ғасырлар

Генри Клейдің ұлы (Генри) Гастингс Клей (1864–1943), әкесі қайтыс болғанда 57 жаста болғандықтан, Виндклифф Кортта өз үйі болған еді. Пирсфилд үйінде дәретхана болмаған, оны жаңарту өте қымбатқа түсер еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ақша тар болды, салықтар жоғары болды. Мұрагерлік салығын төлеуге тура келді, сондықтан ол Адам стиліндегі камин сияқты "құнды заттардың" бәрін алып, көбін Америкаға жіберді. 1925 жылы ол үйді және оның көп бөлігін Chepstow Racecourse Company компаниясына сатты, оның директорлары Клей отбасының мүшелері болды. 1926 жылы осы жерде жаңа ат шабу трассасы ашылды. Өзенге көз тіреген орман табиғат қорығы болып бекітілді, ал қазір Уай аңғарының бөлігін құрайтын жаяу жолдар 1970 жылдары қайта ашылды. Осы учаскеде қонақ үй немесе активті демалыс орталығы салу жоспарлары әзірге іске аспады, 2008–09 жылдары үйде шұғыл жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2005 жылдың қазан айында Jackson Stops компаниясы мүлікті 2 миллион фунт стерлингке сатуға шығарды. 2006 жылы ол Дэвид пен Саймон Рубеннің Northern Racing иелігі арқылы қолдарына көшті. Барлық келесі сату әрекеттері сәтсіз аяқталды және үйдің жағдайы нашарлауда. 2013 жылдың шілдесінде SAVE Britain's Heritage ұйымының өкілі Маркус Бинни ғимаратты қорғау үшін науқан бастады. Парк 2011 жылдан бері экологиялық фестиваль – "Жасыл жиын" өткізіліп келеді.

Сәулет және сипаттама

Қол жетімді дереккөздер Джордж Смит 1784–85 жылдары сэр Джон Соаннан ғимаратты қайта жаңарту жобаларын тапсырғандығын көрсетеді. Архитектура тарихшысы Джон Ньюман Соанның 1792 жылы толығымен жаңа үйдің жобасын жасағанын және 1793 жылы осы жоба бойынша құрылыс басталғанын айтады. Cadw осымен келіспейді, 1780-ші жылдардың соңында басталған жаңа ғимарат Джордж Вон Мэддокс басшылығымен салынғанын мәлімдейді. Ғимараттың орталық бөлігі екі жақтан қанаттары бар. Қабырғалары кірпіштен, сырты әк таспен қапталған. Мүліктің ішіндегі басқа да тізімделген құрылыстар: Арыстан қақпалары мен қарауылдық үйлер, бұрын Пирсфилд елінің басты қақпасы болған, қазір Чепстоу ат шабуы алаңына кіретін жер; мүлік қабырғасына орнатылған екі белгі; Middle Lodge қақпалары мен қақпа бағаналары; Cliff Lodge; Ғибадатхана есіктерінің қақпасы; қоршалған бақ, шатырлар мен коттедж; амбар және мал қорасы; және бөгет.

Пирсфилд саябағы

Уэльстің ежелгі және тарихи ескерткіштер жөніндегі корольдік комиссиясы Пирсфилдтегі паркті "алғашқы ұлы ландшафттың ең көрнекті үлгісі" деп сипаттайды. Бастапқыда Валентин Моррис, кейіннен Джордж Смит дамытқан бұл парк, Уай турының маңызды бөлігіне айналды. Мұндай турлар 18 ғасырдың ортасында басталды және 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында, француз революциясы мен Наполеон соғыстары Континенттік Еуропаға саяхатты шектеген кезде, ең жоғары деңгейге жетті. Олардың танымалдылығы 1770 жылы суреткерлік қозғалысының негізін қалаушы Уильям Гилпин жасаған тур есебінде расталды. Ол Пирсфилд туралы былай деп жазды: "Моррис мырзаның жетістіктері, әдетте, Уай өзенінің жағалауындағы кез келген нәрседен де саяхатшының назарына лайық деп есептеледі". 1760 жылы парк алғаш рет толыққан кезде, суреткерлікке құштар Ричард Пэйн Найттың туысы Эдвард Найт, парк ішінде жиырма алты құрылысты тіркеді, олардың ішінде қытай көпірі, друидтер ғибадатханасы және мұнара болды. Кокс жасаған сапардан қырық жыл өткен соң, олардың тоғызы ғана қалды. Туғызылған көріністер бәріне де ұнаған жоқ. Уай өзені Ланкотта толқулы, нәтижесінде лайлы аймақтар пайда болады. 1875 жылы келген Франсис Килверт, нәтижеге көңілі толмады; "Мен Wynd Cliff-тің танымал көрінісіне көңілім қалды, өйткені кез келген көрініс олар Уай деп аталатын лас канал, жағымсыз жағалау және қорқынышты лайлы жағалармен, төменде баяу ағатын қоңыр сулармен бұзылар еді". Пирсфилд паркі Уиндклифпен бірге Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтардың Cadw/ICOMOS тізілімінде І дәрежеде тіркелген. Парк және оның аумағындағы бірнеше нысандар ескерткіштер тізіміне енген. Оларға салқын ванна, алковы, алыптар үңгірі, платформа және үңгір кіреді.