Кіріспе

Пенрис қамалы (Castell Pen rhys) – 13 ғасырда салынған қамал, Уэльстегі Гуар түбегінде, Суонси қаласының Пенрис ауылына жақын орналасқан. Жанында 1770 жылдары тұрғызылған неоклассикалық үй-сарай бар. Сарай I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген, ал оны қоршаған бақтар мен саябақтар да Уэльстің ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтар тізілімінде I санатқа енген.

Тарих

Пенрис қамалы – оңтүстік-шығыста орналасқан, Маунтибанк деп аталатын күшті сақина тәрізді құрылымның 13 ғасырдағы жалғасы. Оны де Пенрис әулеті салған, оларға Нормандықтар Говерді бағындырғаны үшін жер берілген. Соңғы де Пенрис 1410 жылы Мансел әулетінен біреуге үйленді, соның салдарынан қамал мен оған қарасты жерлер Манселдерге өтті. Манселдер кейін Маргам аббаттығын сатып алып, оны өздерінің негізгі резиденциясына айналдырды, бірақ Говердегі жерлерін сақтап қалды. Қамал 17 ғасылғы ағылшын азамат соғысында зардап шекті. Тастан салынған қамал – батыс жағында дөңгелек мұнарасы бар үлкен, дұрыс емес алтыбұрыш, оған тағы екі мұнара және жартылай қорғаныш қабырғасы (мантлет немесе шинель) жалғанған. Солтүстік-батыс бұрышында ішінде тағы бір мұнарасы бар, екі мұнаралы қақпа орналасқан. Жер солтүстікке, шығысқа, оңтүстікке және оңтүстік-батысқа қарай тік құлап түседі, онда түрлі мұнаралар бар, бірақ олар жүйелі түрде орналастырылмаған. Бүкіл құрылым қазір қауіпті жағдайда, бірақ оңтүстік қабырғасын 18 ғасылғы үйдің жанынан өтетін жаяу жолдан көруге болады. Эдвард Хэнкорн 1708 жылы Томас Манселдің, 1-ші барон Манселдің қызы Элизабетке үйленгені арқасында қамал мен оған қарасты жерлерге ие болды. Оның үлкен ұлы Томас әкесі қайтыс болғаннан кейін мұрагерлікке ие болды. 1770 жылдары неоклассикалық сәулетші Энтони Кек Томас Мансел Талбот (1747–1813) үшін Маргам мен Пенрис үшін сарай салды, ол I санатқа жатады және Уэльстегі ең әдемі сарайлардың бірі болып есептеледі. Сарай салынып жатқан кезде, оны қоршаған саябақ, Cadw/ICOMOS тізіліміндегі Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтар тізіміне енген, шамамен 1773–76 жылдары Капебилити Браунның ізбасары Уильям Эмес салған. Бұл сарай Томас Мансел Талботтың антикалық заттар мен өнер туындылары жинағын көрсету үшін салынған. Ол 1769 және 1773 жылдар аралығында Италияға сапар шегіп, Томас Дженкинс, Гэвин Гамильтон және Джанбатиста Пиранезиден антикалық заттар сатып алды, соның ішінде қола қалқанмен Минерва мен жерлеу ескерткіші (қазіргі Лондонның Куртольд институтында сақталады). Ол сондай-ақ Альбачини мен Валадиердің заманауи жиһаздарын және Йохан Тобиас Сергельдің заманауи мүсіндерін сатып алды, сондай-ақ Кристофер Хьюэтсоннан өзінің және папа Клемент XIV-нің бюстерін тапсырыс берді (соңғысы қазір Лондонның Виктория және Альберт мұражайында сақталады). Ол Рембрандт пен Хакерттің картиналарын, Пуссеннің суреттерін де сатып алды. Оның коллекциялары Италиядан 1772 және 1775 жылдары жеткізіліп, 1792 жылы үйленгеннен кейін көрсетілді. Жинақтың көп бөлігі кейін Маргам қамалына көшіріліп, 1941 жылы аукционда сатылды. 1799–1806 жылдардағы және одан кейінгі Пенрис үй шаруашылығы мен отбасы туралы ақпарат шотланд туған гувернантка Агнес Портердің жарияланған күнделіктері мен хаттарында кездеседі. Бұл деректерді Джоанна Мартин 1973 жылы қамалдың шатырында тапқан бастапқы материалдар негізінде жинақтады. Қазіргі уақытта сарайда Метуэн Кэмпбелл отбасы тұрады, олар де Пенристің тікелей ұрпақтары. Пенрис қамалының атын Ұлы Батыс темір жолының Касл класындағы 5057-ші локомотиві алып жүрді. Атауы 1937 жылы 5081-ші локомотивке, ал 1949 жылы 7023-ші локомотивке берілді.