Кіріспе

Дамали Айо (ағылш. Damali Ayo; 1972 жылғы 26 ақпанда туған) – американдық концептуалдық суретші, перформанс суретшісі және жазушы. Ол 1997 жылдан 2017 жылға дейін концептуалды өнер шығарды. Оның түбі африкалық-американдық, ағылшын, итальян және жергілікті американдық. Ол өзінің есімін кішкентай әріптермен жазуды қалайды. Оның өнерінде әртүрлі техникалар қолданылды, оның ішінде монтаж, коллаж, инсталляция, аудио, бейне, фотосурет, жаңа жанрлар, жазу, сөйлеу және қойылым.

Ерте өмір

Дамали Айо 1972 жылдың 26 ақпанында Вашингтон қаласында Дамали Айо Паттерсон ретінде дүниеге келді. Ол балабақшадан бастап жоғары мектепке дейін Сидуэл Френдс мектебінде оқыды. 1995 жылы ол заңды түрде тегін өзгертіп, тастады. Айо 1990 жылы Браун университетін мемлекеттік саясат және американдық мәдениет салаларында қос мамандық бойынша бакалавр дәрежесімен аяқтады. 1997 жылы Айо Орегон штатының Портленд қаласына көшіп барды. Өзін-өзі оқытып суретшілік мансабын қалыптастырғаннан кейін, Портленд мемлекеттік университетіне түсуге шақырылып, 2006 жылы студиялық өнер саласында магистр дәрежесін алды.

Бейнелеу және орындау өнері

Айо концептуалды өнер дәстүрінде жұмыс жасады. Оның шығармашылығында Адриан Пайпер, Йоко Оно, Он Кавара және Уильям Поуп сияқты суретшілердің ықпалы байқалды. Ол алуан түрлі медиа қолданды және оның жұмысы көбінесе интерактивті сипатта болды. Оның шығармаларында монтаж, коллаж, фотосурет, инсталляция, аудио, бейне, жаңа жанрлар, жазу, сөйлеу және перформанс өнері жиі пайда болды. Айоның өнері махаббаттан бастап саясатқа дейін, тіпті ән мәтіндеріне дейін әртүрлі тақырыптарды зерттеді. Оның жұмысы жиі әлеуметтік мәселелерді қамтыды, олар расалық қатынастар, гендер, сексуалдық шабуыл, өмірдің мәні, сезімдер, өлім және көрінбеу сияқты мәселелерді қамтыды. 2003 жылғы «Кірі қараны жалдап алу».com веб-перформансы интернет-өнер мен перформанс өнерінің жанрының дамуындағы новаторлық туынды саналады. Ол алғашқы айда күніне 400 000-нан астам қаралымға ие болды және әлемдік БАҚ-тың назарын өзіне тартты. Бұл туынды қара және ақ адамдар арасындағы қарым-қатынастағы расизмді зерттейтін сатиралық веб-сайт болды. Сайт пародия мен сатираны пайдаланып, көрерменді қара нәсілді адамды жеке ойын-сауық үшін немесе әлеуметтік беделін арттыру үшін жалдауға болатын жасанды идеямен таныстырды. Сайт 2012 жылға дейін онлайн режимінде жұмыс істеді. 2000 жылғы «The Little Black Dress Project» көрмесі және онымен бірге өткен «Take it Off» перформансы әйелдер өмірінің шындығын және сәнге бағынудың киім-кешектерімен салыстырды. «Американ/Қыз» – 9/11 оқиғасынан кейінгі патриотизм, бөтендік және қатысу сезімін зерттейтін сахналық қойылым. Ол Портленд, Боулдер, Сиракузда және 2004 жылы Канаданың Оттава қаласындағы Galerie SAW галереясында өткен Халықаралық географиялық фестивальде қойылды. Оның «Flesh Tone #1: Skinned» жобасы, онда ол түрлі бояу дүкендеріне барып, олардан денесінің әртүрлі бөліктеріне сәйкес бояу қоюын сұрады, 2002 жылы Заманауи өнер орталығының екінші жүлдесін жеңіп алды. 2003 жылы Public Radio International’s Studio 360 радиостанциясында оның бояу араластырушылармен болған әңгімелерінің жазбаларына негізделген радио туындысы эфирге шықты. 2007 жылы Айо «Сіз нәсілшілікті түзетуге қабілеттісіз» атты интерактивті нұсқаулық жасады, онда ол электрондық пошта тізіміне жазылғандардан нәсілдік қатынастарды жақсарту үшін ең жақсы он шешімін сұрады. Ол осы шешімдерді бүкіл елдегі қауымдастықтарға тарату үшін лекция-перформанс ұйымдастырды. 2004 жылғы «Living Flag: Panhandling for Reparations» көшедегі перформансы ақ адамдардан ақша жинап, қара адамдарға берді. Ол бұл перформансты Портленд, Чикаго, Бостон және Нью-Йорк қалаларында орындады. 2006 жылы Айо кез келген адам жүктеп алып, өз қауымдастығында орындай алатын онлайн жиынтығын жасады. Бүкіл ел бойынша бірнеше жүз адам осы жобаға қатысты.

Театр

Айо 2000 жылы Орегон штатының Портленд қаласында консенсуспен басқарылатын «Defunkt» театрының төрт негізін қалаушысының бірі және көркемдік директорларының бірі болды. Ол тұрақты декоратор ретінде жұмыс істеді және Дэвид Маметтің «The Woods» және Мак Веллманның «The Bad Infinity» пьесаларына жасаған дизайны үшін «Drammy» сыйлығын жеңіп алды. Ол үш пьесаны қоюда режиссердің ассистенты болды, ал Сара Кейннің «Федраның махаббаты» пьесасында Строфа рөлінде ойнады.

Радио

Айоның қоғамдық радиодағы әңгімелері өнер тудыру процесін, әлеуметтік мәселелерді, экологиялық сананы, жеке басының өзгеруін және классикалық музыканы қарастырды. Бұл әңгімелер Public Radio International-дың Studio 360, NPR-дің Tell Me More және NPR-дің State of the Re:Union бағдарламаларында эфирге шықты. Ол 2008 жылы тарихи "Мен осыған сенемін" сериясының жаңадан басталуына радио эссесін қосты. Оның "Жанды ту" әңгімесі 2005 жылы Ұлттық қоғамдық хабар таратушылар федерациясынан "Күміс катушка" сыйлығына ие болды.

Эко-мода

2008 жылдың шілдесінде Redbook журналында жарияланғандай, бірқатар сәтсіз онлайн кездесулерден кейін Аё өзінің күшін үйін "эко-жабдықтауға" жұмсады. Осы кезеңде ол CROW Clothing компаниясын құрды, ол экологиялық таза киім шығарып қана қоймай, денсаулық және әлеуметтік әділеттілік туралы ақпараттар да ұсынды. CROW компаниясы киім бағасын клиенттің мүмкіндігіне қарай өзгерту арқылы жаңа тәсіл енгізді, яғни әр киімге төленетін бағаны клиенттер өздері таңдай алатын болды. Компания 2008 жылдың қарашасында экономикалық төмендеу кезінде жабылды.

Сөз сөйлеу

Өзінің шығармашылығының бір бөлігі ретінде Аё көркемдік процестер және оның өнері арқылы зерттеген әлеуметтік мәселелер туралы лекциялар мен семинарлар өткізді. "Расалық қыз / Көркемдік шектеулер: бір суретшінің нәсілді қалай зерттегені және нәсіл оны қалай әсер еткені" атты презентациясында ол өзінің өнері, нәсіл және нәсілшілдік туралы кітаптары, сондай-ақ бұл тақырыпты зерттеудің өмірі мен мансабына тигізген әсері туралы ойларын бөлісті. "Адамдармен ойнау керек, бірақ олардың сенімен ойнауына жол берме" лекциясында ол концептуалды суретші болу және әлеуметтік мәселелерді қозғау процесін талқылады. Ол кез келген жастағы адамдарға концептуалды өнер жасау бойынша семинарлар өткізді. 2016 жылы Аё сөз сөйлеу жұмысын аяқтады және осыған байланысты веб-сайтын жойды.