Кіріспе

Аңгелсидегі ауыл үйі, Лланголендегі сол аттас үй.

19 ғасырдың соңында 5-ші маркиз отбасылық орынды мұра етіп алды және оны Аңгелси қамалы деп атады. Ол жомарт шығындарымен және әсем өмір салтымен танымал болғандықтан, үй ішіндегі отбасылық шіркеуді «Гайети» театры деп аталған өнер орталығына айналдырды. Театр жиі қойылымдар өткізіп тұрды, ал «Биші маркиз» көбінесе басты рөлді өзі сомдады. 5-ші маркиздің ысырапшылдығы отбасының қорларын сарқып жіберді, ал 1905 жылы қайтыс болғаннан кейін 6-шы маркиз отбасының қаржылық жағдайын жақсарту үшін мүлікті сата бастады. Отбасы сондай-ақ Бодезерттегі негізгі үйін және Лондондағы үйін салып, Plas Newydd-қа толықтай көшіп кетті. 6-шы маркиз үйге соңғы маңызды өзгерістер енгізді: шатырдан тік бұрыштарды алып тастады, театрды жапты, үш қызметші бөлмесін біріктіріп, тамақхана жасады және қызметшілерге шатыр болсын деп ауланы жапты. 1930 жылдары суретші Рекс Уистлер Plas Newydd-қа жиі келіп тұратын. Ол леди Кэролайн Пейджеттің көптеген портреттерін салды, ал 1936 жылы Ұлыбританиядағы ең үлкен кенепке сурет салды. Бұл – «trompe l'œil» стиліндегі теңіз пейзажы, ол асхананың бүкіл қабырғасын итальяндық шіркеулер, қамалдар, Сноудон таулары және толыққанды порттың қиялданған көрінісімен толтырады. Бөлменің әртүрлі бұрыштарынан қарағанда көріністер өзгеретіндей перспективалық тәсілдер қолданылған. 1976 жылдан бері үй Ұлттық сенім қорына тиесілі.

HMS Conway кемесі

1949 жылы оқу кемесі HMS Conway Plas Newydd маңындағы Menai бұғазында тоқтады. Кеме, меншіктің аумағындағы шағын доктан қолдау алды. 1953 жылы кеме қағылып, жарақат алды, ал мектеп қазіргі қабылдау орталығының жанында уақытша құрылыстар салды. Бұл құрылыстар аға курсанттарды оқыту және орналастыру үшін пайдаланылды. Кіші курсанттар үйдің шығыс жағында орналастырылды. Бұрынғы атқойма ғимараты мұғалімдердің тұрғын үйі, сыныптар және зертхана ретінде пайдаланылды. Бұл жағдай 1963 жылға дейін сақталды, содан кейін мектептің барлығы меншіктің аумағындағы жаңа, арнайы салынған ғимаратқа көшірілді. Мектеп 1974 жылы жабылды, бірақ ғимараттар мен аумақтар кейіннен Чешир округі кеңесіне тиесілі болды. Ол Конвей орталығы деп аталды және қазір оны жеке ұйым, "Сапалы оқыту серіктестері" басқарады, Чешир Батысы және Честер кеңесінің қолдауымен, ашық ауадағы оқу-жаттығу орталығы ретінде пайдаланылады.

Қызықты орындар

Үйде Рекс Уистлердің ең үлкен картинасы орналасқан. 7-ші Англси маркизі 2013 жылдың шілдесінде қайтыс болғанға дейін үйде бөлмелерін сақтап келді. Леди Роза Макларен 7-ші маркизбен және оның бауырымен бірге осы үйде өсті. 8-ші маркиз енді бұл үйде тұрмайды. Үйде сонымен қатар 1-ші Англси маркизіне тиесілі әскери науқандардың жәдігерлерін, Ватерлоо шайқасының естеліктерін және Англси аяғын қамтитын әскери мұражай да бар.

Парктер мен бақтар

Үй 18-19 ғасырлар тоғысында жасалған көрнекті саябақтың ішінде орналасқан. Дизайнға Хэмфри Рептонның үлесі енді, және оның пейзаждардың «бұрынғы және кейінгі» суреттері бар Red Book атты әйгілі кітабы әлі де сақталып қалған. Кең су жағалауындағы орны, тамаша орналасуы және Менай бұғазы мен Сноудонияға ашылатын көріністерімен, ол Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтардың Cadw/ICOMOS тізілімінде I санатқа енген жалғыз Англси нысаны болып табылады. Ол Англсидің ерекше табиғи сұлулығы аймағында және экологиялық тұрғыдан осал аймақта орналасқан.

Тізімге енгізілген ескерткіштер

Бұл жерде екі тарихи ескерткіш орналасқан. Олардың ешқайсысына жұртшылық тікелей қол жеткізе алмайды, бірақ екеуін де көруге болады. Бұл екі ескерткіш 1882 жылғы Ежелгі ескерткіштерді қорғау заңында бір тізім ретінде тіркелген, сондықтан Уэльстегі тағы екі ескерткішпен бірге алғашқылардың бірі болып заңдық қорғауға ие болды. Plas Newydd жерлеу камералары – неолит дәуіріне жататын қабірдің екі жалғасқан тас бөлмесі. Олар үйдің алдындағы жеке шабындыда орналасқан. Бринь ыр Хен Бобл ("Ескі адамдардың төбесі") – парктің оңтүстігіндегі тас бөлмесі бар үлкен үйінді. 1754 жылы мұнда сүйектер табылған. Оны 1929–1935 жылдары У.Дж. Хемп қазба жұмыстарынан өткізген, нәтижесінде неолиттік керамика үйіндінің астында және алдында табылды, бұл осы жерде қабір ретінде пайдаланылудан бұрын қоныс болғандығын көрсетеді. Қазбадан кейін бөлмеге есік жасалды, бірақ ол жұртшылыққа ашық емес. Оны "Бақша орманының" оңтүстік жиегінен көруге болады.

Plas Newydd Estate-дегі тізімге енгізілген ғимараттар

I дәрежелі негізгі үйден өзге, Плас Ньюдтың кең аумағы болған, оның ішінде алыс жатқан мүліктері де кірген. Негізгі аумақ солтүстіктегі Grand Lodge-ден оңтүстіктегі Llanedwen-ге дейін созылып, иемдік жеріндегі басқа да санатталған ғимараттар мен құрылыстарды қамтыды.

Үйдің солтүстігінде

Кіреберіс аркалары, Гранд-Лоджада II санаттағы 1805 жылғы тас аркалар, сегізбұрышты мұнаралармен, Жозеф Поттер 1-ші маркиздің саябағы мен иелік ғимараттарын кеңейту аясында жобалаған. Ол иеліктің солтүстік шетінде орналасқан, Plas Newydd үйіне дейін созылған бас жолға бастайды. Plas Newydd-тың Гранд-Лоджасы, II санаттағы, 19 ғасырдың ортасында готикалық стильде салынған, бұрынғы кіреберіс аркаларымен үйлеседі. (1-ші маркиздің 4-ші ұлы Лорд Кларенс Пейджет ескі A5 жолында осыған ұқсас ложа салған, ол Plas Llanfair үйіне арналған, кейіннен Indefatigable оқу кемесіне айналды, бұл Plas Newydd-дағы теңіз офицерлерін даярлайтын HMS Conway оқу орталығының төменгі дәрежедегі мекемесі болды.) Виктория Коттедждері, II санаттағы, 1832 жылы Бринсиенцин жолында салынған, 1851 жылы Plas Newydd қайырымдылық мектебімен біріктірілген мектеп. 1872 жылға қарай Ланфайрпуллдегі Ұлттық мектеп болғандықтан, қажеттілігі тумай, иеліктің жұмысшыларының коттедждеріне айналдырылды. Tyddyn Pwyth, II санаттағы, ұзақ үй жоспарындағы фермалық үй, Бринсиенцин жолына қараған. 19 ғасырдың ортасында ол үш жұмысшы коттеджінің қатарына айналдырылды. Plas Newydd атқоймасы, II санаттағы, бас үйдің солтүстігіндегі тұрақты ғимарат, Уайт пен Поттер жобалаған, 1800 жылға дейін аяқталды, екі ат және 14 жылқыға арналған. Қазір ол Конвей орталығының бөлігі болып табылады, сонымен қатар бас үйді жылытуға қолданылатын жылу сорғысын да қамтиды. Druid Lodge, II санаттағы, 1914 жылы өнер және қолөнер стилінде қайта жаңартылған, негізгі үйдің кір жуу орны ретінде пайдаланылған ойыншы үйі.

Үйдің батысы

Plas Newydd-тың ескі сүт зауыты – ІІ дәрежелі, тас қаланған сүт зауыты ғимараттары. Бұл ғимараттар Поттер жобалаған 19 ғасырдың басындағы құрылыстардың бір бөлігі ретінде салынған. Орталық сүт сауу залы, ауланың үш жағын құрайтын қанаттары бар. Қазір бұл ғимараттар Ұлттық сенім қорының шайханасы, дүкені және келушілерге арналған жабдықтарына айналған. West Lodge – ІІ дәрежелі, екі қабатты тас ложа. Оның үлкен, екі қабатты терезесі солтүстік-батысқа қарайтын кіреберіс жолға (қазір Конвей орталығына баратын жолға) қараған. Бұл ложа 1884 жылы Дерби қаласынан Р. Джайлз жобалаған нұсқа бойынша салынған.

Жылу көзі

Ұлттық қор үйді жылыту үшін 600 000 фунт стерлинг инвестициялап, теңізден жылу алатын жылу сорғысын орнатты. 300 киловатт қуаты бар бұл сорғы Ұлыбританиядағы ең ірі сорғы болып табылады және ол Лейк-Дистрикт аймағындағы Стикл Гиллде орналасқан.