Хайме Бенитес Рексах: Пуэрто-Рико саяхатшысы, ғалымы және саясаткері

Кіріспе

Пуэрто-Рико саясаткері

Хайме Бенитес Рексах (29 қазан 1908 жыл - 30 мамыр 2001 жыл) – Пуэрто-Рико жазушысы, ғалымы және саясаткер. Ол Пуэрто-Рико университетінің ең ұзақ қызмет еткен ректоры және тұңғыш президенті болды.

Ерте өмір

Хайме Бенитес Рексах Пуэрто-Риконың құрлық жағалауынан жиырма шақырымдай қашықтықта орналасқан Виэкес аралында Луис Бенитес пен Кандида Рексахтың отбасында дүниеге келді. Оның ата-аналарының арасында Пуэрто-Риконың танымал ақындары Мария Бибиана Бенитес, Алехандрина Бенитес де Готье және Хосе Готье Бенитес болған. Ол жеті жасқа келгенде анасы, ал бір жылдан кейін әкесі қайтыс болды. Оның Сан-Хуанда тұратын үлкен әпкесі оны және оның туған бауырларын тәрбиелеуге жауапкершілік алды. Бенитес жергілікті мемлекеттік мектептерде оқыды. 1926 жылы ол аралдан кетіп, Вашингтондағы Джорджтаун университетіне оқуға түсті, онда 1930 жылы заңгер мамандығы бойынша (LL.B.) және 1931 жылы заң ғылымдары магистрі (LL.M.) дәрежелерін алды. Сол жылы ол Колумбия округінің адвокаттық емтиханын сәтті тапсырып, Пуэрто-Рикоға қайтып келді. 1938 жылы Чикаго университетінде магистр дәрежесін қорғалды.

Мансап

1931 жылы Бенитес Пуэрто-Рико университетінде төрт онжылдыққа созылған білім беру саласындағы мансабын бастады: ол әлеуметтік және саяси ғылымдар кафедрасының доценті (1931–1942), Рио-Пьедрастағы негізгі кампустың канцлері (1942–1966) болды. Канцлер ретінде Бенитес сонымен қатар азаматтық соғыстан кейін Испаниядан кеткен көптеген белгілі ғалымдар мен суретшілерді, оның ішінде Нобель сыйлығының иегері, ақын Хуан Рамон Хименес және каталондық виолончельші Пабло Касальсты тартты. 1966 жылы Бенитес университеттің бірінші президенті болды және 1971 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Бенитес оқытушылыққа кіріскен кезде университетте бес мың студент оқыды; ол кеткен кезде оның басшылығымен университеттегі студенттер саны қырық мыңға дейін өсті. Оның ішінде «Университет бағдарламасының күндері» (1963); «Университеттің этикасы мен стилі» (1964); «Болашақ университеті» (1964); және «Пуэрто-Риконың мәдени және саяси болашағы туралы» (1965) кітаптары бар. 1956 жылдан 1971 жылға дейін ол Пуэрто-Рико университетінің әдеби журналы «La Torre» редакторы және авторы болды. Ол көптеген ұлттық және халықаралық ұйымдарда белсенді рөл атқарды: 1948 жылдан 1954 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) жөніндегі АҚШ Ұлттық комиссиясының мүшесі болды, сондай-ақ Париждегі ЮНЕСКО конвенцияларына (1950) және Кубаның Гаванадағы ЮНЕСКО конвенцияларына (1952) қатысты; ол ЮНЕСКО отырысы кезінде дайындалған Пуэрто-Риконың Конституциялық конвенциясының мүшесі болды және 1951 жылдан 1952 жылға дейін Құқықтар туралы Декларацияны әзірлеу комитетінің төрағасы болды. 1957–1958 жылдары Мемлекеттік университеттердің ұлттық қауымдастығының президенті болды. 1949 жылы Пуэрто-Риконың алғашқы сайланған губернаторы болған және 1952 жылы жергілікті деңгейде жасалған Конституцияға қол жеткізуге көмектескен саяси көшбасшы Луис Муньос Маридің жақын серігі Бенитес Конституциялық конвенцияға қатысты және жаңа Конституцияға енгізілген Адам құқықтары туралы заң жобасын әзірлеуге үлес қосты. Алайда, 1957 жылы Муньос Бенитеске «сенімін жоғалтқанын» жариялап, оны өзінің университеттегі лауазымын өзінің Демократиялық халықтық партиясына (PDP) қарсы саяси қозғалысты құру үшін пайдаланғаны үшін айыптады, бұл екеуінің арасында қақтығыс тудырды. Бенитес Жоғары білім беру кеңесінде бір дауыспен сенім білдірді. Олар 1960 жылғы сайлау алдында жұртшылық алдында татуласты, бірақ 1960 жылдар бойы қарым-қатынас шиеленіскен күйінде қалды. Конгресте ол Пуэрто-Риконың қазіргі мәртебесін қатты қолдады, оны штат болудан немесе тәуелсіздік алудан артық деп санады. Пуэрто-Риконың АҚШ-пен қарым-қатынасын жақсартуға бағытталған заң жобасы, H. R. 11200, комитетте қабылданбады. Бенитес қайта сайлануға үміткер болмаған соң Пуэрто-Рикоға оралды. 1980–1986 жылдары Пуэрто-Риконың Америкааралық университетінде (IAU) сабақ берді. Ол Пуэрто-Рикодағы Баямон қаласындағы Американ колледжінде үкімет пәнінің профессоры болды. 2008 жылдың 8 қыркүйегінде IAU Бенитестің биографиясын жариялады, оны бұрынғы Сан-Хуан мэрі Гектор Луис Асеведо редакциялаған, Пуэрто-Рико Сенатының президенті Кеннет МакКлинток өткізген салтанатта Пуэрто-Рико Капитолий ғимаратында Бенитестің қызы Маргарита Бенитестің қатысуымен болды. Іс-шарадан кейін Капитолийге келген барлық келушілерге ашық Бенитестің фотосуреттерінен тұратын көрме ұйымдастырылды. Пуэрто-Рико университеті 2008 жылдың 29 қазанында оның туғанына жүз жыл толуына орай үш күндік конференциялар сериясымен оны құрметтеді. Сонымен қатар, Медициналық ғылымдар кампусының негізгі амфитеатрына Бенитестің есімі берілді. 2008 жылы Кондадо лагунасының шығыс бөлігіндегі Хайме Бенитес атындағы ұлттық парк сол кездегі губернатор Анибал Асеведо Вила мен оның әйелі Луиза Гандараның қатысуымен ашылды. Жобаны Пуэрто-Рико ұлттық парктері компаниясы әзірледі және губернатор қарсыласы, болашақ мұрагері Луис Фортуньоның қаржылық мәмілелерін сынады, ол бұрын PPD кезінде резидент комиссары болған. 2009 жылы Рио-Пьедрас кампусындағы жаңа жалпы білім беру ғимараты Бенитестің есімімен аталады. 2010 жылдың 3 наурызында бұрынғы Денсаулық сақтау министрі доктор Энрике Васкес Кинтана Луис Муньос Маринь қорында конференция өткізді, онда Бенитестің канцлер ретіндегі жолы, Медициналық ғылымдар кампусын құруға қатысуы және мұның аралдың денсаулық сақтау жүйесіне тигізген әсері туралы айтылды.

In 1931 Benítez began a career in education at the University of Puerto Rico that spanned four decades: he was associate professor of social and political sciences (1931–1942), chancellor of its main campus in Río Piedras (1942–1966) for nearly 30 years. As chancellor, Benítez also attracted many distinguished scholars and artists who had left Spain after its civil war, including Nobel Prize winning poet Juan Ramón Jiménez and Catalan cellist Pablo Casals. In 1966, Benítez became the first president of the university, position in which he served until 1971. When Benítez began teaching, the university had five thousand students; by the time he left, the number of students at the university increased to forty thousand under his leadership. including Junto a la Torre—Jornadas de un programa universitario (1963); Ética y estilo de la universidad (1964); La universidad del futuro (1964); and Sobre el futuro cultural y político de Puerto Rico (1965). From 1956 to 1971 he was the director and a contributor to La Torre, the University of Puerto Rico literary review. He maintained an active role in numerous national and international organizations: he was a member of the United States National Commission for the United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO) from 1948 to 1954, and attended the UNESCO conventions in Paris, France (1950) and Havana, Cuba (1952); he was a member of the Constitutional Convention of Puerto Rico, for which he was drafted while attending an UNESCO meeting, and the chairman of the Drafting Committee on the Bill of Rights from 1951 to 1952. He served as president of the National Association of State Universities from 1957 to 1958. A close associate of the political leader Luis Muñoz Marín, who became Puerto Rico's first elected governor in 1949 and helped achieve a locally drafted Constitution in 1952, Benítez was part of the Constitutional Convention and collaborated in the drafting of the Bill of Human Rights included in the new Constitution, which recognized citizens' social and economic rights as well as their human rights, as well as the initial draft of the Constitution's Preamble. The two fell out in 1957, however, when Muñoz declared his "loss of confidence" in Benítez and accused him of using his university position to build a rival political movement to his own Popular Democratic Party, or PDP. Benítez won a vote of confidence in the Council on Higher Education by one vote. They were publicly reconciled before the 1960 elections, although the relationship remained rocky throughout the 1960s. While in Congress he was a strong advocate of the current status of Puerto Rico, which he felt was preferable to statehood or independence. A bill to enhance Puerto Rico's relationship with the U. S., H. R. 11200, died in committee. After an unsuccessful reelection bid, Benítez returned to Puerto Rico. He taught at the Inter American University of Puerto Rico (IAU) from 1980 to 1986. He was a professor of government at the American College in Bayamón, Puerto Rico. On September 8, 2008, the IAU unveiled the publication of a biography of Benítez, edited by former San Juan mayor Héctor Luis Acevedo, at a ceremony hosted by Senate of Puerto Rico president Kenneth McClintock at the Puerto Rico Capitol Building, with Benítez's daughter, Margarita Benítez, in attendance. The activity was followed by the opening of an exhibition of photographs of Benítez, open to all Capitol visitors. The University of Puerto Rico honored him with a series of commemorative acts commencing on the one hundred anniversary of his birth, October 29, 2008, with a series of conferences lasting for three days. Additionally, the main amphitheater of the Medical Sciences campus was named after Benítez. In 2008, the Jaime Benítez National Park, at the easternmost part of the Condado Lagoon, was inaugurated in the presence of the then governor Aníbal Acevedo Vilá and his wife Luisa Gándara who both arrived by kayak and sporting PPD red colored swimwear. The project was developed by the Puerto Rico National Parks Company and the governor took the opportunity to attack his opponent, and eventual successor, Luis Fortuño for his financial dealings as then resident commissioner, a post previously held by Benítez under the PPD. The new General Studies building at the Río Piedras campus was named after Benítez in 2009. On March 3, 2010, the former Secretary of Health, Dr. Enrique Vázquez Quintana, offered a conference at the Luis Muñoz Marín Foundation, reviewing Benítez's trajectory as chancellor, his involvement in the creation of the Medical Sciences campus and the effect this had on the island's public health.

Өлім

Ол 2001 жылдың 30 мамырында дүние салды. Оның өмірден өткен соң әйелі Луз "Лулу" Мартинес де Бенитес (туған аты Мартинес Мартинес), екі қызы – Клотильда мен Маргарита, және ұлы Хайме қалды. Оның қазасынан кейін, оның жесіріне өмір бойына 20 000 АҚШ доллары мөлшерінде зейнетақы тағайындау туралы заң қабылданды, ол 2005 жылдың 5 шілдесінде қайтыс болғанға дейін осы зейнетақыны алды. Хайме Бенитес Рексах Сан-Хуандағы Санта-Мария-Магдалена-де-Паззис зиратына қойылды. Бенитес Медициналық ғылымдар кампусын құруда шешуші рөл атқарғандықтан, PRU-дың аспиранттар дәрігерлерінің қоғамы оның туғанына 100 жыл толуына орай, Хавьер Торо салған мавзолейге 20 000 доллар сыйлады. Мавзолейде Франсиско Арриви мен Аугусто Родригес 1938 жылы жазған «Альма Матер гимнінің» немесе «Өмір гимнінің» соңғы екі тармағы жазылған болады: «Хайме Бенитеске: күрескенге даңқ, университетке құрмет».

Fundación Jaime Benítez-Rexach қоры

Фундация Хайме Бенитес Рексач де ла Универсидад де Пуэрто-Рико эн Аресибо (FJBR) – 2001 жылы бірнеше ай бұрын қайтыс болған Хайме Бенитес Рексаштың құрметіне құрылған коммерциялық емес ұйым және гранттарды берумен айналысатын мекеме. Аресибодағы Пуэрто-Рико университетінде орналасқан бұл қорыштың басты мақсаты – "мекеменің әлеуметтік-мәдени, білім беру және экономикалық қажеттіліктерін қанағаттандыруға көмектесу".