Кіріспе

Ирвин Стоун (1907–1984) – американдық биохимик, химиялық инженер және жазушы. Ол тамақ өнеркәсібінде аскорбин қышқылын консервант ретінде алғаш рет қолданды және адам организмінің қалыпты жұмыс істеуі үшін скорбутты болдырмауға қажетті мөлшерден гөрі әлдеқайда көп С витамині қажет деген болжамды ұсынды және жариялады.

Тамақтарды консервілеу жұмыстары

1934 жылы Стоун, Уоллерштейн компаниясының ферменттер және ферментация зертханасының директоры ретінде, Альберт Сент-Дьёрги екі жыл бұрын ғана сипаттаған аскорбаттың (С витамині деп те аталады) антиоксиданттық қасиеттерін зерттеді. Ол өнеркәсіптік химия саласында 26 патент алды, олардың көпшілігі ферментация ғылымы, фармацевтикалық техникалар және қоректік заттарды өсірумен байланысты. Стоун аскорбатты қолдану арқылы азық-түліктерді ұзақ сақтауға болатынын, осылай ауаның және тотығудың зиянды әсерін азайтатынын анықтады. Ол 1935 жылы тіркелген және 1939 және 1940 жылдары мақұлданған үш патенттік өтініш арқылы аскорбин қышқылының өнеркәсіптік қолданылуына алғашқы патенттерді алды.

Гипоаскорбемиялық гипотеза

Стоунның аскорбин қышқылы бойынша зерттеулері жалғасты және оның қызығушылығын цинга ауруына аударды. 1950 жылдардың соңына қарай Стоун цинганың тамақтанудың бұзылуы емес, мүмкін, адам генетикасындағы кемшілік екенін, ол сүтқоректілердің биохимиясының маңызды бөлігін басып тастаған және диетологтар тарапынан дұрыс түсінілмегенін болжай бастады. Ол осы генетикалық ақаудың салдарына гипоаскорбемия деген ат берді. Ол аскорбаттың тек іздеу мөлшерінде ғана қажетті витамин емес, адамдарға күнделікті салыстырмалы түрде үлкен мөлшерде қажет ететінін ұсынды. 1965-1967 жылдар аралығында ол аскорбатқа адамның нақты қажеттілігін сипаттайтын төрт мақала жариялады. Стоун өз идеяларын жариялауда үлкен қиындықтарға тап болды. Дегенмен, 1971 жылы Уоллерштейн компаниясының химигі лауазымынан зейнетке шыққаннан кейін, ол аскорбатты зерттеумен толық уақыт айналысты. 1972 жылы ол "Шипалық фактор" атты кітабын шығарды. Ирвин Стоун Линус Полингті С витаминімен таныстырды және ортомолекулярлық медицинада оның негізін қалаушыларының бірі ретінде танылады. Линус Паулинг және Альберт Сент-Дьёрги екеуі де "Шипалық фактор" кітабына алғы сөз жазып, оның идеяларын қолдады.