Кіріспе

Нарума – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы, қиыр оңтүстік жағалауда орналасқан қала. Қала Принц тас жолында орналасқан, ол Вагонга шығанағын кесіп Солтүстік Нарумаға жетеді. Оңтүстікке қарай, тарихи маңызы бар Орталық Тильба қаласы жақын жерде орналасқан. Нарума атауының жергілікті абориген тілінен (Юин диалектілерінің бірінен) "мөлдір көк сулар" деген мағынаны білдіретін сөзден шыққандығы айтылады. 2021 жылы Наруманың қалалық халқы 3000-нан асты.

Тарих

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін, Юин халқы жағалау бойындағы жерлерді мекендеген. Нарума аймағының дәстүрлі иелері – Вальбунга/Вальбунджа кланы. Нарума деген атау жергілікті аборигендер тіліндегі «ашық көк су» деген мағынаны білдіретін сөзден алынған. Валбунджа тілі, бәлкім, Дхурга диалектісі болған. Бұрын жақын маңдағы Пункалада Бодалла мен Нерригунданың порты болған елді мекен болған; онда қираған теңіз жағасы мен ағаш диірменін әлі де көруге болады. 1880 жылы Орталық Тильбадан алтын табылды және қазіргі Корунада (оңтүстікке қарай, Еврободалла графтығында) «Нуруома» деп аталатын пошта кеңсесі ашылды. Нарумаға тасымалдау ең алдымен теңіз арқылы жүргізілді. 1894 жылдан бастап қолмен жұмыс істеген қайық Вагонга шығанасын кесіп өтіп, Наруманы Солтүстік Нарумамен және Моруямен байланыстырды. Бега мен Моруя қалаларының арасында күнделікті пошта вагоны жүретін. Нарума ХХ ғасырдың басында туристік бағыт ретінде танылды. Жергілікті остра шаруашылығы 1900 жылы құрылған. Принц тас жолындағы Біріккен (бұрынғы методист) шіркеуі 1914 немесе 1940 жылдары салынған.

Гүлға, соңғы кездегіде Mt. Dromedary деп белгілі болған, атауын капитан Кук оның дромедар түйесіне ұқсағандығы үшін берген, Тильба Тильба ауылынан жетуге болады. Тауда сегіз түрлі жаңбырлы ормандар және жергілікті халық үшін маңызды тас орындары бар. Таудың басынан көрініс өсімдіктермен шектеледі. Аудандағы жағажайларға Далмени жағажайы, Нарума жағажайы, Бар жағажайы (толқынсыз су) және Ябарра жағажайы жатады. Австралия тасы шығанақтың аузында (су теңізге құятын жерде) орналасқан. Бұл тас континенттік пішінге қалай айналды дегенге әртүрлі түсіндірмелер бар, оның ішінде бұл ежелгі шерт пен тақтатас жартасының мыңдаған жылдар бойы эрозияға ұшырауының табиғи нәтижесі. Бір қызықты әңгіме, тесік кеме үлкен тізбектермен бекітілген кезде қасақана жасалмаған. Нарума гольф алаңы 1930 жылы құрылған және Австралияның ең үздік 50 қоғамдық гольф алаңы мен Австралияның ең үздік 25 курорттық гольф алаңының қатарына кірді. Ол керемет әрі қиын бағыт болып саналады, шығысында Монтегю аралы мен оңтүстігінде Гласс Хаус Рокс көрінісі бар. Great Southern Blues Festival 2010 жылы Бетеманс шығанағына көшкенге дейін қазан айының ұзақ демалыс күндері жыл сайын өткізілетін. Фестиваль 2013 жылы Нарумаға оралды және 2015 жылы тоқтағанға дейін әр жылғы қазан айының ұзақ демалыс күндері өткізіліп келді.

Климат

Нарума мұхиттық климатқа (Cfb) ие, жыл бойы температурасы қоңыржай болады. Жыл сайын 104,3 күн ашық күндер тіркеледі. Қаланың құрғақ, күннөлді қыстарын оның бөліс жотасының жел соқпайтын жағында орналасуымен түсіндіруге болады. Өсімдік жамылғысын ескерсек, Нарума Австралиядағы ең оңтүстік субтропиктік климат аймағы болып табылады, себебі жақын орналасқан Дромедар тауы мен Гулага ұлттық паркінде жергілікті субтропиктік өсімдіктер өседі. Жаңа Оңтүстік Уэльс жағалауындағы Сидней және Вуллонгонг сияқты қалалармен салыстырғанда, Нарумада жылдық жауын-шашын мөлшері салыстырмалы түрде төмен – бұл, негізінен, жағалау бойымен оңтүстіске қарай жылдам жылжу келемін құрлықтың батысқа қарай иілуіне және Наруманың осы құрлықтағы орналасуына байланысты, кейде қаланы қарқынды Тасман циклондылары мен шығыстан келген жауынды жүйелерден қорғайды.