Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы көпір

Перси Берн виадугы Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының ең оңтүстігінде орналасқан. Әлемде сақталған ең үлкен ағаш виадук есебінде жүреді. Бұрын орманды кесу үшін пайдаланылған трамвай жолы, қазір жаяу жүргіншілер көпіріне айналған және Туатапере дөңесті жотасының ең танымал нысаны болып табылады. ХХ ғасырдың басында орман шаруашылығымен айналысатын компаниялар Жаңа Зеландияның жергілікті ағаштарының көп бөлігін пайдаланды. Елдегі ең ірі орман шаруашылығы компанияларының бірі – Марлбороу сүрек компаниясы, ағаш өңдеуге жарамды жаңа орман алқаптарын іздеді және аралдың оңтүстік-батыс бөлігінде, Те-Вэваэ шығанағына жақын, өте қиын және қол жеткізуге қолайсыз аймаққа ағаш кесу құқығын алды. Негізгі өңделген ағаш – риму. Алғашқыда бұл жерге тек кемемен ғана жетуге болады еді, сондықтан Порт Крейгте кемежай мен елді мекен салынды. Бірақ, ағаштарды кемежайға тасымалдау үшін 25 шақырымдық бұталы трамвай жолы қажет болды. Бұл трамвай жолы төрт үлкен, терең шатқалдардан өтуі керек еді, сол үшін төрт үлкен ағаштан жасалған виадуктар салынды. Олардың ең үлкені Перси Берн арқылы салынды. 1923 жылы салынған виадуктың ұзындығы 125 метр, ал биіктігі 36 метрді құрайды. Алайда, компания үшін ағаш сапасы жоғары болмады және оны өңдеу өте қымбатқа түсті. Сонымен қатар, ағаш бағасының төмендеуі (Отырар туннелінің салынуына байланысты Оңтүстік арал қалалары мен орманды Батыс жағалауы арасындағы байланыс жақсарғандықтан) Порт Крейг операциясын қиын жағдайға түсірді және 1928 жылы, ең көп өнімділікке жеткен кезде тоқтатылды. Виадукты қалпына келтіру жұмыстары 1990 жылдары, жаңа Хамп Ридж жаяу жүргін жолының құрылысы аясында жүргізілді. 2010 жылдардың ортасында Қорғау департаменті, Саутленд аудандық кеңесі және Порт Крейг виадукттар қоры бірлесіп виадукты қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді.

Жабылу және қалпына келтіру

Хамп Ридж Трекі мен Оңтүстік Жағалау Трекінің бөлігі болған виадук 2013 жылдың мамыр айында шіріген ағаш және басқа да қауіпсіздік алаңдауларына байланысты халыққа жабылды. Табиғатты қорғау департаменті виадукты айналып өтуге арналған балама жол салды. Оның тағдыры 2014 жылдың ақпанына дейін белгісіз болды, содан кейін Саутленд аймақтық кеңесі мен Табиғатты қорғау департаменті оны және бұрынғы орман шаруашылығы темір жолындағы тағы үш виадукты қалпына келтіруге 480 000 NZ$ бөлді. 2014 жылы көпір жабық күйде болды және қалпына келтіру жұмыстары басталған жоқ. 2018 жылы қайта ашылуы күтілді. Виадук 2018 жылдың соңында қайта ашылды.