Кіріспе

Канадалық заңсыз байкер және бандит (1953–2022)

Морис Бушер (21 маусым 1953 – 10 шілде 2022) – канадалық бандит, сотталған кісі өлтіруші, есірткі сатушы және заңсыз байкер, Hells Angels мотоцикл клубының Квебек Nomads бөлімшесінің бұрынғы президенті. Бушер 1994 жылдан 2002 жылға дейін Квебек байкерлік соғысы кезінде Монреальдің Hells Angels клубын қарсыласы Rock Machine байкерлік тобына қарсы басқарды. 2002 жылы Бушер Квебектің сот жүйесін тұрақсыздандыру мақсатымен екі Квебек түрме қызметкерін өлтіруге бұйрық бергені үшін сотталды. Ол Канаданың жалғыз қатаң режимдегі түрмесіне, Сен-Анн-де-Пленге үш мәрте өмір бойына сотталды. Түрмеде отырған кезінде Бушер өзінің әйгілілігіне байланысты бірнеше қастандыққа ұшырады және оны оқшаулау үшін түрменің арнайы бөлімшесіне жайғастырды. 2022 жылдың маусым айында билік оны құпия жағдайда жақын орналасқан Арчэмбольд институтына ауыстырды, осылайша жұтқыншақ ісігінің метастазасынан кейін паллиативтік күтім алуға мүмкіндік берді. 10 шілде 2022 жылы қайтыс болды. Бушердің екі баласы бар: Александра Монжо және Фрэнсис Бушер, олар да ұйымдасқан қылмысқа қатысқан.

Соғысты бастау

1994 жылы Сальваторе Казетта 200 кг кокаин импорттауға қатысты айыптама бойынша тұтқындалғаннан кейін Rock Machine уақытша басшысыз қалды. Бушер, қазір Монреаль бөлімшесінің президенті, Rock Machine және басқа тәуелсіз дилерлерге қарсы қимыл жасауға шешім қабылдады. Оның басты мақсаты – Монреаль аймағындағы көшедегі және мотоциклшілер тобының есірткі саудасына Hells Angels монополиясын орнату, содан кейін бүкіл Квебекке тарату. Бушер Evil Ones және Rockers сияқты Hells Angels-ке бағынышты екі клубты Rock Machine бақылап отырған нарықтарға енгізуді бастады. Бушер Rock Machine-ге қарасты барларды және олардың есірткі сатушыларын заңсыз есірткі бизнесінен бас тартуға көндірді, әйтпесе қарсылық қантөгіске алып келеді деп ескертті. 1994 жылдың 14 шілдесінде Rockers клубының екі мүшесі Монреальдің орталық ауданындағы мотоцикл дүкеніне кіріп, Rock Machine серіктесін атып өлтірді. Бұл Квебек мотоциклшілер соғысының бастамасы болды. Кейннің мәліметтеріне сәйкес, Бушер 1990-шы жылдарда Квебек қауіпсіздік қызметінің беделін түсірген "Тор ісі" артында тұрған адам еді. 1994 жылдың сәуір айында Норвегияның Thor1 контейнерлік кемесі Монреальға келді. Анонимді ақпарат бойынша Квебек қауіпсіздік қызметі Thor1 кемесін тексеріп, анонимді қоңырау шалушы айтқандай, 26,5 тонна гашишті тапты. Thor1 кемесінде табылған деректерге сүйене отырып, 1994 жылдың мамыр айында Монреаль портын бақылаған ирланд-канадтық West End Gang басшысы Джерри Маттикс есірткі импортына қатысқаны үшін айыпталды. Сотта Маттикс адвокаттары Квебек қауіпсіздік қызметінің дәлелдерді, әсіресе Маттикс үйінен табылған француз тіліндегі құжаттарды жасағандығын дәлелдеген кезде іс тоқтатылды. Маттикс 1940 жылы Монреальдің ең кедей аудандарының бірінде, ирланд иммигранттарының кедей отбасында дүниеге келді, мектепке бармады, ағылшын тілін ана тілі ретінде білді, сауатсыз болды және француз немесе ағылшын тілінде жазуға қабілетсіз еді. "Тор ісінен" туындаған салдар – әділет министрі Лоренс Пуатрас басқарған корольдік комиссия болды, ол Квебек қауіпсіздік қызметін дәлелдерді жасау, куәларды қорқыту және сотта жалған куәлік беру сияқты кәсіби емес әрекеттерге жиі қатысқаны үшін сынады. Кейннің жазбаларында Бушер анонимді қоңырау шалып, Квебек қауіпсіздік қызметінің детективтерін дәлелдерді орнатуға пара бергені айтылған, себебі бұл оған "жеңіс-жеңіс" жағдайын тудырады. Егер Маттикс айыпты деп танылса, ол әлеуетті қарсыласын жояды, ал егер Маттикс адвокаттары жасалған дәлелдерді ашса, оның салдарынан Квебек қауіпсіздік қызметінің беделі түседі. Кейн өзінің жетекшілеріне былай деп жазды: "Ол [Бушер] маған Пуатрас тергеуінің артында тұрғанын және тіпті Маттикс ағайындары мұны білмейтінін, сондай-ақ ол Пуатрас тергеуі үшін құжаттарды алып тастау үшін заңгерлерге ақы төлегенін айтты".

Көші-қоншылар

1995 жылдың қаңтар айында Бушер жаңа Hells Angels бөлімін құруға шешім қабылдады, оны өзі басқаратын болады. Hells Angels Nomads бөлімі Квебектегі ең беделді Hells Angels мүшелерінен құралды және басқа Hells Angels бөлімдері сияқты географиялық шектеулерге бағынбады. Бушер ресми түрде Nomad бөлімінің президенті болды, бірақ іс жүзінде Nomadтарды Дэвид "Вульф" Кэрролл (Атлантикалық Канада үшін жауапты), Бушер (Квебек үшін жауапты) және Стадник (Канаданың қалған бөлігі үшін жауапты) үштігі басқарды. Кейннің сөзіне сенсек, Бушер оған Nomadтардың "плюс рок-н-ролл" (клуб ережелерінен тәуелсіз, еркін әрекет етуге бейім, батыл, қызықты және қиын) болатынын айтқан. Журналистер Джулиан Шер мен Уильям Марсден "плюс рок-н-ролл" фразасын "олар тіпті мотоциклшілер стандарты бойынша да қауіпті болады" деп аударды. Кейн Nomad бөліміне таңдалған мүшелердің Бушер, Уолтер Стадник, Дэвид "Вульф" Кэрролл, Скотт Штайнерт, Норманд "Бифф" Хамель, Жиль "Тропер" Матье, Луи "Мелу" Рой және Дональд "Пуп" Стокфорд болғанын хабарлады. Nomad бөлімінің кеңсесі Олимпиада стадионының көлеңкесінде, Беннет көшесінде орналасқан және Бушердің сүйікті спорт залы – Pro Gym-ға өте жақын болды. Nomad бөлімі Риццуто отбасы мен West End Gang-тен бірден 1000 килограммға дейін кокаин сатып алатын. Шербрук бөлімінен басқа, Канададағы барлық Hells Angels бөлімдері кокаинды Nomad бөлімінен алуға міндетті болды. Кейн Бушерді 1970-жылдарға қарағанда әлдеқайда тәртіпті адам ретінде сипаттады, ол тек алкоголь ішетінін, басқа есірткілерден аулақ болатынын және әрқашан таңертеңгі сағат 9:30-да басқа Hells Angels мүшелерімен кездесу үшін ерте тұратынын айтты. Бушер ақылмен әрекет етіп, өзінің адвокатын басқа Hells Angels мүшелерімен кездесулеріне қатыстыруға төледі, осылайша бұл кездесулерді клиент пен оның адвокаты арасындағы ресми кездесу деп есептеуге болады, ал полиция мұндай кездесулерді тіркеуге құқылы емес, өйткені бұл адвокат-клиент құпиялылығын бұзу болар еді. Бушер Монреальдің оңтүстігінде бау-бақшалары мен жылқы қоралары бар сарай сатып алды. Бушер Мексикада жылжымайтын мүліктерді дамытумен де айналысты, Акапулькода бірнеше мүлігі болды және Акапулько полициясының жоғары лауазымды қызметкерлері қатысқан кештерді жиі өткізді. Кейн Бушердің Мексикада көп уақыт өткізгенін, өйткені қылмыстық өтілі болғандықтан АҚШ-қа кіре алмағанын хабарлады. Салық декларациясында Бушер өзінің мамандығын әртүрлі көрсетті: шеф-аспаз, құрылысшы, қолданылған автомобиль сатушысы және жылжымайтын мүлік дамытушысы. Лучано Паваротти мен Фил Коллинстің жанкүйері Бушер Монреальде концерт берген кезде әрқашан алдыңғы қатардағы орындықтарды сатып алатын. Бушердің сүйіктісі Луиза Монго онымен еркін сөйлесіп, оны "minou" ("мысық") және "mon p'tit chaton" ("менің кішкентай мысығым") деп атады. Ақ нәсілшілдік ұйым SS-те болғандығына қарамастан, Бушердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуші Гаити иммигранты Грегори "Пикассо" Вулли болды, ол сонымен қатар Hells Angels үшін жұмыс істейтін ең шебер кісі өлтіруші деп есептелді. Вулли Монреальдің криминалдық әлемінде "Пикассо" деп танымал, өйткені оның кісі өлтірудегі шеберлігіне таң қалғандар көп, ол 17 жасында басқа гаитилік иммигрантты және бандит мүшесін өлтірген кезде алғаш рет кісі өлтірген. Вулли өзінің қарсыласын "таңғажайып" өлтіргендіктен "Пикассо" лақап атын алды, содан кейін Бушер оны Rockers бөлімінің президенті етіп тағайындады, осылайша Канададағы заңсыз мотоциклдер клубын басқарған алғашқы қара нәсілді адам атанды. Бушердің Риццуто отбасымен байланысын Гай Лепаж күйінде ұстады, ол 1966 жылдан 1974 жылға дейін Монреаль қалалық полиция қызметінде қызмет еткен және мафиозилермен байланысы үшін жұмыстан шығарылған. Бұрынғы полиция қызметкері болғандықтан Лепаж Hells Angels-ке қосыла алмады, өйткені клуб қазіргі немесе бұрынғы құқық қорғау органдарының қызметкерлерін қабылдамайды, бірақ ол Rockers-ке қосылды. Лепаж сонымен қатар Оңтүстік Америкадан есірткі тасымалдауға көмектесу үшін Реймонд Крейг пен оның боливиялық әйелі Сандрадан көмек сұрады.

Сенім

1997 жылы "Аспан періштелері" мен "Рок машинасы" арасындағы қатал соғыста Бушер Квебектің түзеу мекемесінің қызметкерлері Диана Лавин мен Пьер Рондоны өлтіруге бұйрық берді. Екі офицер де кездейсоқ таңдалған. Квебек сот жүйесіне соққы беруден бөлек, Бушер мотоциклшілер жасаған қылмыстардың соншалықты ауыр болуын қалаған, осылайша прокурорлар мотоциклшілерді құпия хабар берушілерге айналдыру үшін келісімдер жасағысы келмесін. 1998 жылы қазылар алқасы Бушерді сол кісі өлтіруге бұйрық бергені үшін кінәсіз деп таныды. Содан кейін полиция оны тығыз қадағалап отырды. 2000 жылы апелляциялық сот бұрынғы ақтау шешімін жоққа шығарды, және ол қайтадан тұтқындалды. 2002 жылдың мамырында полицияның құпия хабар берушісінің көмегімен ол сотталды. Бушерге айып тағып отырған прокурор Франс Шарбоно өзін былай деп сипаттады: "Мен принциптерін сақтайтын адаммын. Мен ойын ойнамаймын". 2002 жылдың 26 наурызында басталған сот процесінде Шарбоно үнемі өлім туралы қорқытуларға ұшырады. Прокуратураның басты куәгері – Стефан Гагне, "Годасс" (Ескі аяқ киім) лақап атымен танылған, ол екі кісі өлтіруге де қатысқан. Ол Бушердің оған өлтіруді тапсырғанын және кейін Бушердің оны құттықтағанын айтты. Гагнеден бөлек, Серж Бутин де прокуратураға куәлік берді. 2000 жылдың ақпанында Бутин Лаврентий тауларындағы шаледе тағы бір есірткі сатушы және полицияның құпия хабар берушісі Клод Де Серресті өлтірді. Де Серрес өлтірілген кезде оның үстіне тыңшы құрылғысы орнатылған, сондықтан полиция оның өмірінің соңғы минуттарын тыңдады. Өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесілген Бутин прокуратурамен келісімге келді, ол адам өлтіруде кінәлі екенін мойындап, 7 жыл түрмеде отыруға келісті, осының орнына Бушерге қарсы куәлік берді. Бірінші сот процесіндегі куәгерлердің бірі Нэнси Дубе, Гагне Рондоны өлтіргеннен кейін оның машинасына өрт қойғанын көргенін айтқан, екінші сот процесінде куәлік беруден бас тартты. Бушер Монреальдің орталығындағы жиһаз дүкеніне барып, ол кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген жеріне кірді, және оған қауіпті түрде қарады. Шарбоно былай деді: "Ол қорқыныштан көз жұмуға жақын болды". Ең ауыр дәлелдер Кейннің RCMP-ге ұсынған есептерінен алынды, олар прокуратураның дәлелі ретінде ұсынылды. 2000 жылдың тамызында өзін-өзі өлтіруге бел буғаннан бұрын Кейн "Номадтардың" қаржылық жазбаларын ұрлады, олар 2000 жылдың алғашқы 8 айында "Аспан періштелерінің" Квебекте 111 503 110 доллар пайда тапқанын көрсетті, және олар прокуратураға дәлел ретінде ұсынылды. Сот процесінде Шарбононың сот залындағы мінез-құлқы соншалықты қатыгез болды, Бушердің адвокаты Жак Ларошель онымен сөйлесуге қиналды. Ларошель сот залында Бушерді "ана" деп атауға тырысқанда, оны қазылар алқасына жақын ету үшін, Шарбоно әрқашан қарсылық білдіріп, оны мырза Буше деп атау керектігін айтты; ол қарсылықтарында соншалықты тиімді болды, тіпті Ларошель өзі де клиентін М. Буше деп атады. Гагнеге қарсы кросс-тергеу кезінде Ларошель оның сержант Пижонға берген алғашқы жауабында қарама-қайшылықтар бар екенін байқады, бұл Ганеге 24 сағатқа жуық ұйықтамағанын және шаршағанын айтуға әкелді. Ларошель Ганеге келекеледі: "Мен видеоны көрдім, сен шаршағандай көрінбейсің". Шарбоно тұрып: "Видеоны көрейік", - деп жариялады. Видеода Гане шаршаған күйде бірнеше рет ұйықтап қалады, Шарбоно оны Ларошельді сотқа беру үшін пайдаланды, оны істі жеңу үшін кез келген нәрсені айтуға дайын патологиялық адал емес адвокат деп айыптады. 11 күндік кеңеске алуден кейін, Бушер 2002 жылдың 5 мамырында адам өлтіруге қастандық жасау және екі біріден кісі өлтіру қылмысы үшін кінәлі деп танылды. Бушер үкім оқылғанда "ерінін сәл жиырып" эмоциясыз болды. Бушер автоматты түрде өмір бойына бас бостандығынан айырылды, кем дегенде 25 жылға шартты түрде босатылмады. 2002 жылдың 5 мамырында командир Бушар гольф ойнап жатқанда Шарбонодан Бушердің сотталғаны туралы телефон қоңырауы алды, ол: "Ол телефонда жылап отырды. Олар оның үйінде той өткізді. Бізді төмен түсіп, шампан ішуге шақырды", - деп еске алды. Бушар өзі Бушердің сотталғаны туралы хабарды естігенде тыныш және қанағаттанған сезімде болғанын айтты. Сотталғаннан кейін Бушердің орнын Жакс "Израил" Эмонд Квебектің жаңа "Аспан періштелерінің" жетекшісі болды.

Түрмедегі өмір

Бушер Монреальдің солтүстігіндегі Сент-Анн-де-Плейн қаласында орналасқан Канаданың жалғыз супер максималды қауіпсіздік түрмесінде ұсталды. 2002 жылдың мамыр айында Бушер түрменің Е блогында ұсталды, онда басқа да «Аспан періштелері» орналасқан еді. 2002 жылдың көктемінде Бушер түрме ауласында өзінің «Ангелдермен» бірге волейбол ойнады, ал 25 маусымда 2002 жылы өмір бойына сотталғанға қарамастан, түсіндірілмеген себептермен мансаптық кеңес алуға тіркелді. 2002 жылдың жазында Бушер арнайы басқару бөліміне ауыстырылды, онда оның көршілері сериялық кісі өлтірушілер Клиффорд Олсон мен «Мирамичи монстры» Аллан Лежере болды. Бушер Е блогында болған кезде көңілді болған, ал арнайы бөлімде көңілі төмен болды, камералар оның камерасынан шығып, мұқият қарап тұрғанын бірнеше рет тіркеген. 2002 жылдың 13 тамызында Саскачеваннан келген Indian Posse тұтқыны Бушерге өз қолымен жасаған пышақпен шабуыл жасады. Бушер түрмеде «баяу, ашулы және агрессивті» адам ретінде сипатталды. 2002 жылдың қыркүйегінде Прайриде белсенді жұмыс істейтін алғашқы халықтардан тұратын қылмыстық топ, Indian Posse, Бушерді оның камерасына базукамен ату арқылы өлтіруге тырысты. «Аспан періштелері» тек ақ нәсілді ер адамдарды ғана қабылдайды және олар даладағы алғашқы халықтардың қылмыстық топтарымен қанды дауларға араласты, бұл Indian Posse-ны Канаданың ең танымал «Аспан періштесін» өлтіруге итермеледі. 2002 жылдың жазында Манитобадағы Стони Маунтин түрмесінде Zig Zag экипажының мүшесі, «Аспан періштелерінің» марионеткалық тобы, Indian Posse мүшесін баспалдақтан құлатып, жаралап, Indian Posse мүшесінің Zig Zag экипажының мүшесін кек алуына себеп болды. Дэнни Вулф, Indian Posse тобының басшысы, Бушерді өлтіруді бұйырды, бұл Indian Posse-ның күшін көрсету мақсатында жасалды. Командир Бушар кейіннен 2011 жылы БАҚ-қа «Аспан періштелерінің» американдық басшылығы Бушердің өлімін қалайтыны туралы хабарлар бар екенін айтып, былай деді: «Біз АҚШ-тағы [«Аспан періштелерінің» басшылығы] жиналып, оны жою туралы шешім қабылдағанын естідік. Олар осы жігіт барлық проблеманың себебі деп айтады». 2010 жылдың 23 қазанында Бушерге қастандық жасалып, басқа тұтқын оны пышақпен жаралады. Бушерге шабуыл жасаған адам алғашқы халықтардың қылмыскері еді, ол «Аспан періштелеріне» қосылғысы келді, бірақ періштелер тек ақ нәсілділерді ғана қабылдайтындықтан бас тартылды. Бушерге шабуыл жасаған адам оны басқа тұтқындар араласып, тоқтатқанға дейін асхана пышағымен пышақтағанда, бірнеше рет періштелердің ақ нәсілділерді ғана қабылдау саясатына сілтеме жасады. 2014 жылдың сәуірінде «Ангелдер» Бушерді ұйымнан бірден шығарып тастағаны туралы хабарланды. 2015 жылдың 3 қарашасында Бушер мен тағы бір тұтқын Рене Жирардты тағы бір тұтқын Гислейн Годетті өлтіруге тырысты деп айыптады, оны бірнеше рет өз қолымен жасаған пышақпен жаралады. 1986 жылы алкоголь мен кокаин ішіп-жеген кезде әйел деп ойлаған ер адаммен жыныстық қатынасқа түскен, сүйіктісінің жыныстық мүшесі бар екенін байқағаннан кейін ашуынан оны өлтірген шектеулі интеллектісі бар Жирард ер адам ретінде сипатталды. Бушер мен Жирардты Гаудетке қастандық жасады деп айыптады. Бушердің бұрынғы қауіпсіздік күзетшісі, Гаити иммигранты Грегори Вулли Монреалдағы ұйымдасқан қылмыстың маңызды ойыншысы ретінде сипатталды. 2015 жылдың 19 қарашасында Бушер мен оның қызы Александра Монгоға адам өлтіруге қатысты сөз байласуда айып тағылды. Сот процесінің басталуына аз уақыт қалғанда, Бушер 2018 жылдың 17 сәуірінде Рейнальд Дежардинді өлтіруге қатысты сөз байласқаны үшін кінәсін мойындады. Сот төрешісі Эрик Даунс алдындағы фактілердің қорытындысына сәйкес, Бушер 2015 жылдың 21 шілдесінде түрмеде болған кезде қызымен кездескенде: «Эх, мафияның істері қалай? Егер ол осында келсе, мен оны өлтіретін біреуді білемін, егер ол қаласа. Себебі, менің ойымша, (Дежардин) осы жерге (Сент-Анн-де-Плейн) әкелінеді. Егер ол осында келсе, біз оны өлтіреміз». 2022 жылдың 10 шілдесінде La Presse басылымы Бушердің тамақ ісігіне байланысты паллиативтік көмек алу кезінде қайтыс болғанын хабарлады. Ол 69 жаста еді.