Кіріспе
Стэнли Спенсер галереясы – Англияның оңтүстігіндегі суретші Стэнли Спенсердің өмірі мен шығармашылығына арналған өнер мұражайы. Ол 1962 жылы ашылды және суретшінің туған және өмірінің көп бөлігін өткізген Беркшир графтығындағы Кукхэм ауылында орналасқан. Галереяның қоры 100-ден астам картина мен суреттен тұрады, соның ішінде көптеген ұзақ мерзімге берілген туындылар бар. Көрмелер жүйелі түрде ұйымдастырылады және басқа мемлекеттік мекемелер мен қоғамдық жинақтардан алынған туындыларды қамтиды.
Тарих
Кукхэм Стэнли Спенсер үшін өте маңызды болды, ол оны «Жұмақтағы ауыл» деп атады және ол оның өмір бойына көркемдік шабыттың шексіз көзі болды. 1959 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның достары мен демеушілері суретшінің есімін сақтау үшін суреттері мен эскиздерін көрсетуге арналған, ауыл ішіндегі тұрақты орын табуға бел буды. Жобаға қатысқандардың арасында суретшінің бұрынғы үйі Фернлеада бір уақыт тұрған және алғашқы құрметті хатшы болған Джоан Джордж; Спенсердің туындыларын жинаған заңгер және жергілікті коллекционер Джерард Шил; Джон Льюис серіктестігінің бұрынғы директоры Дональд Радемахер; және Кукхемнің викарийі Майкл Уэстропп, соңғы жылдары Спенсерге қонақжайлық көрсеткен. 1962 жылы галерея Спенсердің анасымен бірге бала кезінде барып тұрған Хай-стриттегі бұрынғы Веслиан шіркеуінің ғимаратында ашылды. Ашылу көрмесіне арналған каталогта Спенсердің меценаты және галереяның негізін қалаушы Лорд Астор былай деп жазды:
Бұл галерея табиғаты бойынша қарапайым. Ол тек Стэнли Спенсердің суреттерінің бір бөлігін ғана көрсете алады, бірақ олар жыл сайын алмасады. Бірақ, мүмкін, зор ғимарат Стэнлиге қарағанда осы галереяға көбірек сай келеді, ол ауылдың қалған бөлігімен пропорционалды және Стэнлидің мінезін көрсетеді: кішкентай, қуантарлық, ерекше және терең сүйікті. Көрмеде көптеген уақытша жұмыстар көрсетілді, олардың бір бөлігі қазір тұрақты коллекцияның құрамына кіреді, соның ішінде Спенсердің өлімінен кейін аяқталмай қалған «Кукхэм регаттасында уағыз айтқан Христос» монументалды суреті де бар. Іс-шараларды ұйымдастыруды Спенсердің бұрынғы өкілі Дадли Тот қадағалады. Суретшінің қыздары Ширин мен Юнити көрмеге қатысты және жылдар бойы галереяның жақтастары болды. Галерея алдымен толық уақытты қызметкері бар күзетшімен, кейіннен еріктілер тобының күшімен барлық деңгейде табысты жұмыс істеді.
This Gallery is in its nature modest. It can only show a selection of Stanley Spencer’s pictures though they will vary each year. But perhaps a great edifice would be less typical of Stanley than this Gallery which is in scale with the rest of the village and reflects the nature of Stanley; small, cheerful, very special and deeply loved. On show were many lent works, a number of which now form a part of the permanent collection, including the monumental painting Christ Preaching at Cookham Regatta, left unfinished at Spencer's death. The practical arrangements of the hanging were supervised by Spencer's former agent Dudley Tooth. The artist's daughters Shirin and Unity attended the exhibition and have been great supporters of the Gallery over the years. The Gallery was then opened to the public, at first run by a full time paid custodian but latterly run at every level very successfully by a team of volunteers.
Ғимарат
Кукхэм Хай-стриттегі Веслиан шіркеуі 1846 жылы салынған. Кірпіш пен шатырдан тұратын қарапайым құрылыс, ол 107 адамға дейін қауымды сыйымды ететін. Стенли Спенсер анасымен бірге осы шіркеуге баратын, оның әйелінің інісі онда жергілікті уағызшы болған. Қызметтер жас суретшіге терең әсер етті және ол кішкентай ғимараттың ішінде үлкен рухани мағынаны сезінді, сондықтан ол үштен астам жылдардан кейін, қазір Галерея коллекциясында сақталатын «Веслиан шіркеуіндегі шаттық» суретін салғанда оны егжей-тегжейлі еске түсіре алды. 1904 жылы жақын орналасқан Кукхэм-Райста үлкен методист шіркеуі салынғаннан кейін шіркеу пайдаланылмай қалды және ақырында жабылды, бұл Спенсер отбасының наразылығын тудырды, олар оны ашық ұстау үшін күшпен күресті. Стенлидің інісі Гилберт Спенсер былай деп еске алады:
1910 жылдың 17 сәуірінде Стен және мен кешкі қызметтен кейін Кукхэм шіркеуінің есігінде соңғы рет кілт бұрылғанын көрдік. Менің ойымша, осымен ағамның өміріндегі маңызды және елеулі әсер аяқталды. Кейін ғимаратты жергілікті меценат полковник Рикардо «Патшалар залы» деп атап, оны ауыл тұрғындары үшін оқу және демалыс бөлмесі ретінде пайдаланды. Ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін солай болды, содан кейін Стенли Спенсер ұсынған бейнелеу класы сияқты әртүрлі шаралар үшін қолданылды. Спенсер 1959 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол достық қарым-қатынаста болған жас суретші Фейт Гиббон бұрынғы шіркеуді студия ретінде пайдаланды. Ол жаңадан құрылған Стенли Спенсер еске алу қорының басқару комитетін өзіне шақырды, сол кезде Стенли Спенсер галереясы үшін өте қолайлы орын табылғаны шешілді. Қарапайым реконструкция жасалды; қабырғалық терезелер жабылып, көбірек орын қалдырылды, жаңа еден, есіктер және шамдар орнатылды. 2006/7 жылдары Heritage Lottery Fund-тың көмегімен ғимарат 800,000 фунт стерлингтен астам қаржыға толығымен жаңартылды және 2007 жылдың 29 қыркүйегінде қайта ашылды, бұл Спенсердің туындыларын ең жақсы жағдайда көрсететін заманауи, жарық кеңістік құрылды. Мецанин қабаты қосылды және Стенли Спенсердің өте жақсы көрген ғимараттың қарапайым сұлулығын қайта жаңарту кезінде жаңа, заманауи жабдықтар орнатылды.
On 17 April 1910 Stan and I saw the key turned in the door of Cookham Chapel for the last time after the evening service. And with this, I think an important and significant influence in my brother's life came to an end. The building was then converted by local benefactor Colonel Ricardo into the "King's Hall", a reading and recreation room for village residents, and continued as such until the Second World War, after which it was used for various activities, including a life drawing class suggested by Stanley Spencer. After Spencer's death in 1959 Faith Gibbon, a young artist whom he had befriended, was using the former chapel as a studio. She invited the steering committee of the newly founded Stanley Spencer Memorial Trust to visit her, at which point it was decided that the perfect venue for The Stanley Spencer Gallery had been found. A simple conversion took place; the side windows were blocked in to allow more hanging space and a new floor, doors and lights were installed. In 2006/7 the building was completely refurbished at a cost of over £800,000 thanks to the Heritage Lottery Fund and was reopened on 29 September 2007 , creating a modern, light space which displays Spencer's works to their best advantage. A mezzanine floor was added and new state of the art equipment installed in a sympathetic renovation which reclaims the simple beauty of the building which Stanley Spencer so loved.
Спенсердің Кукхэмі
Спенсер 1891 жылғы 30 маусымда Кукхэм Хай-стриттегі Фернлида дүниеге келді. Ол отбасыдағы 11 баланың оныншысы болды. Үйді оның атасы, шебер-салушы Юлиус салған, ол сонымен қатар жергілікті мектептің және ауылдағы көптеген басқа үйлердің де құрылысына жауапты болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Кукхэм ауылдық қауымдастық болатын, ол сыртқы әлемнен біршама оқшауланған, Темза өзенінің иілімі оған арал сияқты жекелегендік сезімін сыйлады. Ауылдың басты көшесінде темір ұстасы, нан пісіруші, ет сатушы, дәріхана және жұмыс істейтін ферма болды. Бәрі де кейін оның туындыларында бейнеленді. Жас Спенсер өзінің төңірегіндегінің бәріне қызығушылық танытты, жатын бөлмесінің қарсы жағындағы амбардағы сиырлардан бастап ферма ауласында жиналатын қоқысқа дейін. (Бұл ауылға тұрақты қоқыс жинау қызметі келмеген кез еді.) Өзенде жүзуді ұнататын ол таңертеңгі шомылуын қадірлейтін, себебі күн сәулесі суға түскенде – "көру уақыты" болатын деуші еді. Оның әжесінің бағындағы кішкентай сарайдағы екі әпкесінен алған алғашқы білімі табиғатқа деген сүйіспеншілігін дамытты, себебі орман мен шалғындардағы ұзақ серуендер үнемі болатын. Ол ауылдағы балалық шағының көріністеріне қайта-қайта оралып отырды, мысалы, 1958 жылғы Крестке айдалуы, ол басты магистральдық су құбырының салынуынан пайда болған үйінділерді көруден шабыттанды. Кукхэм Спенсердің ерте күндерінен бері көп өзгерді, бірақ оның суреттеріндегі көптеген орындарды және тіпті ол жақсы бейнелеген көріністерді көруге болады. Ол қатты ұнаған ауыл атмосферасының бір бөлігін Қасиетті Ұш Тұғыр шіркеуінің маңында серуендеу арқылы немесе Спенсердің ізімен өзен жағалауында Кокмарш пен Уинтер Хиллге дейін бару арқылы табуға болады.
Мұрағат
Галереяның мезонин қабатында кітапхана және мұрағат материалдарымен, сондай-ақ суретші мен оның туындылары туралы компьютерлік презентациясы бар шағын оқу залы орналасқан. Стенли Спенсер және оған байланысты тақырыптар бойынша кітаптар мен мақалалардың кең таңдауы ашылу уақытында орынша танысу үшін қолжетімді. Ашық қолжетімді мұрағат материалдарына баспасөз кесінділерінің анықтамалық жинақтары (1920-жылдардан бүгінгі күнге дейін), студенттік диссертациялар мен эсселер, Спенсердің естелік жазбалары, көрме каталогтары және Стенли Спенсердің хаттарының көшірмелері мен түсіндірмелері (Спенсер Чут хат алмасуын қоса алғанда; Стенли Спенсердің Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде досы, суретші және ақын Десмонд Чутқа жазған хаттарының толық жинағы, олардың түпнұсқалары Галерея мұрағатында сақталады) кіреді. Тағы да архивтік материалдарды алдын ала жазылған уақыт бойынша қарауға болады, оларға Спенсерді білген адамдардың дыбыс жазбалары, Спенсердің биографы Кеннет Поплдің зерттеу жұмыстары және толық фотоархив жатады. Галереяда Стенли Спенсерге тиесілі әртүрлі естелік заттар тұрақты түрде қойылған. Ерекше қызығушылық тудыратыны – Стенли Спенсердің сурет салу құралдарын ауылды аралап жүру үшін пайдаланған коляскасы және оның кейінгі туындыларындағы ұсақ бөлшектерді сомдау үшін қолданған нәзік қылқаламдары.
Көрме тарихы
Көрмелер әр алты айда ауыстырылады; жазғы көрмеде белгілі бір тақырыпқа сәйкес қарызға алынған туындылар, ал қысқы көрмеде әдетте галереяның өз жинағынан таңдау жасалады. Галерея құрылғаннан бері Спенсердің өнерінің көптеген қырлары зерттелді; портреттер, пейзаждар, көрегендік жұмыстар, алыс-жақын жерлер және суретшінің өміріндегі нақты кезеңдер. Оның отбасы мен замандастарының туындылары да көрмеге қойылды. (Галереядағы кітапхана сөрелерінде барлық өткен көрмелердің каталогтарын қарауға болады.) Соңғы жылдардағы ерекше оқиға – 2011 жылғы «Клайдта кеме құрылысының өнері» көрмесі болды, онда галереяның барлық алаңы Спенсердің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Литгоустың кеме жасау зауытына, Порт-Глазгоға ресми соғыс суретшісі ретінде жіберілгенде салған ірі полотноларына арналды. Көрмелерге «Стэнли Спенсер Кукхемде» (2013 жылдың 7 қарашасы – 2014 жылдың 30 наурызы) және «Қайта келген жұмақ. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Спенсер» (2 сәуір – 2 қараша 2014 ж.) көрмелері кірді; олардың тақырыбы, Бірінші дүниежүзілік соғыстың жүз жылдығымен сәйкес келіп, осы маңызды оқиғаның Стэнли Спенсердің өнеріне тигізген әсерін зерттеуге бағытталған. Көрмеде суретшінің соғыс салдарынан жоғалған көркемдік көзқарасын қайта табуға тырысқан кезеңінен бастау алған негізгі суреттер ұсынылды. Сондай-ақ, Спенсердің Македониядағы соғыс жылдарындағы тәжірибесі және Бургклере капелласын жоспарлау туралы жұмыстар мен қосымша материалдар көрсетілді.