Кіріспе
2014 жылғы фильм
«Нед Рифл» – 2014 жылы түсірілген американдық драмалық фильм, сценарийін және режиссурасын Хэл Хартли жазған. Бұл Хартлидің 1997 жылғы «Генри Фул» және 2006 жылғы «Фей Грим» фильмдерінде таныстырылған кейіпкерлерді жалғастыратын трилогияның үшінші және соңғы фильмі. «Нед Рифл» фильмінде бас рөлде Лиам Эйкен ойнады, ол бұл рөлді алдыңғы екі фильмде де сомдаған, сондай-ақ Обри Плаза, Паркер Пози, Джеймс Урбаняк және Томас Джей Райан қатысқан. Фильмнің премьерасы 2014 жылдың 7 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Фильм 2015 жылдың 1 сәуірінен бастап таңдалған кинотеатрларда және онлайн көрсетілді.
Сюжет
18 жасында Нед христиандық қағидалармен басқарылатын мектепте тәрбиеленеді. Оның өмірлік миссиясы – өзгенің жолынан шыққан әкесі Генриді тауып өлтіру. Өмір бойына терроризм қылмысы үшін сотталған анасы Фэйге барғанда, ол күйеуінің қайда екенін айта алмайды және оған Нью-Йорктегі жазушы ағасы Саймонмен байланысуға кеңес береді. Саймонды кездесуге ниет білдіретін кедей аспирант Сюзан да бар, ол оның еңбектерін жазуды қалайды. Әкесінің соңғы рет Сиэтлде жұмыс істегені хабарланғаннан кейін Нед дереу әуежайға бет түзеп кетеді. Сюзан да оның соңынан ілеседі, себебі Генриді табуға оның да өз себептері бар, ал Нед онымен романға түсуден жалтарса береді. Сиэтлде ол әкесінің ақыл-есінен айырылып, арнайы емханада ұсталып тұрғанын біледі. Алайда, Генри жақсы кітаптардың арасында тыныш өмір сүру үшін (Фэй де солай істейді, бірақ қалаусыз) ақымақтыққа салады. Нед әкесін құрметпен ұрлап алады, оны далаға шығып атып тастауды жоспарлайды, бірақ Сюзан оның револьверін тауып, оқ-дәрісін алып тастағанын біледі. Содан кейін ол Недтің әкесін, ақшасын және қаруын алып қашады. Спокан қаласының жанындағы мотельге жеткенде, ол 13 жасында Генриді өз төсегіне шақырғанда оның ата-анасы кіріп келген қыз екенін айтады. Осы үшін Генри жеті жылға сотталады. Енді олар заңды түрде қарым-қатынаста болуға мүмкіндік алады, ал олардың құмарлық түні бүкіл мотельді дүрліктіреді. Осы уақытта Нед олардың ізіне түсіп, таңертең олардың мотельден шығуын күтеді. Генримен аяқталмаған ісін бітірген Сюзан оны атып өлтіреді. Нед мотельге кіреді, Сюзанмен күресіп, оны қасақана өлтіреді. Сыртта қарулы полиция оны күтіп тұр.
Даму
Генри Фул (1997) және Фэй Грим (2006) сияқты, «Нед Рифл» фильмінің режиссері, сценарийшісі, сопродюсері және композиторы – Хэл Хартли. 2007 жылы «Фэй Грим» фильмін насихаттаған кезде Хартли үшінші фильм мүмкіндігін айтып, Айкеннің кейіпкері Нед оқиғаның негізгі тақырыбы болатынын мәлімдеді. Хартли «Нед Рифл» сценарийін 2012 жылы жаза бастап, екі аптада аяқтады. Фильмнің атауы Хартлидің «Нед Рифл» атты псевдонимінен алынған, ол әдетте фильмдерінде композитор ретінде көрсетілетін есімі. «Нед Рифл» кейіпкерін Хартли алғаш рет колледж кезеңіндегі жазу тапсырмалары үшін ойлап тапқан. Үшінші фильм үшін ол «Нед-ақылсыз» немесе «Нед-Грим» аттарынан гөрі осы атаудың қолайлырақ екенін ойлады. Сюжет желісі «Фэй Грим» фильммен салыстырғанда кіші масштабта жасалған, «Генри Фул» фильміне көбірек ұқсайды. Бұл, ішінара, кішкентай бюджетке байланысты болды, сондай-ақ Хартли тағы бір ірі өндіріс жобасын жасағысы келмеді. Ол сюжеттің «Фэй Грим» фильмінен қарапайым және түзу сызықты болғанын қалады. 2013 жылдың 6 қарашасында Хартли Kickstarter платформасы арқылы фильмді өндіру үшін қаржы жинау кампаниясын бастады, барлығы 384 000 доллар жинауды көздеді және 1 доллар немесе одан көп сома бергендерге түрлі жеңілдіктер ұсынды. Бірақ Kickstarter компаниясы Хартлиге тарату құқығын сату – инвестицияның бір түрі екенін, ал Kickstarter шарттарында мұндайға рұқсат жоқ екенін хабарлады, сонан соң Хартли бұл опцияны алып тастады. Kickstarter кампаниясы 4 желтоқсанда аяқталды, нәтижесінде 1789 демеуші 395 292 доллар жинады. Джемма Артертонның да бір кезде фильмге қатысқаны хабарланды, ол Сюзан рөлін ойнауға тиіс болған. Хартли Плазаны оның бұрынғы актерлік жұмыстарын көргеннен кейін, соның ішінде «Парктер мен демалыс» сериалындағы рөлін бағалап, кастингтен өтті. Плаза рөлге дайындалу үшін Пози мен Донованнан кеңес алды.
Түсірілім
2014 жылдың наурыз айында Хартли Куинс, Бруклин және Бронкс аудандарында түсірілім алаңдарын қарап шықты, сондай-ақ Вашингтон штатының кейбір бөліктеріне ұқсайтын жерлерді іздеді. Негізгі түсірілім 2014 жылдың сәуір айының басында басталды және толығымен Нью-Йорк қаласында өтті. Түсірілімдер Бруклин, Лонг-Айленд-Сити және SUNY Purchase кампусы аумағында жүргізілді. Урбаняк: "Мен Саймон Грим кейіпкеріне қайта оралған сайын, қайтадан қалай ұялуға және кернеулі болуға үйренуім керек" деді. Түсірілім 22 күннен кейін аяқталды.
Шығару
Нед Рифлдің трейлері 2014 жылдың 22 шілдесінде жарияланды. Фильмнің премьерасы 2014 жылдың 7 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Сондай-ақ, ол 2015 жылдың 6 ақпанында 65-ші Берлин халықаралық кинофестивалінің «Панорама» бөлімінде көрсетілді. Фильмнің АҚШ-тағы тұсаукесері 2015 жылдың 13 наурызында Техас штатының Остин қаласында өткен SXSW фестивалінде болды және 2015 жылдың 1 сәуірінен бастап Хартлидің ресми сайтында қарауға қолжетімді болды. Фильм сол күні шектеулі прокатқа шықты.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында фильмге 32 рецензия негізінде 78% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 6,5/10. Сайттың сын тұжырымы былай делінген: "Нед Рифл Хал Хартлидің "Генри Фул" трилогиясының қанағаттандырарлық аяқталуы және көрнекті фильмографияның ең күшті кезеңдерінің бірі". Metacritic-те фильмге 16 сыншының бағалары негізінде 100 балдық шкала бойынша 67 бал берілген, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді.