Кіріспе
Өсімдік түрі
|атау = Балбалы қызғалдақ
|сурет = Bulbine bulbosa flower.jpg
|такс = Bulbine bulbosa
|кескіннің түсі = Bulbine bulbosa, Хобарт маңында
|автор = (R. Br.) Haw.
|синонимдер ref = Asphodelaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік, Австралияға ғана тән. Бұл көп жылдық өсімдік, қалың тамырлары, жалдары ойыс және сары гүлдері бар, гүлдің аталық жіпшелері түкті.
Speciesbox
|name = Bulbine lily
|image = Bulbine bulbosa flower. jpg
|taxon = Bulbine bulbosa
|image caption = Bulbine bulbosa near Hobart
|authority = (R. Br.) Haw. |synonyms ref = is a species of flowering plant in the family Asphodelaceae and is endemic to Australia. It is a perennial herb with thick roots, channelled leaves, and yellow flowers with hairy stamen filaments.
Сипаттама
Бұлбұлақ - көп жылдық шөптесін өсімдік, қалың, ет тәрізді тамырлары бар биік түбірлермен өседі және әдетте пияз тәрізді түйнекке ие. Жапырақтары үштен жетіге дейін, арна тәрізді, көлденең цилиндрлі, ұшына қарай тарлып, қуыс болып келеді, ұзындығы және ені миллиметрге дейін жетеді. Гүлдері екіге дейін созылатын, ұзын рацемияда елуге дейін хош иісті гүлдермен топталған. Әр гүлдің гүлсабағы миллиметрлік, түбінде миллиметрлік жапырақшасы бар. Алты тостағанша жапырақшасы сары, миллиметрлік, миллиметрлік енде, ал аталықтары жіпшелерінде алтын қоңыр, домалақ түріндегі түктермен және алтын түсті тозаңдықтарымен жабдықталған. Гүлдеу ақпаннан наурызға дейін жүреді, ал жемісі шар немесе сопақша келген миллиметрлік қапшық болып піседі.
Таксономия
Бұл түрді алғаш рет 1810 жылы Роберт Браун өзінің «Prodromus Florae Novae Hollandiae et Insulae Van Diemen» еңбегінде Anthericum bulbosa деп сипаттады. 1821 жылы Адриан Харди Хаворт «Revisiones Plantarum Succulentarum» басылымында атауын Bulbine bulbosa деп өзгертті. Түрлік эпитеті (bulbosa) «жуас» дегенді білдіреді, бірақ бұл түр нағыз жуастар жасамайды. Таксонға төрт түрге дейін жеке түрлер кіруі мүмкін.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұлблин бульбосасы Батыс Австралия және Солтүстік Территориядан басқа, Австралияның барлық штаттарында және Австралия астаналық аумағында таралған. Ол әртүрлі ортада өседі, бірақ көбінесе шөптесін, орманды және орманды жерлердегі ылғалды орындарда, кейде белгілі бір биіктікте кездеседі.
Бұталық азық
Жетілген өсімдіктердің түйінді сабақтары (corms) қоректік заттарға бай, олардың құрамында кальций мен темір бар, және аборигендер оларды тамақ ретінде пайдаланған, оларды парм, пуэван және пик деп атаған. Олар осы түйінді сабақтарды лилия мен лилияға ұқсас австралиялық өсімдіктердің ең тәттісі деп есептеген. Әртүрлі көздерден алынған тұқымдарды отырғызу өнімділікті арттыруға көмектеседі.