Кіріспе

Портсмут портындағы арал, Англия

Хорси аралы – Англияның Портсмут портының солтүстік жағалауында орналасқан арал. Топыраққа беру арқылы біртіндеп құрлыққа қосылып, қазір материкке жалғасқан. Хорси Портсмут қаласының құрамына кіреді және толығымен Қорғаныс министрлігінің меншігінде болды, ол өз бас кеңсесін Кит аралында орналастырған. Дегенмен, 2013 жылы оңтүстік-шығыс бөлігі Портсмут қалалық кеңесіне тұрғын үйлер салу үшін берілді. Көлдің оңтүстік-батысындағы аумақтың көп бөлігі Портсмут портының ерекше ғылыми маңызы бар табиғат ескерткішінің (SSSI) құрамына кіреді, ал қалған бөлігі 2011 жылы табиғатты қорғауға маңызды аймақ деп жарияланды.

Тарих

Хорси бастапқыда екі аралдан тұратын, Ұлы және Кіші Хорси, біріншісі сүт шаруашылығын ұстауға жеткілікті болған. 1804 жылы Кіші Хорсиде, жақын орналасқан Типнердегі ұңғымамен байланысты Корольдік ұнтақ зауыты салынды; алайда, 1849 жылға қарай ол тоқтатылды және осы орынның жер бетіндегі қалдықтары табылмады. 1889 жылы аралдар тұтқын еңбегімен Портсдаун төбесінен 1 км солтүстікке қазылған тас пайдаланылып, торпеданы сынауға арналған көлге біріктірілді. Осы тасты тасымалдау үшін әскер арнайы тар теміржол салды. Көлдің ұзындығы 1905 жылы ұлғайтылса да, торпеда конструкциясы мен қашықтығының жылдам дамуы салдарынан Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол дерлік қолданысқа жарамсыз болды. 1909 жылы арал Әскери-теңіз күштерінің үш жоғары қуатты жағажай сымсыз станциясының біріне айналды, онда ондаған биік мачталар орнатылды. 1950 жылдары көлде жетілдірілген Мартин Бейкер катапульталық креслоларын сынау жүргізілді, себебі авиатасымалдағыштарда катапультадан ұшыру кезіндегі апаттарда Fleet Air Arm экипажы суға батқан ұшақтан шығарғаннан кейін омыртқасына ауыр қысым түсіп жарақат алған. 1960 жылдары телеграф станциясы жабылғаннан кейін аралдың солтүстік бөлігі HMS Phoenix, өрт сөндіру және зақымды басқарудың теңіз мектебіне айналды. Оқу орталығында үш палубаны имитациялайтын бірнеше металл құрылымдар болды, олар «жаттығу орындары» деп аталды. Өрт сөндірудің әртүрлі түрлерін оқыту мақсатында жаттығу орындарында өрт жағылды. Жаттығу орындарындағы керосин мен су қоспасының жануы, «сулану» деп аталатын, су мен ауаның ластануына және ұзақ уақыт бойы түтінге ұшыраған персоналдың денсаулығына қауіп тудырды. 1994 жылы мектеп консолидация және шығындарды тиімді ету мақсатында Whale Island-тағы газбен жұмыс істейтін жаңа жаттығу орталығына көшірілді. Жаңа орталық «Феникс» ядролық, биологиялық және химиялық қорғаныс, зақымды басқару және өрт сөндіру мектебі деп аталды. Оқу және нысанды басқару жауапкершілігі Flagship Training UK компаниясына берілді, ол 2008 жылдың қыркүйегінде Vosper Thorneycroft компаниясымен сатып алынды. Кейіннен Өрт сөндіру оқу бөлімін Babcock Marine Training Limited (BMTL) компаниясы сатып алып, 21 сәуірге дейін жұмыс істеді, содан кейін ол Selborne шарты аясында Team Fisher Training компаниясына тапсырылды.

Талап қою

1970 жылдардың басында Полсгроув көлінің шығыс жағалауындағы тасқындық сазды жерлер Хорси аралы мен Полсгроувтің материгі арасында қайта құрылды, аумақтың көп бөлігі полигонға айналдырылды, ал қалған бөлігі Порт Солент демалыс кешенін құрады. Полигон 2006 жылы жабылды, ал қалдықтар енді шығыс Портсмуттағы қазандықта өртеледі. Қайта құрылған жердің солтүстік бөлігі "Порт Солент" атауымен дамытылды, онда яхта порты, көп экранды кинотеатр, тұрғын үйлер, сауда орындары және "Солтүстік Порт Бизнес Паркі" деп белгілі бірнеше бизнес бірліктері орналасқан. Полигонның қалған бөлігі орман және шалғынды далалармен бірге демалыс паркі ретінде дамытылуда.

Геология

Жердің қатты геологиялық құрамы – жоғарғы балшық, мұздықтан кейінгі шөгінділермен жабылған, негізінен бриккарттан тұрады. Бриккарт – Англияның батысынан эрозияланып, бір кезде қазіргі Солент деп аталатын аймақты және оның жағалауларын теңіз суға батқанша толтырған өзен жүйесімен ағызылған лосс. Бұл шөгінділердің көп бөлігі Портс-Дауннан әкелінген балшықпен жабылған, торпедалық көлді құру үшін пайдаланылған. Көлдің шығыс жағында әлі көрініп тұрған бриккарт құм, саз және глинадтан, кейде кремний тастардан тұрады. Глинадтың жоғары құрамына байланысты тау жынысының су өткізгіштігі төмен, сондықтан қыс айларында ұзақ жаңбырдан кейін су тасқыны болады. Жердің оңтүстік-шығыс бұрышында кірпіш және бетон қалдықтары теңіздің көтерілуінен қорғану үшін бекіткіш құрылыстар салуға қолданылған.

Хорси көлі

Көлде теңіз өмірінің көптеген түрлері кездеседі, сонымен қатар дайверлерді дайындау үшін бірнеше нысандар орналастырылған, олардың ішінде тікұшақ, көліктер және орталық бөлігінде 200 жылдық кеме қалдығы бар. Көлдің су деңгейі екі суасты тұщы су бұлағы арқылы табиғи түрде сақталады.

SSSI

Көлдің оңтүстік-батысындағы барлық дамытылмаған аумақ, тікұшақ қону алаңынан басқа, Портсмут портының ерекше ғылыми маңызы бар (SSSI) аумағының сирек кездесетін құрлық бөліктерінің бірін құрайды, себебі ол импортталған бор тасының әсерінен гүлдеген кальцифильді флора мен фаунаға ие. Атап айтарлықтай фаунаға кішкентай жалманбас көбелегі Coenonympha pamphilus кіреді, ол DEFRA-ның BAP басымдық түрлері ретінде белгіленген, себебі оның саны азайып барады. Хорсия сонымен қатар Гэмпширде Eulamprotes immaculatella микромотының жалғыз белгілі мекені болып табылады.

SINC

"Аралдың" қалған үлкен бөлігі 2011 жылы Гэмпшир округі кеңесімен Табиғатты сақтау үшін маңызды орын деп жарияланды.

Ерекшелік сынақтары

Сайттың оңтүстік-шығыс шетінде, SSSI-ден тыс орналасқан емен тоғайы ақ әріпті көбелек (Satyrium w album) мекендейтін ортасы болып табылады, ал оған жапсарлас жайылым 2001 жылдан бері Butterfly Conservation ұйымы жаңа, ауруға төзімді емен сорттарын және экзотикалық түрлерді сынау үшін пайдаланып келеді, осы арқылы олардың сақталуына қолдау көрсетіледі. Қазіргі таңда 14 сортты және экзотикалық түрді қамтитын 30 ағаш бар. Бұл көбелек қазіргі уақытта IUCN Қызыл тізімінде "жойылу қаупі төңкерілген" деп тіркелген.