Бристоль шығанағындағы Ланди аралы

Кіріспе

Бристоль каналындағы ағылшын аралы – Ланди аралы, Англия.

Ланди Бристоль каналындағы ағылшын аралы. Ол Девон графтығындағы Торридж округінің бір бөлігін құрайды. Шамамен 5 км ұзындығы бар Ландидің тарихы ұзақ және даулы болды, ол жиі британдық тәж мен түрлі узурпаторлардың арасында ауысып отырды. 1920 жылдары аралдың иесі Мартин Харман жеке ақша шығаруға тырысып, Лордтар палатасынан айыппұл алды. 1941 жылы екі неміс Heinkel He 111 бомбалаушы ұшағы аралға құлап, экипаждары тұтқынға алынды. 1969 жылы Ландиді британдық миллионер Джек Хейвард сатып алып, Ұлттық трастқа сыйға тартты. Қазір оны Лендмарк траст басқарады, ол күндізгі сапарлар мен демалысқа жалға беруден түскен табысқа сүйенеді, көптеген келушілер Байдфордтан немесе Ильфракомбтан қайықпен келеді. Жергілікті туристердің назарына "Пуффин" атты ерекше пошта маркасы ілігеді, филателистер бұл маркаларды "жергілікті тасымалдау белгілері" деп атайды, және олар коллекционерлер үшін қымбат зат саналады. Ланди тік, жартасты арал болғандықтан, көбінесе тұманға оранып, көптеген кеме апаттарының куәсі болды, ал ескі маяктардың қалдықтары тарихи және ғылыми қызығушылық тудырады. Қазіргі маяктары толық автоматтандырылған, олардың бірі күн энергиясымен жұмыс істейді. Ланди құстарға бай, себебі ол маңызды көші-қон жолында орналасқан және көптеген көшпелі және жергілікті түрлерді тартады. Сонымен қатар, мұнда теңіздің алуан түрлі мекендері бар, сирек кездесетін балдырлар, губкалар мен маржандар өседі. 2010 жылы арал Ұлыбританияның алғашқы Теңізді сақтау аймағы болып жарияланды.

Профиль

Ланди – Бристоль арнасындағы ең үлкен арал. Ол Англияның Девон жағалауынан Уэльстегі Девон мен Пемброкшир арасындағы арнаның үштен біріндей қашықтықта жатыр. Ланди британдық теңіз аймағына атын берген. Ланди Девон облысының Торридж ауданына кіреді. 2007 жылы оның тұрғындары 28 адамды құрады. Олардың ішінде күзетші, рейнджер, арал басқарушысы, фермер, бар және үй шаруашылығы қызметкерлері, сондай-ақ еріктілер бар. Көбісі аралдың оңтүстігіндегі ауылдың ішінде және төңірегінде тұрады. Аралға келушілердің арасында күндізгі саяхатшылар және жалдамалы тұрғын үйлерде немесе кемпингте түнеп қалатын демалушылар бар. 2005 жылы Radio Times оқырмандарының сауалнамасы бойынша Ланди Ұлыбританияның он ең тамаша табиғи кереметтерінің бірі деп танылды. Аралдың бірегей флорасы мен фаунасының арқасында ол ғылыми маңызы бар жер ретінде белгіленген, сондай-ақ Англиядағы алғашқы заңды теңіз табиғат қорығы және алғашқы теңізді қорғау аймағы атанды.

Этимология

"Лунди" жер атауы алғаш рет 1189 жылы Англиядағы Темплерлердің жазбаларында (Insula de) Lundeia түрінде кездеседі. 1199 жылы ол қайтадан Lundeia, ал 1281 жылы Lunday деп Хартиялық роллдарда тіркелген. Атаудың мағынасы – "тупик аралы", ол көне скандинав тіліндегі lundi сөзінен шыққан, яғни "тупик" (Исландиядағы Лундеймен салыстырыңыз). Бұл есім скандинавтық текті, және 12 ғасырдағы Оркней сагасында Лундей деп аталады. Уэльсте Лунди "Гваир аралы" деп белгілі, бұл сиқыршы Гвидионның тағы бір атымен байланысты.

Тарих

Лундиде мезолиттік кезеңнен бастап адамдар барып келгенінің немесе қоныстанғандығының іздері табылды, неолиттік кремний құралдары, қола дәуіріне жататын обалар, ерте ортағасырлық кезеңге қатысты төрт жазулы қабір тасы және ерте ортағасырлық монастырь (мүмкін, Әйел Сент-Эленге немесе Сент-Геленге арналған).

Мариско туысы

1235 жылы Вильям де Мариско Генрих III-нің хабаршысы Генрих Клементтің өлтірілуіне қатысты деп айыпталды. Үш жыл өткен соң, Генрих III-ні өлтіруге талпыныс жасалды, ал кейіннен ол Мариско отбасының адамы екенін мойындады. Вильям де Мариско Ланди аралына қашып, онда дерлік патша секілді өмір сүрді. Ол қазір "Бұқалар жұмағы" деп аталатын аймақта 3 метрлік қабырғалары бар бекініс салған. 1275 жылы арал король Эдуард I-нің билігінде болғандығы тіркелген, бірақ 1322 жылы ол Ланкастердың 2-ші графы Томасқа тиесілі болды және корольға қарсы көтеріліс жасағаны үшін Ланкастер өлімге кесілгеннен кейін Эдуард II тәркілеген көптеген жерлердің қатарында болды. 13 ғасырдың белгілі бір кезеңінде Клив аббаттығындағы цистерциандық тәртіптің монахтары аралдың ректоратын басқарды.

Құқық бұзу

Келесі бірнеше ғасырларда аралды басқару қиын болды. Ағылшын және шетелдік қарақшылар мен каперлер – соның ішінде Мариско отбасының басқа мүшелері – аралды қысқа мерзімге бақылауға алғанда проблемалар туды. Кемелер жылдам ағысы бар Северн өзені мен Бристоль каналындағы қауіпті кеспе тасты жағалауларға байланысты Ландиге жақын өтуге мәжбүр болды, оның құбылмалы толқыны 8 метрге (27 фут) жетеді, бұл әлемдегі ең үлкен көрсеткіштердің бірі. Осы себепті арал Бристольге қарай жүретін сауда кемелерін тонау үшін тиімді орынға айналды, олар шетелден құнды тауарлар әкелді. 1627 жылы Сале Республикасынан (қазіргі Мароккодағы Сале қаласы) келген "Сале Роверлері" тобы Ландиді бес жылға жаулап алды. Голландтық дезертир Жан Жанссон басқаратын бұл Барбарий қарақшылары арал үстінде маврлардың туын көтерді. Барбарий қарақшылары Ландиден құлға алу рейдтерін ұйымдастырды, ал тұтқынға алынған еуропалықтар Сале және Алжирге құл ретінде сату үшін жіберілгенге дейін Ландиде ұсталды. 1628-1634 жылдар аралығында Барбарий қарақшыларымен қатар, аралды Бристоль каналы арқылы өтетін пайдалы кеме жолдары үшін француз, баск, ағылшын және испан каперлері де мазалады. Бұл шабуылдарды ақырында сэр Джон Пеннингтон тоқтатты, бірақ 1660 жылдары және тіпті 1700 жылдарға дейін арал француз каперлерінің құрбаны болып қала берді.

Азаматтық соғыс

Ағылшын Азамат соғысында Томас Бушэлл Ланди аралын король Карл I үшін қорғап, Мариско қамалын қайта жаңартып, аралды өз қаражатымен гарнизонмен толықтырды. Ол Фрэнсис Бэконның досы, Роялистердің жақтаушысы және кен өндіру және монета соғу саласындағы сарапшы болды. Бұл бірінші және екінші азамат соғыстары арасындағы соңғы Роялистер бақылауындағы аймақ еді. Чарльз I-ден рұқсат алғаннан кейін Бушэлл 1647 жылдың 24 ақпанында аралды генерал Фэрфакстың өкілі Ричард Файннске тапсырды. 1656 жылы аралды лорд Сей мен Селе иеленді.

18-19 ғасырлар

18-ші ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында Ландиде тәртіпсіздік орнаған, әсіресе Томас Бенсон (1708–1772) иелік еткен кезде. Ол 1747 жылы Барнстаплдың парламент мүшесі және Девонның шерифі болған, және ол аралды сотталғандарды орналастыру үшін пайдаланған, оларды депортациялауға тиіс болса да. Бенсон Ландиді иесі Джон Левесон Гоуэрден (1694–1754) (Байдфорд пен Стоудағы Гренвилл әулетінің мұрагері, Корнуоллдағы Килкгемптон) жылына 60 фунт стерлингке жалға алды және Вирджинияға сотталғандарды тасымалдау үшін үкіметпен келісім жасасты, бірақ кемені Ландиге бұрып, сотталғандарды жеке құлдары ретінде пайдаланды. Кейін Бенсон сақтандыру алаяқтығына қатысқан. Ол «Найнтингейл» кемесін сатып алып, оны сақтандырды, содан кейін оған құнды қалайы және зығыр жүгін тиеді. Материктегі порттан шығып, кеме Ландиге кірді, онда жүк түсіріліп, сотталғандар салған үңгірге сақталды, содан кейін қайтадан теңізге шықты. Бірнеше күннен кейін үйге қайтып келе жатқан кеме көрінгенде, «Найнтингейл» кемесіне от қойылып, суға батырылды. Кеме экипажы басқа кемемен құтқарылып, Кловеллиге жеткізілді. 1802 жылы сэр Вере Хант, Куррагтың 1-ші бароны, өте эксцентрикалық ирланд саясаткері және жер иесі, сондай-ақ сәтсіз бизнесмен, Джон Кливлендтен аралды 5270 фунтқа сатып алды. Сэр Вере Хант аралда өз конституциясы мен ажырасу заңдары, сондай-ақ ақша және маркалары бар шағын, дербес ирланд колониясын құрды. Жалға алушылар сэр Вере Ханттың ирландтық иелігінен келді және олар аралда ауыл шаруашылығы қиындықтарына тап болды. Бұл сэр Вере Хантты аралды қолынан шығаруға ниетті адамды іздеуге мәжбүр етті, бірақ ол аралды британ үкіметіне әскерлік база ретінде сатуға тырысқанда сәтсіз болды. 1-ші баронның қайтысынан кейін оның ұлы, 2-ші барон сэр Обри де Вэр де мүліктен пайда табуда қиындықтарға тап болды. 1820 жылдары Джон Бенисон аралды 4500 фунтқа сатып алуға келісті, бірақ кейін сатуды аяқтаудан бас тартты, өйткені 2-ші барон сату шарттары бойынша жақсы құқық таба алмайтынын сезінді, атап айтқанда, арал оннан бір бөлігі мен салықтардан босатылған. Уильям Хадсон Хевн 1834 жылы Ландиді жазғы демалыс орны және аң аулау үшін 9400 гинеяға (9870 фунт) сатып алды. Ол оны «еркін арал» деп жариялады және материктегі биліктің құзырына қарсы тұрды. Сол себепті Ландиді кейде «Жаратушының Патшалығы» деп атады. Шындығында ол Девон графтығына жатады және әрқашан Браунтонның жүзінің бір бөлігі болды. Алайда, жағажайдан жол салудың шығыны (Тринити Хаус маяқтарды салғаннан кейін оны жиі пайдаланғанына қарамастан, қаржылай көмек көрсетпеді), вилла және аралды басқарудың жалпы құны отбасының қаржылық жағдайын қиындатты, олардың қант плантацияларынан, ром өндірісінен және Ямайкадағы мал шаруашылығынан түскен табысы төмендеген. 1957 жылы Девон штатындағы Баббакомб пен Пепперкомб арасында теңізшінің бірінен келген хатты қамтитын бөтелке жағаға шықты. 1843 жылдың 15 тамызында жазылған хатта былай делінген: «Қымбат ағайым, Құдай маған Михаил күніне дейін сенің жаныңда болсын. Ландиде Дженидің піл сүйегін іздеуге дайындал. Уильям, Одесса». Бөтелке мен хат Англияның Девон қаласындағы Портледж қонақ үйінде сақталады. Джени – 1797 жылдың 20 ақпанында Ландиде сүңгіп кеткен, піл сүйегі мен алтын шаңын тасымалдаған үш мачталы кеме, кейін ол жер Джени шығанағы деп аталды. Кейіннен бірнеше жыл өткен соң, кейбір піл сүйегі табылған, бірақ алтын шаң бар деп есептелетін былғары қаптар табылмады.

The late 18th and early 19th centuries were years of lawlessness on Lundy, particularly during the ownership of Thomas Benson (1708–1772), a Member of Parliament for Barnstaple in 1747 and Sheriff of Devon, who notoriously used the island for housing convicts whom he was supposed to be deporting. Benson leased Lundy from its owner, John Leveson Gower, 1st Earl Gower (1694–1754) (who was an heir of the Grenville family of Bideford and of Stowe, Kilkhampton in Cornwall), at a rent of £60 per annum and contracted with the Government to transport a shipload of convicts to Virginia, but diverted the ship to Lundy to use the convicts as his personal slaves. Later Benson was involved in an insurance swindle. He purchased and insured the ship Nightingale and loaded it with a valuable cargo of pewter and linen. Having cleared the port on the mainland, the ship put into Lundy, where the cargo was removed and stored in a cave built by the convicts, before setting sail again. Some days afterwards, when a homeward bound vessel was sighted, the Nightingale was set on fire and scuttled. The crew were taken off the stricken ship by the other ship, which landed them safely at Clovelly. Sir Vere Hunt, 1st Baronet of Curragh, a rather eccentric Irish politician and landowner, and unsuccessful man of business, purchased the island from John Cleveland in 1802 for £5,270. Sir Vere Hunt planted in the island a small, self contained Irish colony with its own constitution and divorce laws, coinage and stamps. The tenants came from Sir Vere Hunt's Irish estate and they experienced agricultural difficulties while on the island. This led Sir Vere Hunt to seek someone who would take the island off his hands, failing in his attempt to sell the island to the British Government as a base for troops. After the 1st Baronet's death his son, Sir Aubrey (Hunt) de Vere, 2nd Baronet, also had great difficulty in securing any profit from the property. In the 1820s John Benison agreed to purchase the island for £4,500 but then refused to complete the sale, as he felt that the 2nd Baronet could not make out a good title in respect of the sale terms, namely that the island was free from tithes and taxes. William Hudson Heaven purchased Lundy in 1834, as a summer retreat and for hunting, at a cost of 9,400 guineas (£9,870). He claimed it to be a "free island", and successfully resisted the jurisdiction of the mainland magistrates. Lundy was in consequence sometimes referred to as "the kingdom of Heaven". It belongs in fact to the county of Devon, and has always been part of the hundred of Braunton. However, the expense of building the road from the beach (no financial assistance being provided by Trinity House, despite their frequent use of the road following the construction of the lighthouses), the villa and the general cost of running the island had a ruinous effect on the family's finances, which had been diminished by reduced profits from their sugar plantations, rum production and livestock rearing in Jamaica. In 1957 a message in a bottle from one of the seamen of was washed ashore between Babbacombe and Peppercombe in Devon. The letter, dated 15 August 1843 read: "Dear Brother, Please e God i be with y against Michaelmas. Prepare y search Lundy for y Jenny ivories. Adiue William, Odessa". The bottle and letter are on display at the Portledge Hotel at Fairy Cross, in Devon, England. Jenny was a three masted full rigged ship reputed to be carrying ivory and gold dust that was wrecked on Lundy on 20 February 1797 at a place thereafter called Jenny's Cove. Some ivory was apparently recovered some years later but the leather bags supposed to contain gold dust were never found.

20 және 21 ғасырлар

Уильям Хевеннің орнын ұлы, преподобный Хадсон Гросс Хевен басты, ол Сара Лэнгвортиден (туған тегі Хевен) қалған мұраның арқасында аралда тас шіркеу салу арманына қол жеткізе алды. Сент-Гелен шіркеуі 1896 жылы аяқталды және бүгін Хевен дәуірінің мәңгілік ескерткіші болып тұр. Ол Англия мұрасымен II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген. Ол шіркеу немесе жаңа портын салуға қаржысы жеткені айтылады. Дегенмен, оның шіркеуді таңдауы аралдың қаржылық жағдайына тиімді болмады. Отбасының қаржылық тұрақтылығын қалпына келтіруге қаражаттың жетіспеуі, сондай-ақ 20 ғасырдың басындағы сәтсіз инвестициялар мен алыпсатарлықтар ауыр қаржылық қиындықтарға алып келді. Хадсон Хэвен 1916 жылы қайтыс болды, оның орнын жүрегі туысқан Уолтер Чарльз Хадсон Хэвен иеленді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда жағдай нашарлап, 1918 жылы отбасы Ландиді Август Лэнгем Кристиге сатты. 1924 жылы Кристи отбасы аралды, пошта келісімшартын және MV Lerina кемесімен бірге Мартин Коулс Харманға сатты. Харман 1929 жылы «Жарты Пуфин» және «Бір Пуфин» монеталарын шығарды, олар номиналды түрде британдық жарты пенни мен пенниге балама болды, бұл 1870 жылғы Ұлыбританияның Монета заңына қайшы келіп, оның қудалануына себеп болды. Лордтар палатасы 1931 жылы оны кінәлі деп тапты және 5 фунт айыппұл салды, сонымен қатар 15 гинея (5 фунт + 15,75 фунт) шығын төлеуге міндеттелді. Монеталар айналымнан алынып, коллекционерлердің назарына ілікті. 1965 жылы Харманның аралды сатып алғанына 40 жыл толуына орай «фантазиялық» төрт монетадан тұратын жиынтық шығарылды, олардың бір бөлігі алтыннан жасалған. Харманның ұлы Джон Пеннингтон Харман 1944 жылы Үндістандағы Кохима шайқасында көрсеткен ерлігі үшін қаза болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталды. Оның құрметіне Ландидегі ВК карьерінде ескерткіш орнатылған. Мартин Коулс Харман 1954 жылы қайтыс болды. Арал тұрғындары Ұлыбританияға салық төлемеді және Ланди аралына келіп-кеткенде кеден бақылауынан өтуге міндетті болды. Арал дерлік феодалдық билікке ие болғанымен, оның иесі Ұлыбританиядан тәуелсіздігін жариялаған жоқ, бұл кейінірек құрылған аумақтық «микроұлттардан» өзгешелік еді. Харманның ұлы Альбион 1968 жылы қайтыс болғаннан кейін, Ланди 1969 жылы сатылымға қойылды. Британдық миллионер Джек Хейвард аралды 150 000 фунт стерлингке сатып алды (1969 жылғы 150 000 фунт стерлинг бүгінгі күнгі шамамен <есептелген сома> тең) және оны Ұлттық сенім қорына тапсырды. Аралға жылына 20 000-нан астам күндізгі турист келеді, бірақ 2007 жылдың қыркүйегінде норовирус індетіне байланысты бірнеше аптаға жабылуға мәжбүр болды. 2018 жылдың 8 шілдесінде Ланди аралында бірінші жарты марафон өтті, оған 267 қатысушы қатысты.

William Heaven was succeeded by his son the Reverend Hudson Grosset Heaven who, thanks to a legacy from Sarah Langworthy (née Heaven), was able to fulfill his life's ambition of building a stone church on the island. St Helen's was completed in 1896, and stands today as a lasting memorial to the Heaven period. It has been designated by English Heritage a Grade II listed building. He is said to have been able to afford either a church or a new harbour. His choice of the church was not however in the best financial interests of the island. The unavailability of the money for re establishing the family's financial soundness, coupled with disastrous investment and speculation in the early 20th century, caused severe financial hardship. Hudson Heaven died in 1916, and was succeeded by his nephew, Walter Charles Hudson Heaven. With the outbreak of the First World War, matters deteriorated seriously, and in 1918 the family sold Lundy to Augustus Langham Christie. In 1924, the Christie family sold the island along with the mail contract and the MV Lerina to Martin Coles Harman. Harman issued two coins of Half Puffin and One Puffin denominations in 1929, nominally equivalent to the British halfpenny and penny, resulting in his prosecution under the United Kingdom's Coinage Act of 1870. The House of Lords found him guilty in 1931, and he was fined £5 with fifteen guineas (£5 + £15.75) expenses. The coins were withdrawn and became collectors' items. In 1965 a "fantasy" restrike four coin set, a few in gold, was issued to commemorate 40 years since Harman purchased the island. Harman's son, John Pennington Harman was awarded a posthumous Victoria Cross during the Battle of Kohima, India in 1944. There is a memorial to him at the VC Quarry on Lundy. Martin Coles Harman died in 1954. Residents did not pay taxes to the United Kingdom and had to pass through customs when they travelled to and from Lundy Island. Although the island was ruled as a virtual fiefdom, its owner never claimed to be independent of the United Kingdom, in contrast to later territorial "micronations". Following the death of Harman's son Albion in 1968, Lundy was put up for sale in 1969. Jack Hayward, a British millionaire, purchased the island for £150,000 (£150000.0 in 1969 is equivalent to about <calculated amount> in recent years today) and gave it to the National Trust,

The island is visited by over 20,000 day trippers a year, but during September 2007 had to be closed for several weeks owing to an outbreak of norovirus. An inaugural Lundy Island half marathon took place on 8 July 2018 with 267 competitors.

Женни кемесі

1797 жылы қаңтарда Африкадан Бристольге бағыт алған британдық "Дженни" сауда кемесі Ланди аралының жағалауында сүңгіп кетті. Тек кеменің бірінші серігі ғана құтылды. Осы оқиға болған жер осы күнге дейін "Дженни шығанағы" деп аталады.

Монтегю атты соғыс кемесінің апаты

Қалың тұманның ішінде келе жатқан Корольдік теңіз флотының соғыс кемесі 1906 жылғы 30 мамырда таңғы сағат 2 шамасында Ланди аралының оңтүстік-батыс бөлігіндегі Шаттер Рок жанында жерге қатты тіреліп қалды. Олар Ағылшын құрлығындағы Хартленд мүйісіне тірелді деп ойлап, көмекке жағаға десант түсірді, бірақ аралдың солтүстік маяғындағы маякшымен кездескеннен кейін ғана қайда екенін білді. 1906 жылғы жазда Корольдік теңіз флотының ауыр зақымдалған соғыс кемесін құтқаруға жасаған тырашталған әрекеттері сәтсіз аяқталды, ал 1907 жылы одан бас тартып, металл тескілеріне сату туралы шешім қабылданды. Монтегю келесі он бес жыл бойы сол жерде демонтаждалды. Су астынан шолу клубының мүшелері әлі де сол орынға барып, тас арасында және ламинария арасындағы броньдық плиталарды көреді.

Неміс Heinkel 111H бомбалаушы ұшағының қалдықтары

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылы аралда екі неміс Heinkel He 111 бомбалаушы ұшағы құлап түсті. Біріншісі 3 наурызда болды, барлық экипаж аман қалды және тұтқынға алынды. Екіншісі 1 сәуірде болды, онда ұшқыш қаза тапты, ал экипаждың қалған мүшелері тұтқынға алынды. Бұл ұшақ британдық кемені бомбалағаннан кейін, зениттік артиллериядан зақым алып, жерге құлауға мәжбүр болды. Металдың көп бөлігі жиналды, бірақ бүгінгі күнге дейін апат орнынан бірнеше қалдықтар табылған. Жазадан қорғану үшін, экипаж барлау миссиясында болғандарын айтып, әңгіме құрастырған деген хабар бар.

География

Ланди аралы солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен ұзын, ал ені бірнеше метрден аспайды, жалпы ауданы шамамен құрайды. Солтүстік-шығыс жағалауынан бірнеше метр қашықтықта Seal's Rock орналасқан, ол осы аралда демалатын және тұратын етесіптердің атымен аталған. Оның ені бірнеше метрден кем.

Геология

Арал негізінен 59,8 ± 0,4 – 58,4 ± 0,4 миллион жыл (палеоцен дәуірінен) граниттен тұрады, оңтүстік жағында шифер кездеседі; жазық жер топырағы көбінесе балшықтан, аздаған торфтан құралған. Гранитті тілген магмалық жарылымдардың арасында ерекше ортофирден тұратын шағын саны бар. Бұл тау жынысына 1914 жылы ландиит деген ат қойылған, бірақ бұл термин ешқашан нақты анықталмағандықтан, кейіннен қолданыстан шығып қалды. Базальт, трахит және риолит типтес магмалардың Жер қыртысының жоғары қабаттарында орналасуына байланысты, Ланди астында жанартау жүйесі болған болуы мүмкін.

Климат

Ланди Солтүстік Атлант мұхиты мен Бристоль каналының қабаттасқан жерінде орналасқан, сондықтан климаты салыстырмалы түрде жұмсақ. Аралда қыстары салқын әрі ылғалды, ал жаздары жұмсақ, ылғалды болады. Көбінесе желді болады және жиі тұман түседі. Ең жоғары температура 1990 жылдың 2 тамызында тіркелді, ал ең төмен температура сол жылдың 7 ақпанында, алты айдан кейін тіркелді. Ланди USDA 9a өсімдіктердің қырысқан температураға төзімділік аймағында жатыр.

Флора

Платодағы өсімдік жамылғысы негізінен құрғақ қызылша, сондай-ақ толқынды калуна қызылшасынан тұрады; аралдың солтүстік бөлігі көбінесе жалаңаш тас. Бұл аймақ Teloschistes flavicans және Cladonia және Parmelia түрлері сияқты лишайдарға да бай. Басқа аймақтар құрғақ қызылша / қышқыл дала мозаикасынан, қызылша және батыс тікенді бұтасынан (Ulex gallii) тұрады, немесе Йоркшир тұманының (Holcus lanatus) көптеп өсетін жартылай жақсартылған қышқыл даладан тұрады. Төбелі (Thrift) (Holcus / Armeria) қоғамдастықтары негізінен батыс жағында, ал шығыс жағында кейбір ақжелкен (Pteridium aquilinum) өседі. 1980 жылдарға қарай аралдың шығыс жағы Виктория дәуірінде Миллкомб үйінің бағында отырғызылған бірнеше данадан тараған рододендронмен (Rhododendron ponticum) жаппай өсіп кетті, бірақ соңғы жылдары бұл жергілікті емес өсімдікті жоюға маңызды күш-жігер жұмсалды.

Құрлық омыртқасыздары

Ланди аралына екі омыртқасыз таксоны ендемик, екеуі де ендемик Ланди капустасымен (Coincya wrightii) қоректенеді. Бұл – Ланди капустасының блохасы (Psylliodes luridipennis), жапырақ қоңыздарының (Chrysomelidae тұқымдасы) бір түрі және Ланди капустасының мықысы (Ceutorhynchus contractus var. pallipes), нағыз мықыштардың (Curculionidae тұқымдасы) бір түрі. Тағы бір атаулы омыртқасыз жәндік – Атипус аффинис, бұл Ұлыбританиядағы жалғыз қалта торы құратын өрмекші.

Құстар

Паффиндер (Fratercula arctica) саны аралда 20-шы ғасырдың соңы мен 21-ші ғасырдың басында қоңыр және қара егеуқұйрық тышқандардың (Rattus rattus) зиян келтіруі салдарынан, сондай-ақ құмшабақ балықтарын коммерциялық аулаудың нәтижесінде азайды, олар паффиндердің негізгі жемірілігі болып табылады. 2006 жылы егеуқұйрық тышқандарды жоюдан кейін теңіз құстарының саны артты. 2023 жылға қарай паффиндердің саны 1355-ке, ал Манкс тұңғыш құсының саны 25 000-ға жетті, бұл Англиядағы осы теңіз құсының өсіп-өніп көбеюінің 95% құрайды. 2014 жылдан бері арал еуропалық дауылды ұшқышпен қоныстанды. Ірі көші-қон жолдарындағы оқшау арал ретінде Лунди бай құс өміріне ие және құстарды қарау үшін танымал орын. Қара аяқты китивак (Rissa tridactyla) жартастарда ұялайды, сондай-ақ тоқылдақ (Alca torda), қарақұйрық (Uria aalge), күмісшағыр (Larus argentatus), қарабітіс шағыр (Larus fuscus), фулмар (Fulmarus glacialis), қазтұмсық (Phalacrocorax aristotelis), жайрақ (Haematopus ostralegus), көкқұйрық (Alauda arvensis), далалық пипит (Anthus pratensis), қарақұйрық (Turdus merula), қызылқұйрық (Erithacus rubecula) және линьет (Carduelis cannabina) таралған. Сонымен қатар, оралма соқыр (Falco peregrinus) және қарғаның (Corvus corax) аз популяциялары бар. Лунди көптеген қаңғыбас құстарды, әсіресе Солтүстік Америкадан келген түрлерді тартты. 2007 жылғы деректер бойынша, аралдағы құстар тізімі 317 түрді құрайды. Оның ішінде келесі түрлер бар, олардың әрқайсысы Ұлыбританиядағы жалғыз тіркелген жазба: ежелгі маррель, шығыс фоби және шығыс таухи. Бимакуляцияланған шырша, американдық қызғалдақ және жалпы сары кеуделік туралы жазбалар да Ұлыбритания үшін алғашқы болып тіркелді (американдық қызғалдақ Лундиде тағы екі рет кездескен). Аралға қоныс тепкен басқа сүтқоректілерге сұр иткелден (Halichoerus grypus) және кішкентай егеуқұйрық (Sorex minutus) жатады. 2006 жылы ұялайтын теңіз құстарын қорғау үшін оларды жоюға дейін Лунди Ұлыбританиядағы қара егеуқұйрық тышқанды (Rattus rattus) үнемі кездестіретін сирек орындардың бірі болды.

The population of puffins (Fratercula arctica) on the island declined in the late 20th and early 21st centuries as a consequence of depredations by brown and black rats (Rattus rattus) and possibly also as a result of commercial fishing for sand eels, the puffins' principal prey. Since the elimination of rats in 2006, seabird numbers have increased. By 2023 the number of puffins had risen to 1,355 and the number of Manx shearwater to 25,000, representing 95% of England's breeding population of this seabird. The island has since 2014 become colonised by European storm petrel. As an isolated island on major migration routes, Lundy has a rich bird life and is a popular site for birdwatching. Large numbers of black legged kittiwake (Rissa tridactyla) nest on the cliffs, as do razorbill (Alca torda), common guillemot (Uria aalge), herring gull (Larus argentatus), lesser black backed gull (Larus fuscus), fulmar (Fulmarus glacialis), shag (Phalacrocorax aristotelis), oystercatcher (Haematopus ostralegus), skylark (Alauda arvensis), meadow pipit (Anthus pratensis), blackbird (Turdus merula), robin (Erithacus rubecula) and linnet (Carduelis cannabina). There are also smaller populations of peregrine falcon (Falco peregrinus) and raven (Corvus corax). Lundy has attracted many vagrant birds, in particular species from North America. As of 2007, the island's bird list totals 317 species. This has included the following species, each of which represents the sole British record: Ancient murrelet, eastern phoebe and eastern towhee. Records of bimaculated lark, American robin and common yellowthroat were also firsts for Britain (American robin has also occurred two further times on Lundy). Other mammals which have made the island their home include the grey seal (Halichoerus grypus) and the pygmy shrew (Sorex minutus). Until their elimination in 2006 in order to protect the nesting seabirds, Lundy was one of the few places in the UK where the black rat (Rattus rattus) could be found regularly.

Теңіз мекені

1971 жылы Ланди Филд қоғамы теңіз қорығын құру туралы ұсыныс жасады, ал зерттеуді доктор Кит Хискок жетекшілік етті, оған Бангор университетінің студенттері көмек көрсетті. 1981 жылғы Жабайы табиғат және ауылдық жерлер туралы заңға заңды Теңіз табиғи қорықтарын құру ережесі енгізілді, ал 1986 жылғы 21 қарашада Қоршаған орта жөніндегі мемлекеттік хатшы Ландидегі заңды қорық деп жариялады. Ландиді қоршаған суларда теңіз мекендемелері мен жануарлар әлемінің ерекше әртүрлілігі және сирек кездесетін, сонымен қатар есімдері белгілі емес түрлердің көп саны бар, оның ішінде кейбір теңіз балдырларының түрлері, тармақты губкалар, теңіз желдеткіштері және тостаған тәрізді кораллдар бар. 2008 жылы бұл бірнеше жағынан табысқа жеткені жарияланды, соның ішінде қорықтағы лобстерлердің саны мен мөлшерінің артуы және басқа теңіз жануарлары үшін пайдалы болу мүмкіндігі де болды. Дегенмен, балық аулауға тыйым салынған аймаққа жергілікті балықшылар әртүрлі реакция көрсетті. 2010 жылғы 12 қаңтарда арал 2009 жылғы Теңіз және жағалауға қол жеткізу туралы заңға сәйкес, маңызды мекендемелер мен түрлерді сақтауға көмектесу мақсатында құрылған Ұлыбританияның алғашқы Теңізді қорғау аймағы атанды. Аралдан үш түрлі кит тұрақты түрде көрінеді: бұл – тұмсықты дельфин (Tursiops truncatrus), жалпы дельфин (Delphinus delphis) және гавань дельфині (Phocoena phocoena). Ландиден кейде, бірақ сирек кездесетін басқа кит түрлері – бұл майда кит (Balaenoptera acutorostrata), Риссо дельфині (Grampus griseus) және қанатты кит (Globicephala melas). Балық акулалары (Cetorhinus maximus), мұхит күнбалықтары (Mola mola) және былғары қабықты теңіз тасбақалары (Dermochelys coriacea) да Ландидің айналасында, әсіресе шығыс жағалауында, жылы айларда кездеседі. Сонымен қатар, аралдың төңірегінде шамамен 60 жануардан тұратын сұр түлендердің (Halichoerus grypus) колониясы бар.

Аралға

Ландиге жетудің екі жолы бар, жыл мезгіліне байланысты. Жаз айларында (сәуірден қазанға дейін) келушілер Landmark Trust-тың MS Oldenburg кемесімен тасымалданады, ол Бидфорд және Ильфракомбтан жүзеді. Әдетте аптасына үш күн – сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері, ал шілде мен тамыз айларында сәрсенбі күндері қосымша рейстер болады. Сапардың ұзақтығы порттарға, толқындарға және ауа райына байланысты екі сағатқа дейін созылуы мүмкін. Oldenburg алғаш рет 1958 жылы Германияның Бремен қаласында тіркелген, ал 1985 жылы Lundy Company Ltd сатып алғаннан бері Ландиге қатынайды. Қыс айларында (қарашадан наурызға дейін) аралға Хартленд-Пойнттан жоспарлы тікұшақ рейстері жасалады. Тікұшақ дүйсенбі және жұма күндері жұмыс істейді. Кішкентай STOL ұшақтары үшін де шөпті ұшу-қону жолағы қолжетімді.

Аралдағы

2007 жылы Ланди аралының бас менеджері Дерек Грин, қатты жаңбыр мен күшті толқындардан зақымданған 1.6 шақырымдық (1 миль) Beach Road-ты қалпына келтіру үшін 250 000 фунт стерлинг жинауға үндеу жасады. Бұл жол 19 ғасырдың бірінші жартысында аралдың жоғарғы бөлігіне, жалғыз пантонның үстіне адамдар мен тауарларды қауіпсіз жеткізу мақсатында салынған. Қаражат жинау 2009 жылдың 10 наурызында аяқталды.

Маяктар

Аралда 1897 жылы салынған екі жұмыс істейтін шам мен енді пайдаланылмаған ескі маяк бар.

Электрмен жабдықтау

Мұнда аралдың көптеген ғимараттарына шамамен 150 кВА 3 фазалы қуат беретін үш Камминс B және C сериялы дизельді қозғалтқыштардан тұратын шағын электр станциясы бар. Қозғалтқыш корпусынан бөлінетін жылу аудандық жылыту жүйесіне пайдаланылады. Тиімділікті одан да арттыру үшін, қозғалтқыштан шығарылатын ысық газдардан қалдық жылуды жинап, оны аудандық жылыту желісіне беру жоспарлануда. Әдетте электр қуаты сағат 00:00 мен 06:30 аралығында өшіріледі.

Әкімшілік

Бұл арал Девон графтығы Торридж ауданының бөлігі болып табылады, және ешқандай приходтық бөлінісі жоқ. Ол Кловели-Бэй бөлімінің құрамына кіреді. Бұл аймақ Торридж және Батыс Девон округінен Парламент депутатын сайлайтын сайлау округінің бір бөлігі, сондай-ақ 1999 жылдан 2020 жылға дейін Еуропалық парламенттегі Оңтүстік-Батыс Англия округінің құрамында болды.

Маркалар

Халық санының азаюы және пошта келісімшартына қызығушылықтың болмауы себепті, GPO 1927 жылдың соңында Ланди аралындағы өкілдігін тоқтатты. Келесі екі жыл бойы Харман аралға келіп-кететін поштаны ақысыз тасымалдады. 1929 жылдың 1 қарашасында ол шығындарын өтеу үшін екі пошта маркасын (1/2 пуффин – қызыл түсті, 1 пуффин – көк түсті) шығаруға шешім қабылдады. Бір пуффин – бір ағылшын пеннісіне тең. Пуффин маркаларын басып шығару осы күнге дейін жалғасуда және олар Ланди пошта бөлімінен номиналды құнымен сатылады. Бұрын конверттің артқы жағына Ланди маркаларын жабыстыру қажет болған, бірақ 1962 жылдан бастап Royal Mail оларды конверттің алдыңғы жағына жабыстыруға рұқсат берді, бірақ сол жақ бөлігіне орналастырылып, оң жақ бөлігі Royal Mail пошта маркасына немесе маркаларына арналды. Ланди маркалары Ланди қолтамғасымен (hand stamp) жойылады. 1974 жылы Ланди аралының маркаларының номиналды құны Royal Mail тарифтеріне, сондай-ақ материкке пошта тасымалдау құнына қосымша ақыны қамту үшін арттырылды, сондықтан сол жылдан бастап Royal Mail маркасын бөлек жабыстыру қажет болмады. Ланди маркалары – филателистерге «жергілікті тасымалдау белгілері» немесе «жергілікті маркалар» деп белгілі пошта маркасының бір түрі. Жылдар бойы әртүрлі тақырыптарды қамтитын, құны артатын жаңа шығарылымдар жасалды. Алғашқы шығарылымдардың нарықтық құны жылдар өте келе айтарлықтай өсті. Жыл сайын келіп өтетін мыңдаған туристер үшін Ланди маркалары британдық жергілікті пошта коллекционерлерінің көптеген коллекцияларының бір бөлігіне айналды. Бұл маркалардың алғашқы каталогтарының бірі Джеральд Розеннің 1970 жылғы «Британдық жергілікті маркалар каталогы» еді. Кейінгі мамандандырылған каталогтарға Стэнли Ньюменнің 1984 жылы жарық көрген «Ланди аралының маркалары», 2003 жылдан бері жарық көріп келе жатқан Phillips Modern British Locals CD каталогы және 2005 жылдан бері жарық көріп келе жатқан Лаббедің «Ланди аралының маркаларына арналған арнайы нұсқаулық» кіреді. Лаббедің нұсқаулығы Ланди маркаларының каталогтары арасындағы «алтын стандарт» саналады, өйткені ол түрлеріне, қателіктеріне, ерекше нысандарына және «фантазиялық» шығарылымдарына кең көлемде тоқталады. Бұл маркалардың толық жинағы Чинчен коллекциясында сақталған, ол 1977 жылы Барри Чинченмен Британдық кітапханасының филателикалық коллекциясына сыйға тартылып, қазір Британдық кітапханасында сақталады. Сондай-ақ, бұл жерде Landmark Trust Ланди аралының филателикалық мұрағаты орналасқан, онда суреттер, мәтіндер, эсселер, сондай-ақ пошта белгілеу құралдары мен шығарылған маркалар бар.

Owing to a decline in population and lack of interest in the mail contract, the GPO ended its presence on Lundy at the end of 1927. For the next two years Harman handled the mail to and from the island without charge. On 1 November 1929, he decided to offset the expense by issuing two postage stamps (1/2 puffin in pink and 1 puffin in blue). One puffin is equivalent to one English penny. The printing of Puffin stamps continues to this day and they are available at face value from the Lundy Post Office. One used to have to stick Lundy stamps on the back of the envelope; but from 1962 Royal Mail allowed their use on the front of the envelope, but placed on the left side, with the right side reserved for the Royal Mail postage stamp or stamps. Lundy stamps are cancelled by a circular Lundy hand stamp. In 1974 the face value of the Lundy Island stamps was increased to include Royal Mail charges in addition to the charge for transporting mail to the mainland and so from that year it has not been necessary to affix a separate Royal Mail postage stamp. Lundy stamps are a type of postage stamp known to philatelists as "local carriage labels" or "local stamps". Issues of increasing value were made over the years, including air mail, featuring a variety of subjects. The market value of the early issues has risen substantially over the years. For the many thousands of annual visitors Lundy stamps have become part of the collection of the many British Local Posts collectors. The first catalogues of these stamps included Gerald Rosen's 1970 Catalogue of British Local Stamps. Later specialist catalogues include Stamps of Lundy Island by Stanley Newman, first published in 1984, Phillips Modern British Locals CD Catalogue, published since 2003, and Labbe's Specialised Guide to Lundy Island Stamps, published since 2005 and now in its 11th Edition. Labbe's Guide is considered the gold standard of Lundy catalogues owing to its extensive approach to varieties, errors, specialised items and "fantasy" issues. There is a comprehensive collection of these stamps in the Chinchen Collection, donated by Barry Chinchen to the British Library Philatelic Collections in 1977 and now held by the British Library. This is also the home of the Landmark Trust Lundy Island Philatelic Archive which includes artwork, texts and essays as well as postmarking devices and issued stamps.