Онлайн қаржылық сауда-саттықтар

Кіріспе

Онлайн қаржы құралдарымен сауда

Электрондық сауда, кейде «электрондық сауда-саттық» деп те аталады, акциялар, облигациялар, шетел валюталары, қаржы туындылары, криптовалюталар және басқа да қаржы құралдарын онлайн сатып алу және сату болып табылады. Бұл әдетте электрондық сауда платформаларын пайдалана отырып жасалады, онда трейдерлер тапсырыстарды қойып, оларды тікелей немесе брокер арқылы қор нарығы сияқты сауда алаңында орындай алады. Электрондық сауда алғаш рет 1970 жылдары басталды, бірақ 1990 жылдары және қайтадан 2000 жылдары Интернет кеңінен таралған кезде маңызды дамулар болды. Электрондық сауда-саттық келесі 20 жылда дәстүрлі сауда алаңындағы және телефон арқылы жүзеге асырылатын сауданы бірте-бірте ығыстырды. Электрондық саудаға NASDAQ, NYSE Arca және Globex сияқты тапсырыстарды сәйкестендіретін жүйелерді іске қосатын әртүрлі биржалық жүйелер, сондай-ақ электрондық коммуникациялық желілер (ECN), баламалы сауда жүйелері, қиылыс желілері және қараңғы пулдер сияқты сауда платформаларының басқа түрлері де кіруі мүмкін. Электрондық сауда алгоритмдік сауданы да мүмкін етті, онда компьютерлер жиі жоғары жылдамдықпен нарыққа тапсырыстар беру үшін қолданылады, мысалы, жоғары жиілікті саудада.

Электрондық саудадан бұрын, 1600-1970 жылдар

Қазіргі заманғы қор биржалары 1600 жылдары Амстердам мен Лондонда пайда болғаннан бері, сатып алушылар мен сатушылардың кездесіп, бағалы қағаздарды сатып алу және сату бағаларын келісетін физикалық орындар болды. 1800 жылдары биржалық сауда көбінесе биржаның арнайы қабаттарында жүзеге асырылатын. Онда саудагерлер жарқын түсті жакеттерде (қай фирмада жұмыс істейтінін анықтау үшін) бір-біріне айқайлап, қолмен белгі беріп, ашық сауда немесе шұңқыр саудасы деп аталатын процесті жүргізер еді (биржа қабаттары көбінесе шұңқыр пішіндес – дөңгелек, ортаға қарай төмен еңкейген, саудагерлер бір-бірін көруі үшін).

Электрондық коммуникациялардың дамуы, 1970-жылдар

ХХ ғасырдың соңында коммуникация технологиясының жақсаруымен бірге физикалық орналасу қажеттілігі төмендеді, ал компьютерлік технологияның дамуымен саудагерлер электрондық сауда деп аталатын алыс жерлерден мәміле жасауды бастады. Электрондық сауда мәмілелерді оңай жасауға, бақылауға, тазартуға және реттеуге мүмкіндік берді, бұл оның дамуын жеделдетті. 1971 жылы құрылған NASDAQ әлемдегі алғашқы электрондық қор биржасы болды, бірақ бастапқыда тікелей өңдеу (STP) жүйесінсіз, электрондық хабарламалар тақтасы ретінде жұмыс істеді. Электрондық сауданың кең таралған алғашқы мысалдарының бірі – 1987 жылы жобаланған және 1992 жылы толыққанды іске қосылған CME Group-тың электрондық сауда платформасы Globex. Бұл қазыналық облигациялар, валюта және тауарлар сияқты әртүрлі қаржы нарықтарына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Чикаго тауар биржасы (CBOT) Oak Trading Systems-тің Oak платформасын негізге алған бәсекелес жүйені ұсынды, ол ‘E Open Outcry’ деп аталатын электрондық сауда платформасы болды, бұл CBOT алаңдарында жүзеге асырылатын саудамен қатар сауда жасауға мүмкіндік берді. 1994 жылы digiTRADE бағалы қағаздар саудасын интернетке енгізген алғашқы компания болды, ал K. Aufhauser & Company, Inc. 1994 жылдың қыркүйегінде "WealthWeb" жүйесімен жұмыс істей бастады. 1997 жылдың 11 маусымында digiTRADE толық қызмет көрсететін брокерлік фирмалар үшін сенсорлық телефондық жұмыс станцияларын іске қосты. 1998 жылдың 26 қаңтарына қарай LPL Financial Services 2700 тіркелген өкілге арналған брокерлік жұмыс орнын ашты. Бұл акциялар, опциондар, өзара инвестициялық қорлар және аннуитеттер үшін толыққанды алдыңғы және артқы кеңсе жүйесі болды, digiTRADE PRO жекелендірілген LPL интерфейсін digiTRADE сауда қолданбаларымен біріктіреді және LPL өкілдеріне интернет арқылы тәулік бойы тапсырыс беруге мүмкіндік береді. 1998 жылдың 31 тамызында Thomson Financial Services digiTRADE компаниясын сатып алды, ол автоматтандырылған интернет және телефон арқылы сауда және есептік басқару қызметтерінің жетекшісі ретінде танымал болды. 1998 жылға қарай digiTRADE Bank of America, Bear Stearns, Chase Manhattan, Chubb, CitiBank, Dreyfus, First Union, LPL Financial, New York Life, T. Rowe Price және Wexford Clearing Services сияқты 51 қаржылық мекеме үшін интернет және телефонға негізделген сауда жүйелерін енгізді.

With the improvement in communications technology in the late 20th century, the need for a physical location became less important and together with the development in computer technology traders started to transact from remote locations in what became known as electronic trading. Electronic trading made transactions easier to complete, monitor, clear, and settle and this helped spur on its development. Set up in 1971, NASDAQ was the world's first electronic stock market, though it originally operated as an electronic bulletin board, rather than offering straight through processing (STP). One of the earliest examples of widespread electronic trading was on Globex, the CME Group’s electronic trading platform conceived in 1987 and launched fully in 1992. This allowed access to a variety of financial markets such as treasuries, foreign exchange and commodities. The Chicago Board of Trade (CBOT) produced a rival system that was based on Oak Trading Systems’ Oak platform branded ‘E Open Outcry,’ an electronic trading platform that allowed for trading to take place alongside that took place in the CBOT pits. In 1994, digiTRADE was the first company to bring securities trading to the internet, with K. Aufhauser & Company, Inc as the first client, going live with "WealthWeb" in September of 1994. By June 11, 1997, digiTRADE launched interest and touch tone telephone workstations for full service brokerage firms. By January 26th, 1998, LPL Financial Services had launched a broker workstation across 2,700 registered representatives. This was a complete front back office system for stocks, options, mutual funds and annuities, digiTRADE PRO integrates a customized LPL front end with digiTRADE's trading applications, and will allow LPL's reps to place orders 24 hours a day via the internet. On August 31st, 1998, Thomson Financial Services acquired digiTRADE, the widely recognized leader of automated internet and telephone based trading and account management services. By 1998, digiTRADE had deployed internet and telephone based trading systems for 51 financial solutions including Bank of America, Bear Stearns, Chase Manhattan, Chubb, CitiBank, Dreyfus, First Union, LPL Financial, New York Life, T. Rowe Price and Wexford Clearing Services.

2010 жылдардағы шоғырландыру

2010 жылға қарай АҚШ-та бөлшек сауданың көп бөлігі Интернет арқылы жүзеге асырылды, бірақ бөлшек сауда көлемі институционалдық, дилерлер арасындағы және биржалық сауда көлемімен салыстырғанда өте аз. Дегенмен, дамып келе жатқан экономикаларда, әсіресе Азияда, бөлшек сауда жалпы сауда көлемінің маңызды бөлігін құрайды. Бұл 2010 жылғы жылдам құлдырау сияқты, электрондық саудадағы қателердің салдарынан нарықтың күрт құлдырауына әкелген жағымсыз әсерлерге де себеп болды. Биржада саудаланбайтын құралдар үшін (мысалы, АҚШ мемлекеттік облигациялары), дилерлер аралық нарық биржаның орнына келеді. Бұл дилерлердің бір-бірімен тікелей немесе дилерлер аралық брокерлер арқылы сауда жасауына мүмкіндік береді. Олар инвестициялық банктер сияқты дилерлер арасында делдалдық қызмет атқарды. Бұл типтегі сауда әдетте телефон арқылы жүзеге асырылатын, бірақ брокерлер электрондық сауда қызметтерін ұсынуға көшті. Сол сияқты, B2C саудасы дәстүрлі түрде телефон арқылы жүргізілді, бірақ брокерлер клиенттеріне электрондық жүйелерді пайдалану арқылы тапсырыс беруге мүмкіндік берді. Көптеген бөлшек сауда немесе дисконтты брокерлер 1990 жылдардың соңында онлайн жұмыс істей бастады және қазіргі таңдағы бөлшек акциялық сауданың көп бөлігі онлайн режимінде жүзеге асырылады. Кішкентай инвесторлар үшін вебтегі қаржылық қызметтер үлкен пайда әкеледі. Басты артықшылығы – транзакциялардың төмендеуі, сондай-ақ оңайлығы мен ыңғайлылығы. Онлайн қаржы операциялары логистика сияқты дәстүрлі кедергілерді жоққа шығарады. Алайда, сауда арқылы спекуляцияның әсеріне қатысты алаңдаушылықтар бар, оның теріс салдары болуы және нақты экономикаға елеулі зиян келтіруі мүмкін.