Кіріспе
Жаңа Англия – Америка Құрама Штаттарының ең ежелгі, нақты белгіленген аймағы, ол Америка революциясынан 150 жылдан астам бұрын қоныстанды. Жаңа Англиядағы алғашқы колония – 1620 жылы Англиядағы діни қуғын-сүргіннен қашып келген пуритан пилигримдері құрған Плимут колониясы. Пуритан көші-қоны (1620–1640) кезінде, негізінен Бостон және Салем аймағында, көптеген пуритандар Жаңа Англия аймағына қоныстанды. Ауыл шаруашылығы, балық аулау, ағаш өңдеу, кит аулау және теңіз саудасы гүлденді. Жаңа Англияның жазушылары мен аймақтағы оқиғалар американдық Тәуелсіздік соғысын бастауға көмектесті, ол британ әскерлері мен Массачусетс жасақтары арасында Лексингтон және Конкорд шайқастарында шайқас басталғанда қолға алынды. Кейіннен аймақ Федералистік партияның бекінісіне айналды. 1840 жылдары Жаңа Англия американдық құлдыққа қарсы қозғалыстың орталығы болды және американдық әдебиет пен жоғары білімнің жетекші күшіне айналды. Аймақ Америкадағы өнеркәсіптік революцияның орталығы болды, 1830 жылға қарай көптеген тоқыма фабрикалары мен машина жасау шеберханалары жұмыс істеді. XIX ғасырдың көп бөлігінде аймақ бүкіл АҚШ-тың өндіріс орталығы болды және бостандықты жою мен азаматтық құқықтарды насихаттаушы интеллектуалдық, саяси және мәдени күш ретінде Америка Азамат соғысы кезінде маңызды рөл атқарды. XX ғасырда АҚШ-тағы өндіріс оңтүстікке және батысқа қарай жылжыды, нәтижесінде Жаңа Англияда экономикалық құлдыраудың ұзақ кезеңі басталды. Алайда, XXI ғасырдың басында аймақ технология, қару-жарақ өндірісі, ғылыми зерттеулер және қаржы қызметтерінің орталығына айналды.
New England is the oldest clearly defined region of the United States, being settled more than 150 years before the American Revolution. The first colony in New England was Plymouth Colony, established in 1620 by the Puritan Pilgrims who were fleeing religious persecution in England. A large influx of Puritans populated the New England region during the Puritan migration to New England (1620–1640), largely in the Boston and Salem area. Farming, fishing, and lumbering prospered, as did whaling and sea trading. New England writers and events in the region helped launch the American War of Independence, which began when fighting erupted between British troops and Massachusetts militia in the Battles of Lexington and Concord. The region later became a stronghold of the Federalist Party. By the 1840s, New England was the center of the American anti slavery movement and was the leading force in American literature and higher education. It was at the center of the Industrial Revolution in America, with many textile mills and machine shops operating by 1830. The region was the manufacturing center of the entire United States for much of the nineteenth century, and it played an important role during the American Civil War as an intellectual, political, and cultural promoter of abolitionism and civil rights. Manufacturing in the United States began to shift south and west during the 20th century, and New England experienced a sustained period of economic decline. By the beginning of the 21st century, however, the region had become a center for technology, weapons manufacturing, scientific research, and financial services.
Колонияға дейінгі кезең
Колониялықтар келгенге дейін Батыс Абенакилер Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттарында, сондай-ақ Квебек пен Батыс Мэн штаттарының бір бөлігінде қоныстанған. Олардың басты қонысы Мэн штатындағы Норриджвок болды. Пенобскоттар Мэн штатындағы Пенобскот өзені бойында орналасқан. Вампаноагтар Массачусетс штатының оңтүстік-шығысын, Род-Айлендті, Мартаның жүзімдігі және Нантакет аралдарын мекендеген; Покумтуктар Батыс Массачусетсте болған. Наррагансеттер Род-Айлендтің көп бөлігін, әсіресе Наррагансетт шығанағы маңында басып алды. Коннектикут аймағын отарлау алдында Мохеган және Пеквот тайпалары мекендеген. Коннектикут өзені аңғары түрлі тайпаларды мәдени, тілдік және саяси жағынан байланыстырған. Тайпалар жүгері, темекі, бұршақ, қабақ және түйнек өсірген. Бұл аймақты алғаш рет 1525 жылы португалдық саяхатшы Эстева Гомес зерттеген, ол Мэн жағалауын картаға түсірген. Жаңа Англиядағы алғашқы еуропалық қоныс – 1604 жылы Сэмюэл де Шампленнің Мэн штатындағы Сент-Крой аралында құрған француз колониясы. Көктемнің 1600 жылдары француз, голланд және ағылшын саудагерлері жергілікті сусар терісіне металл, шыны және мата саудасын бастады.
Ерте ағылшындық жоспарлар (16071620)
1606 жылғы 10 сәуірде Англия королі Джеймс I Плимут Виргиния компаниясына (көбінесе Плимут компаниясы деп аталады) жарғы берді. Плимут компаниясы өз жарғысын орындамады және ешкімді қоныстандыра алмады. Дегенмен, оған бекітілген аймақты Джеймстаун капитаны Джон Смит өзінің сол жерге жасаған екі сапары туралы баяндамасында, "Жаңа Англияның сипаттамасы" (1616) еңбегінде "Жаңа Англия" деп атады.
Плимут колониясы (16201643)
"Жаңа Англия" атауы 1620 жылғы 3 қарашада Плимут компаниясының жарғысы, Жаңа Англия үшін Плимут кеңесінің патшалық жарғысымен алмастырылғанда ресми түрде бекітілді. Бұл кеңес аймақты отарлау және басқару үшін құрылған акционерлік компания еді. 1620 жылғы желтоқсан айында "Мейфлауэр" кемесімен келген ағылшын пуритандық сепаратистер – пилигримдер Плимут колониясын тұрақты түрде қоныстандырды. Олар алғыс айту тойын ұйымдастырды, ол американдық Алғыс айту дәстүрінің бір бөлігіне айналды. Плимут колониясының халқы және аумағы шағын болғандықтан, 1691 жылы ол Массачусетс шығанағы колониясына қосылды.
Массачусетс шығанағы
Пюритандар Англиядан көптеп көшіп келе бастады және 1629 жылы 400 қоныс аударған адаммен Массачусетс шығанағының колониясын құрды. Олар Жаңа әлемде жаңа, таза шіркеу құру арқылы Англия шіркеуін реформалауға тырысты. 1640 жылға қарай 20 мың адам келді, бірақ олардың көпшілігі келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Пюритандар терең діни, әлеуметтік жақын және саяси жаңашыл мәдениет құрды, ол әлі күнге дейін АҚШ-қа әсер етеді. Олар Англиядан қашып, Америкада "әулиелер ұлтын" немесе "тау үстіндегі қала" құруға ұмтылысты, бұл қоғам бүкіл Еуропа үшін үлгі болуға арналған еді.
Род-Айленд және Коннектикут штаттары
Роджер Уильямс діни бостандықты, шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін және Англия шіркеуінен толық үзілісті уағыздады. Ол теологиялық көзқарастары үшін Массачусетстен қуылды және 1636 жылы оңтүстікке қарай Провиденс плантацияларын құруға бастап кетті. Ол басқа елді мекендермен бірігіп, Род-Айленд және Провиденс плантациялары колониясын құрды, ол баптистер, квакерлер, яһудилер және басқалар үшін, соның ішінде Антиномиялық дау кезінде қуылған Энн Хатчинсон үшін де пана болды. 1636 жылдың 3 наурызында Коннектикут колониясына жарғы беріліп, өз үкіметін құрды, сондай-ақ жақын орналасқан Нью-Хейвен колониясын да қосты. Вермонт әлі мекендемеген еді, ал Нью-Гэмпшир мен Мэн аймақтары Массачусетс арқылы басқарылды.
Жаңа Англия доминионы (16861689)
Англия королі Джеймс II колониялардың күшейе берген тәуелсіздігінен, әсіресе олардың өздерін-өздері басқару шартыларынан, Навигациялық актілерді ашық бұзуынан және әскери күштерінің артуынан алаңдады. Ол 1686 жылы Жаңа Англия доминионын құрды, ол барлық Жаңа Англия колонияларының әкімшілік бірлестігі болды, және екі жылдан кейін Нью-Йорк провинциясы мен Нью-Джерси провинциясы да оған қосылды. Бұл одақ колонияларға күштеп таңылды, колониялардың өздері сайлаған басшылардың көбі алынып тасталды, және Америкада қатты дау тудырды. Коннектикут колониясы 1687 жылы доминион губернаторы Эдмунд Андросқа өз шартын тапсырудан бас тартты, сондықтан ол оны күштеп алу үшін қарулы жасақты жіберді. Дәстүр бойынша, отаршылар шартын Ұлы Емен ағашының ішіне жасырды. 1689 жылғы Даңқты революцияда король Джеймс тақтан алынды, ал 1689 жылғы Бостон көтерілісі кезінде отаршылар Андросты тұтқындап, Англияға қайтарып жіберді.
Колониялардың басқаруы
Колониалдық жарғылардың көп бөлігі 1689 жылғы Даңқты революциядан кейін, дерлік әрбір колонияға патшалық губернаторлар тағайындалғанда маңызды өзгерістерге ұшырады. Патшалық губернаторлар мен колонистердің сайлаған шенеуніктері арасында үнемі шиеленіс болды. Губернаторлар негізінен шексіз билікке ие болғысы келді, ал сайланған шенеуніктердің түрлі деңгейлері қарсылық көрсетуге барынша тырысты. Көптеген жағдайларда қалалар бұрынғысынша өздігінен басқарушы органдар ретінде жұмыс істей берді және мүмкіндігінше патшалық губернаторларды қанағаттандырмады. Жаңа Англия колониялары 1776 жылға дейін ресми түрде біріктірілген жоқ. Ағартушылық саяси әрекеттерге көбірек назар аударуға және үкіметке діни ықпалды азайтуға әкелді.
Халық саны мен демографиялық көрсеткіштері
17 ғасырда аймақтың экономикасы қарқынды өсті, себебі көптеген иммигранттар келді, туу көрсеткіші жоғары, өлім-жітім көрсеткіші төмен болды және арзан жердің жеткілікті болуына байланысты. 1630 жылы халық саны 3000 болса, 1640 жылы 14000-ға, 1660 жылы 33000-ға, 1680 жылы 68000-ға, ал 1700 жылы 91000-ға жетті. 1630 мен 1643 жылдар аралығында шамамен 20 000 пуритан келді, олардың көп бөлігі Бостон маңында қоныстанды; 1643 жылдан кейін жылына 50-ден аз иммигрант келді. Әр отбасының орташа мөлшері 7 баладан тұрды; туу көрсеткіші мың адамға 49 бала, ал өлім-жітім көрсеткіші мың адамға 22 адамды құрады. Халықтың 27 пайызы 16 мен 60 жас аралығындағы ер адамдардан тұрды.
Экономика
Жаңа Англия колониялары негізінен өздерін-өздерімен қамтамасыз ететін фермерлермен қоныстанды. Аймақтың экономикасы біртіндеп қолөнер мен саудаға қарай ауысты, ал Оңтүстік колонияларының аграрлық экономикасы негізінен сыртқы және ішкі саудаға бағытталған еді. Жаңа Англия пуритан негізін қалаушыларының экономикалық үміттерін орындады. Пуритан экономикасы, Чесапик аймағының ақша дақылына бағытталған плантацияларынан өзгеше, тек өздері өндіре алмайтын тауарлар үшін сауда жасаған, өздерін-өздерімен қамтамасыз ететін шаруа қожалықтарының еңбегіне негізделген. Жаңа Англия ауыл шаруашылығы, балық аулау және орман шаруашылығымен қатар маңызды сауда және кеме жасау орталығына айналды, Оңтүстік колониялар мен Еуропа арасындағы сауданың торабы болды. Аймақтың экономикасы отаршылдық дәуір бойы тұрақты түрде өсті, экспортқа арналған негізгі дақылдың болмауына қарамастан. Барлық колониялар инфрақұрылымды жақсартатын жобаларды, мысалы, жолдарды, көпірлерді, қонақүйлерді және паромдарды субсидиялау арқылы экономикалық өсімді ынталандырды. Олар ағаш кесетін, астық ұнтақтайтын, темір ұнтақтайтын, тоқыма ұнтақтайтын, тұз шығаратын және шыны жасау зауыттарына сыйлықтар мен монополиялар берді. Ең бастысы, колониялық заң шығарушылар дауларды шешу, келісімшарттарды орындау және меншік құқықтарын қорғау арқылы кәсіпкерлікке қолайлы құқықтық жүйені құрды. Жаңа Англия аймасын қажырлы еңбек пен кәсіпкерлік сипаттады, себебі пуритандар мен янкилер «протестанттық еңбек этикасын» қолдады, ол адамдарды олардың рухани міндеттерінің бір бөлігі ретінде жақсы жұмыс істеуге шақыратын. Жаңа Англия 18 ғасырдың ортасында ағылшын домені ішінде қарқынды сауда жүргізді. Олар Кариб теңізіне тұздалған сиыр еті мен шошқа етін, Коннектикут аңғарынан пияз бен картоп, солтүстік қарағай мен емен ағашын (плантаторлар қант пен мелассаны тасымалдау үшін контейнерлер жасауға қолданды), Род-Айлендтен арнайы жылқы тұқымын және қант диірмендерін іске қосуға арналған «тығындарды» экспорттады. Халықтың өсуі жас отбасылардың орналаса алатын жақсы жерлердің жетіспеушілігіне әкелді; нәтижесінде некеге тұру кешіктірілді, ал кейбіреулері батысқа қарай жаңа жерлерге көшті. Қалалар мен қалашықтарда кәсіпкерлік белсенділік күшті болды және еңбектің мамандануы үнемі артты. 1775 жылға дейін жалақы тұрақты түрде өсті және әйелдер үшін тоқу, оқыту және тігін сияқты жаңа кәсіптер ашылды. 1780 жылдан кейін жағалау порлары балық аулау, халықаралық сауда, кеме жасау және кит аулауға маманданған. Бұл факторлар ауыл шаруашылығы өнімдеріне қалалық нарықтың өсуімен бірігіп, технологиялық жаңарудың болмауына қарамастан экономиканың гүлдеуіне мүмкіндік берді. Бенджамин Франклин 1772 жылы Шотландиядағы жер иелері тұратын сәнді үйлерді қоршап тұрған қарапайым үйлерді қарап шықты. Ол Нью-Англиядағы әрбір адамның меншік иесі екенін, «қоғамдық істерде дауыс беретінін, таза, жылы үйде тұратынын, көптеген азық-түлік пен отыны бар екенін, бастан аяққа дейін киіммен киінгенін, мүмкін өз отбасының өндірісінен жасалған киім екенін» айтты.
Білім
Америкадағы алғашқы мемлекеттік мектептерді 17 ғасырда Жаңа Англияда пуритандар құрды. Бостон латын мектебі 1635 жылы негіленді және АҚШ-тағы ең көне мемлекеттік мектеп болып табылады. Лоуренс Кремин жазғандай, отарлаушылар бастапқыда отбасы, шіркеу, қауым және шәкірттік сияқты дәстүрлі ағылшын әдістерімен білім беруге тырысты, ал мектептер кейіннен «әлеуметтендірудің» негізгі құралына айналды. Бастапқыда сауаттылық пен арифметиканың негізгі қағидалары отбасы ішінде оқытылды. 19 ғасырдың ортасына қарай мектептердің рөлі осы деңгейге жетті, ата-аналар дәстүрлі түрде атқаратын көптеген білім беру міндеттері мектептердің жауапкершілігіне көшті. Жаңа Англияның барлық колониялары қалаларды мектептер ашуға міндеттеді. «Мейфлауэр» кемесімен келген пилигримдер Плимут колониясында әрбір отбасы балаларына оқу мен жазуды үйретуі керек деген заң шығарды, мақсаты – Құдай сөзін оқу. 1642 жылы Массачусетс шығанағы колониясы білім беруді міндетті етті, ал басқа Жаңа Англия колониялары да осы үрдісті қабылдады. 1640 және 1650 жылдары басқа колонияларда да осыған ұқсас заңдар қабылданды. Мектептердегі оқушылардың барлығы ерлерден тұратын, қыздарға арналған мүмкіндіктер шектеулі болды. 18 ғасырда жалпы білім беретін мектептер пайда болды, онда әртүрлі жастағы оқушылар бір бөлмеде бір мұғалімнің бақылауында білім алды. Олар жергілікті қала деңгейінде мемлекеттік қаржыландырылды, тегін болмаса да, оқу ақысы немесе салықтар арқылы қолдау көрсетілді. Жаңа Англиядағы ірі қалаларда қазіргі заманғы орта мектептердің алдағысы – грамматикалық мектептер ашылды. Ең танымалдары – Бостон латын мектебі, ол бүгінгі күнге дейін мемлекеттік орта мектеп ретінде жұмыс істеп келеді. Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Хопкинс мектебі де сол қатарда болды. 1780 жылдары олардың көпшілігі жеке академиялармен алмастырылды. 19 ғасырдың басында Жаңа Англияда элиталық жеке орта мектептер желісі құрылды (қазір «дайындық мектептері» деп аталады), оны Филипс Андовер академиясы (1778), Филипс Эксетер академиясы (1781) және Дирфилд академиясы (1797) көрнекті етті. Олар 1970 жылдары аралас білім беру жүйесіне көшті және 21 ғасырда да жоғары беделге ие. Гарвард колледжі 1636 жылы отарлаушы заң шығарушы органмен құрылды және қайырымдылық жасаған Джон Гарвардтың құрметіне аталды. Қаржының көп бөлігі колониядан түсті, бірақ колледж қор жинауға кірісті. Гарвард жас жігіттерді діни қызметке дайындау үшін құрылды және пуритандық колониялардан жалпы қолдау алды. Йель колледжі 1701 жылы негіленді және 1716 жылы Нью-Хейвенге көшірілді. Коннектикут штатының консервативті пуритан дін қызметкерлері Гарвардтың либералды теологиясына наразылық білдірді және өздерінің ортодоксалды дін қызметкерлерін даярлайтын мектебін құруды қалады. Дартмут колледжі 1769 жылы негіленді және үндістерге арналған мектептен өркендеді, 1770 жылы Нью-Гэмпширдің Хановер қаласына көшірілді. Браун университеті 1764 жылы баптистер Род-Айленд және Провиденс плантацияларының ағылшын колониясындағы колледж ретінде құрылды. Бұл Америкадағы кез келген діни ағымнан келген студенттерді қабылдаған алғашқы колледж болды.
Америка революциясы
Жаңа Англия 1775 жылға дейінгі онжылдықта революциялық қозғалыстың орталығы болды. 1772 жылдың 9 маусымында Род-Айленд тұрғындары бірігіп, НАРРАГАНСЕТТ БЭЙ-де сауда кемелерін мазалаған және контрабандаға қатысқан «Гаспе» (Gaspee) кемесін өртеп жіберді. Массачусетс саясаткерлері Сэмюэл Адамс, Джон Адамс және Джон Хэнкок ағылшын үкіметіне наразылықтың көшбасшылары ретінде көзге түсті. Жаңа Англиялықтар өздерінің саяси бостандықтары мен жергілікті демократиясымен мақтанды, олардың бұл құндылықтары ағылшын үкіметі тарапынан үнемі қауіпке ұшыратылып отыр деп санады. Басты шағым – салық салу болды, отарлаушылар салықты тек өздерінің заң шығарушы органдары ғана белгілей алатынын, ал Лондон Парламентінің мұндай құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Олардың саяси ұраны: «өкілдіксіз салық салуға болмайды». 1773 жылдың 16 желтоқсанында Бостонға шай жеткізілуі жоспарланған кемеге «Бостандық ұлдарының» (Sons of Liberty) жақтастары шабуыл жасап, барлық шайды портына тастады. Бұл «Бостон шай кеші» (Boston Tea Party) британдық шенеуніктерді ашуға тікелей себеп болды, король мен Парламент 1774 жылы Массачусетске жаза ретінде «Төзбеушілік актілерін» (Intolerable Acts) қабылдауға шешім қабылдады. Бұл актілер Массачусетс шығанағының экономикалық өмірінің қан тамыры болған Бостон портын жапты және халықтың өзін-өзі басқару құқығын жойып, оларды әскери басқаруға бағындырды. Патриоттар көлеңкелік үкімет құрды, бірақ 1775 жылдың 18 сәуірінде британдық армия Массачусетс штатының Конкорд қаласында оларға шабуыл жасады. 19 сәуірде Лексингтон және Конкорд шайқастарында жергілікті жасақтар британдық әскерлерді Бостонға кері шегіндірді, сол жерде «әлемге тараған оқ» атылды. Британдық армия тек Бостон қаласын ғана бақылап отырды, ол тез арада қоршауға алынды. Континенттік Конгресс соғыстың бағытын өз қолына алып, генерал Джордж Вашингтонды басқаруға жіберді. Ол 1776 жылдың наурыз айында британдықтарды Бостоннан кетуге мәжбүр етті. Содан кейін соғыс негізінен оңтүстікке жылды, бірақ британдықтар жағалау бойымен бірнеше шабуылдар жасап, Ньюпорт (Род-Айленд) және Мэннің бір бөлігін уақытша басып алды.
Ұлттық кезеңнің алғашқы кезеңдері
Тәуелсіздік алғаннан кейін Жаңа Англия біртұтас саяси бірлік ретінде тоқтатылды, бірақ оның құрамына кіретін штаттардан тұратын, анықталған тарихи және мәдени аймақ болып қала берді. 1784 жылға қарай аймақтағы барлық штаттар құлдықты кезең-кезеңімен жоюды енгізді, ал Вермонт және Массачусетс штаттары 1777 және 1783 жылдары толық жоюды жүзеге асырды. 1812 жылғы соғыс кезінде кейбір федералистер Одақтан шығуды қарастырды, ал Жаңа Англияның кейбір саудагерлері Ұлыбританиямен соғысқа қарсы болды, себебі ол олардың ең ірі сауда серіктесі еді. Жаңа Англияның барлық аймақтарынан жиырма жеті делегат 1814-15 жылдардың қысында Хартфорд конвенциясында АҚШ Конституциясына аймақты қорғау және саяси билікті сақтап қалу мақсатында өзгерістер енгізуді талқылау үшін жиналды. Соғыс жеңіспен аяқталды, ал Федералистік партия толығымен беделсізденіп, жойылды. Мэн территориясы Массачусетс штатының бір бөлігі болды, бірақ 1820 жылы Миссури келісімі аясында тәуелсіз штат ретінде Одаққа қабылданды. Бүгінде Жаңа Англияға Мэн, Нью-Гэмпшир, Вермонт, Массачусетс, Род-Айленд және Коннектикут штаттары жатады. Жаңа Англия саясат тұрғысынан басқа штаттардан ерекшеленіп, көбінесе елдің қалған бөлігінен өзгеше көзқарас білдірді. Массачусетс және Коннектикут Федералистік партияның соңғы бекіністерінің бірі болды, ал Жаңа Англия 1830 жылдары Екінші партиялық жүйе басталғанда жаңа виг партиясының ең күшті тірегіне айналды. Аймақтан шыққан жетекші мемлекет қайраткерлерінің қатарында консервативті виг саяхатшысы Дэниел Вебстер болды. Жаңа Англия елдегі ең күшті құлдыққа қарсылық сезімінің орталығы болды, сондай-ақ Жаңа Англиядан қоныс аударған аймақтармен бірге, мысалы, Нью-Йорк штатының солтүстігі, Огайо штатының Батыс резервациясы және Мичиган мен Висконсин штаттары. Құлдыққа қарсылық көрсететін Уильям Ллойд Гаррисон және Венделл Филлипс Жаңа Англиялықтар еді, ал аймақта Джон Куинси Адамс, Чарльз Самнер және Джон П. Хейл сияқты құлдыққа қарсы саясаткерлер өмір сүрді. 1850 жылдары құлдыққа қарсы Республикалық партия құрылды, және бұрынғы виг және демократ партияларының бекіністері болған аймақтарды қоса, бүкіл Жаңа Англия Республикалық партияны күшті қолдады. Аймақ 20-ғасырдың басына дейін Республикалық партияны қолдап келді, содан кейін иммиграция Оңтүстік Жаңа Англия штаттарын демократтарға қарай бұрды. 1860 жылғы халық санауы көрсеткендей, елдегі 100 ең ірі қаланың 32-сі Жаңа Англияда орналасқан, сондай-ақ ең білімді халық та осы аймақта шоғырланған. Жаңа Англия 19-ғасырда Ральф Уолдо Эмерсон, Генри Дэвид Торо, Натаниел Хоторн, Генри Уодсворт Лонгфелло, Джон Гринлиф Уиттиер, Джордж Банкрофт, Уильям Х. Прескотт және тағы да басқалар сияқты көптеген әдеби және зиялы тұлғаларды өндірді.
Индустрияландыру
Жаңа Англия өнеркәсіптік революцияның алғашқы орталықтарының бірі болды. Беверли мақта фабрикасы 1787 жылы Массачусетс штатының Беверли қаласында құрылған, Америкадағы алғашқы мақта фабрикасы. Ол сол кездегі ең ірі мақта фабрикасы саналды. Фабриканың технологиялық жетістіктері мен дамулары басқа, одан да жетілген мақта зауыттарының ашылуына әкелді, соның ішінде Род-Айленд штатының Паутукет қаласындағы Слэйтер зауыты. Осы кезеңде бірнеше тоқыма фабрикалары құрылыс жұмыстарын жүргізіп жатты. Лоуренс (Массачусетс), Лоуэлл (Массачусетс), Вунсокет (Род-Айленд) және Льюистон (Мэн) сияқты қалалар Слэйтер зауыты мен Беверли мақта фабрикасының үлгілерін негізге ала отырып, тоқыма өнеркәсібінің ірі орталықтары ретінде танымал болды. Жаңа Англияда мата өндірісі жылдам қарқынмен өсіп, жұмыс күшінің жетіспеушілігіне себеп болды. Фабрика агенттері жас әйелдер мен балаларды жұмысқа тарту үшін рекрутерлерді жалдады, нәтижесінде 1830 мен 1860 жылдар аралығында мыңдаған шаруа қыздары отбасыларына қаржылық көмек көрсету, үйлену үшін ақша жинау және көкжиегін кеңейту ниетімен Жаңа Англиядағы ауылдық үйлерін тастап, фабрикаларда жұмыс істеуге кетті. Сонымен қатар, халық санының өсуіне байланыс, олар Жаңа Англия қалаларында жаңа мүмкіндіктер іздеу үшін үйлерін тастады. Әйел жұмысшылардың көп бөлігі Солтүстік Жаңа Англияның ауылдық шаруашылық аймақтарынан келген. Текстиль өнеркәсібінің өсуімен бірге иммиграция да артты, бірақ ирланд жұмысшыларының саны көбейген сайын фабрикаларда жұмыс істейтін жас әйелдердің саны азайды.
Ауыл шаруашылығы
Жаңа Англияның қалалық, өнеркәсіптік экономикасы ерте ұлттық кезеңнің басынан (шамамен 1790 ж.) тоғызыншы ғасырдың ортасына дейін өзгерді, бірақ оның ауыл шаруашылығы экономикасы да өзгерді. Осы кезеңде Жаңа Англияның ауыл шаруашылығы ландшафты негізінен өзін-өзі қамтамасыз ету шаруашылығымен сипатталды. Егілген дақылдарға бидай, арпа, сұлы, қарабидай, репа, пашнип, морковь, пияз, қияр, қызылша, жүгері, бұршақ, қабақ, тығыз қабақ және қарбыз кірді. Ауыл шаруашылығы өнімдеріне Жаңа Англиядағы ішкі нарық жеткіліксіз болды, себебі ауыл шаруашылығынан тыс халықтың саны аз болды, сондықтан Жаңа Англия фермерлері өз шаруашылықтарын коммерцияландыруға ынтасы жоқ еді. Алайда, 1850 жылға қарай жағдай түбірінен өзгерді, өйткені жоғары мамандандырылған ауыл шаруашылығы экономикасы пайда болды, ол көптеген жаңа және әртүрлі өнімдерді өндірді. 1790 жылдан 1850 жылға дейінгі революциялық өзгерістерге екі фактор басты рөл атқарды: Жаңа Англиядағы өндіріс индустриясының өркендеуі (индустрияландыру) және батыс штаттарынан келген ауыл шаруашылығы бәсекесі. Осы кезеңде Жаңа Англияның қалалары мен кенттерінде құрылған өнеркәсіптік жұмыс орындары ауыл шаруашылығы экономикасына терең әсер етті, өйткені ауыл шаруашылығына жатпайтын қала халқының саны қарқынды өсті. Фермерлер енді өз өнімдерін сата алатын жақын маңдағы нарыққа ие болды, соның арқасында тіршілік көрінетін өнімнен асып түсетін табысқа қол жеткізе алды. Бұл жаңа нарық фермерлерге өз шаруашылықтарын одан да өнімді етуге мүмкіндік берді. Ауыл шаруашылығының артуы тіпті Коннектикуттың орталығынан Массачусетс штатының солтүстігіне дейін, өсуіне қолайлы жағдайлар жасалған темекі өндірісіне де әкелді, бұл әдетте оңтүстік штаттарында өсірілетін дақыл еді. Ауыл шаруашылығын жақсартуды қолдау үшін көптеген ауыл шаруашылығы қоғамдары құрылды, олар жаңа технологиялық инновациялар туралы ақпарат таратып, мысалы, 1830 жылдары ағаш егістікті тез алмастырған құйма темір егіс, сондай-ақ шөп шабу машиналары мен ат жетектегі жинағыштар туралы ақпарат берді. Жаңа Англиядағы өндіріс өркендеуінің тағы бір маңызды салдары – бұрын фермада өндірілген арзан өнімдердің көп болуы болды. Мысалы, көптеген жаңа диірмендер арзан мата өндірді, сондықтан көптеген шаруа әйелдері үшін үйде тоқудың орнына осы маталарды сатып алу экономикалық тұрғыдан тиімді болды. Осының салдарынан әйелдер басқа жұмыс іздеді, әдетте диірмендерде, олардың көпшілігі жұмысшылардың жетіспеушілігінен зардап шекті, және олар ақшалай табыс таба бастады. Көліктің жақсаруына байланысты батыс штаттарынан келген ауыл шаруашылығы бәсекесі Жаңа Англиядағы ауыл шаруашылығының қалыптасуына да көмектесті. Батыс штаттарынан келген бәсеке негізінен жергілікті шошқа еті мен мал бордақылаудың, сондай-ақ бидай өндірісінің төмендеуіне жауапты болды. Осылайша, өнеркәсіптік революция кезінде өндірістің өсуі де, батыс бәсекесінің өсуі де ауыл шаруашылығының мамандығын күшейтті. 1850 жылғы Жаңа Англияның ерекшеленген ауыл шаруашылығы ландшафты 40-60 жыл бұрынғы, негізінен өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған ландшафттан ерекшеленді. Тарихшы Питер Темин атап көрсеткендей, «тоғызыншы ғасырдың ортасында Жаңа Англия экономикасының өзгеруі ауқымы мен қарқындылығы жағынан Корея мен Тайваньтың соғыстан кейінгі «муғжұзаларымен» салыстыруға болады». Ауыл шаруашылығындағы кең ауқымды өзгерістер осы экономикалық процестің маңызды бөлігі болды.
Жаңа Англия және саяси ой
Колониялық кезең мен Америка республикасының алғашқы жылдарында Джеймс Отис, Джон Адамс және Сэмюэл Адамс сияқты Жаңа Англияның көшбасшылары Филадельфия мен Вирджиниядағы патриоттармен бірігіп, республикалық идеологияны қалыптастырып, колонияларды Ұлыбританияға қарсы тәуелсіздік үшін соғысқа жетектеді. Жаңа Англия федералистердің басты тірегі болды және 1812 жылғы соғысқа қарсы күшті оппозиция көрсетті. 1830 жылдан кейін ол Уиг партиясының басты тірегіне айналды, бұл Екінші партиялық жүйеде Дэниел Вебстердің үлгісінде көрінді.
Француз канадалықтары
1850 жылдан кейін Канаданың ауылдық аймақтарында тұратын француз канадалықтары Жаңа Англияның тоқыма фабрикаларына қызығушылық танытты және шамамен 600 000 адам АҚШ-қа, әсіресе Жаңа Англияға көшіп келді. Алғашқы иммигранттар солтүстік Вермонт және Нью-Гэмпширдің жақын жерлеріне барысты, бірақ 1870-ші жылдардың соңынан бастап 1900 жылдардың басындағы соңғы көші-қон толқынына дейін оңтүстік Массачусетс басты бағытқа айналды. Кейінірек келген иммигранттардың көпшілігі үйлеріне оралып, жайлы тұру үшін жеткілікті ақша табуға мүмкіндік беретін қысқа мерзімді жұмыс іздеді, бірақ канадалық қоныс аударушылардың шамамен жартысы тұрақты қоныстанды. 1900 жылға қарай 573 000 француз канадасы Жаңа Англияға көшіп келді. Бұл адамдар «Шағын Канада» деп аталатын аудандарда бірігіп қоныстанды, бірақ бұл аудандар 1960 жылдан кейін жоғалып кетті. Жаңа Англияда католик шіркеулерінен басқа француз тіліндегі білім беру мекемелері аз болды. Француз тіліндегі газеттер де болды; 19-ғасырдың ортасынан 1930 жылдарға дейін 250-ден астам газет пайда болып, жабылды, кейбіреулері бірнеше ай ғана жарық көрді, ал басқалары ондаған жылдар бойы жарияланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің өкілдері балаларына екі тілді білім беруден бас тартты және олардың ағылшын тілінде сөйлеуін қатыстырып талап етті.
Темір жолдар
Нью-Хейвен темір жолы 1872 жылдан 1968 жылға дейін Жаңа Англиядағы басты тасымалдаушы болды. Нью-Йорктің жетекші банкирі Дж. П. Морган Хартфордта өскен және Жаңа Англия экономикасына үлкен қызығушылық танытқан. 1890 жылдардың басынан бастап ол Нью-Хейвен және Бостон мен Мэн сияқты Жаңа Англияның ірі темір жолдарына қаржы жұмсауды бастады, олардың арасында бәсеке болмауы үшін аумақтарды бөліп берді. 1903 жылы ол Чарльз Мелленді Нью-Хейвеннің президенті етіп тағайындады (1903–1913 жылдар). Морганның қаржылық қолдауымен қойылған мақсат – Жаңа Англияның негізгі темір жол желілерін сатып алып біріктіру, олардың жұмысын үйлестіру, шығындарын азайту, жүк айналымы жоғары маршруттарды электрлендіру және жүйені жаңғырту болатын. Нью-Хейвен 50-ге жуық кіші компанияны сатып алды, олардың ішінде трамвайлар, жүк кемелері, жолаушылар кемелері және Оңтүстік Жаңа Англияның барлық аймақтарында қалааралық көлікті қамтамасыз ететін жеңіл рельстік желілер (электрлі троллейбустар) бар еді. 1912 жылы Нью-Хейвен 3219 км-ден астам (2000 миль) жолды пайдаланды, 120 000 жұмыскері болды және Бостоннан Нью-Йоркке дейінгі кең аумақта көлік тасымалын дерлік монополиялады. Морганның монополия құруға тырысуы Прогрессивтік дәуірдегі реформаторларды, әсіресе Бостондық заңгер Луи Брандейсті ашуландырды, ол Нью-Хейвенмен жылдар бойы күресті. Мелленнің қатал әрекеттері халықтың наразылығын тудырды және сатып алулар мен құрылысқа артық шығындарға әкелді. Жөндеу шығындарын үнемдеуге тырысқанда апаттардың саны артты. 1903 жылы 14 миллион доллар болған қарыз 1913 жылы 242 миллион долларға жетті. 1913 жылы федералды үкімет антитресттік сот процесін бастады және компания троллейбус жүйелерінен бас тартуға мәжбүр болды. 1910 жылдан кейін автомобильдердің, жүк көліктерінің және автобустардың пайда болуы Нью-Хейвеннің табысын азайтты. 1935 жылы компания банкротқа ұшырады, қайта ұйымдастырылды және қызмет көлемі шектелді, 1961 жылы қайтадан банкротқа ұшырады, ал 1969 жылы Пенн Орталық жүйесіне қосылды, ол да банкрот болды. Жүйенің қалдықтары қазір Conrail құрамына кіреді. Автомобиль революциясы теміржол басшылары күткеннен әлдеқайда жылдам болды. 1915 жылы Коннектикутта 40 000 автомобиль болса, бес жылдан кейін олардың саны 120 000-ға жетті. Жүк көліктерінің саны да сол кезеңде 7000-нан 24 000-ға дейін тез өсті.
Ауа райы
1938 жылы Жаңа Англияда болған дауыл аймаққа ауыр соққы берді, шамамен 700 адам қаза тапты. АҚШ-тың Ауа райы бюросы болжаған жолдан бұрған дауыл аз ескерту берді және мыңдаған ғимараттарды қиратты. Федералдық және жергілікті органдар Жаңа Англия тұрғындарына көмек көрсетті, сондай-ақ осы ынтымақтастық нәтижесінде қазіргі апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету жүйесі құрылды. Дауыл сол кездегі Жаңа Англияның жалпы орман қорының үштен бірін құраған ағаштарды құлатты.
Экономика
Жаңа Англия экономикасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін түбегейлі өзгерді. Өнеркәсіптік экономика дерлік жойылды. 1920-1970 жылдар аралығында тоқыма фабрикалары бірінен соң бірі жабылды. Бұған басты себептер арзан импорт, доллардың күшті болуы, экспорттың азаюы және диверсификация жасауға келмеуі болды. Қалғаны – реактивті қозғалтқыштар, атомдық суасты кемелері, фармацевтика, робототехника, ғылыми құралдар және медициналық құрылғылар сияқты жоғары технологиялық өндіріс салалары еді. Массачусетс технология институты жоғары технологиялық салаларда университеттер мен индустрия арасындағы қарым-қатынас үлгісін жасап, көптеген бағдарламалық және аппараттық фирмаларды құрды, олардың кейбіреулері қарқынды өсті. XXI ғасырға келген кезде аймақ білім беру, медицина, медициналық зерттеулер, технология, қаржы және туризм салаларындағы көшбасшылығымен әйгілі болды.
Танымал басшылар
АҚШ-тың сегіз президенті Жаңа Англияда дүниеге келген, бірақ олардың тек бесеуі ғана осы аймақпен байланысты: Джон Адамс (Массачусетс), Джон Куинси Адамс (Массачусетс), Франклин Пирс (Нью-Гэмпшир), Честер А. Артур (Вермонт штатында туған, Нью-Йорк штатына байланысты), Кальвин Кулидж (Вермонт штатында туған, Массачусетс штатына байланысты), Джон Ф. Кеннеди (Массачусетс), Джордж Х. В. Буш (Массачусетс штатында туған, Техас штатына байланысты) және Джордж У. Буш (Коннектикут штатында туған, Техас штатына байланысты). Жаңа Англияда тоғыз вице-президент дүниеге келген, бірақ олардың тек бесеуі ғана осы аймақпен байланысты: Джон Адамс, Элбридж Джерри (Массачусетс), Ганнибал Хамлин (Мэн штаты), Генри Уилсон (Нью-Гэмпшир штатында туған, Массачусетс штатына байланысты), Честер А. Артур, Леви П. Мортон (Вермонт штатында туған, Нью-Йорк штатына байланысты), Кальвин Кулидж, Нельсон Рокфеллер (Мэн штатында туған, Нью-Йорк штатына байланысты) және Джордж Х. В. Буш. Өкілдер палатасының спикері болып он бір адам Жаңа Англиядан сайланды: Джонатан Трумбулл кіші (2-ші спикер, Коннектикут штаты), Теодор Седгвик (5-ші спикер, Массачусетс штаты), Джозеф Брэдли Варнум (7-ші спикер, Массачусетс штаты), Роберт Чарльз Уинтроп (22-ші спикер, Массачусетс штаты), Натаниел Прентис Бэнкс (25-ші спикер, Массачусетс штаты), Джеймс Г. Блейн (31-ші спикер, Мэн штаты), Томас Брэкет Рид (36-шы және 38-ші спикер, Мэн штаты), Фредерик Гиллетт (42-ші спикер, Массачусетс штаты), Джозеф Уильям Мартин кіші (49-шы және 51-ші спикер, Массачусетс штаты), Джон Уильям МакКормак (53-ші спикер, Массачусетс штаты) және Тип О'Нилл (55-ші спикер, Массачусетс штаты).
Жыныстық қатынас, отбасы және қоғам
Акслл, Джеймс. Таудағы мектеп: Колониялық Жаңа Англиядағы білім беру және қоғам (1974). онлайн
Бремер, Фрэнсис Дж. Пуритан тәжірибесі: Брэдфордтан Эдвардсқа дейінгі Жаңа Англия қоғамы (1995).
Брюер, Дэниел Чонси. Иммигранттардың Жаңа Англияны бағындыруы (1926). онлайн
Котт, Нэнси Ф. Әйелдік байланыстар: "Әйелдер аймағы" Жаңа Англияда, 1780–1835 (Йель университетінің баспасы, 1977).
Джонсон, Клаудия Дёрст. Колониялық Жаңа Англиядағы күнделікті өмір (Блумсбери, 2017). онлайн
Карлсен, Кэрол Ф. Әйел кейпіндегі шайтан: Колониялық Жаңа Англиядағы колдовство (1998).
Локридж, Кеннет А. Жаңа Англия қаласы: Алғашқы жүз жыл: Дедхэм, Массачусетс, 1636–1736 (1985), жаңа әлеуметтік тарих. онлайн
Перлман, Джоэл, Сильвана Р. Сиддали және Кит Уайтскарвер. "Жаңа Англия әйелдерінің сауаттылығы, оқу және оқыту". Білім беру тарихы журналы (1997), 37:117–139. онлайн
Перлман, Джоэл және Деннис Ширли. "Жаңа Англия әйелдері сауаттылыққа қашан ие болды?". Уильям және Мэри журналы 48(1) (1991), 50–67 беттер. онлайн
Престон, Джо Энн. "«Ол ұстаз ретінде өмір сүреді»: XVII ғасырдағы еркектік, гендерлік оқыту және Жаңа Англия мектеп мұғалімдерінің мансабы". Білім беру тарихы журналы 43(3) (2003), 350–371. онлайн.
Bremer, Francis J. The Puritan Experiment: New England Society from Bradford to Edwards (1995). Brewer, Daniel Chauncey. Conquest of New England by the Immigrant (1926). online
Cott, Nancy F. The Bonds of Womanhood:" Woman's Sphere" in New England, 1780 1835 (Yale University Press, 1977). Johnson, Claudia Durst. Daily life in colonial New England (Bloomsbury, 2017) online. Karlsen, Carol F. The Devil in the Shape of a Woman: Witchcraft in Colonial New England (1998)
Lockridge, Kenneth A. A New England Town: The First Hundred Years: Dedham, Massachusetts, 1636–1736 (1985), new social history online
Perlmann, Joel, Silvana R. Siddali, and Keith Whitescarver. "Literacy, Schooling and Teaching Among New England Women" History of Education Quarterly (1997), 37:117–139. online
Perlmann, Joel, and Dennis Shirley. “When Did New England Women Acquire Literacy?” William and Mary Quarterly 48#1 (1991), pp. 50–67. online
Preston, Jo Anne. " 'He lives as a Master': Seventeenth Century Masculinity, Gendered Teaching, and Careers of New England Schoolmasters." History of Education Quarterly 43.3 (2003): 350 371. online.
Қоршаған орта және жерді пайдалану
Бидуэлл, Перси. “Американдық тарихи шолу” (American Historical Review), 26-том, 4-сан. (1921) онлайн
Блэк, Джон Д. Жаңа Англияның ауыл шаруашылығы: аймақтық зерттеу (1950) онлайн
Ценкл, Павел, ред. Солтүстік ормандағы табиғат және мәдениет: Солтүстік-Шығыстағы ауылдық аймақтағы аймақ, мұра және қоршаған орта (Айова университетінің баспасы, 2010).
Кронон, Уильям. Жердегі өзгерістер: үндістер, отарлаушылар және Жаңа Англияның экологиясы (1983), өте ықпалды кітап онлайн
Флорес, Дэн. "Жиырма жыл өткен соң: Жердегі өзгерістер туралы ойлар: үндістер, отарлаушылар және Жаңа Англияның экологиясы" Ауыл шаруашылығы тарихы (2004) 78#4, 493–496 бб.
Камблер, Джон Т. Ақылға қонымды пайдалану: Халық, қоршаған орта және мемлекет, Жаңа Англия, 1790–1930 (2001) онлайн
Фостер, Дэвид Р. және Джон Д. Абер, ред. Уақыт өте келе ормандар: Жаңа Англиядағы 1000 жылдық өзгерістердің экологиялық салдары (2004)
Джарвис, Кимберли А. Таулардан теңізге дейін: Соғыстан кейінгі Нью-Гэмпширде табиғатты қорғау (Массачусетс университетінің баспасы, 2020) онлайн шолу
Джадд, Ричард В. Екінші табиғат: Жаңа Англияның экологиялық тарихы (Массачусетс университетінің баспасы, 2014) xiv, 327 б.
Джадд, Ричард В. Тороны табу: Табиғаттың экологиялық икона жасаудағы мәні (2018) үзінді
Робертс, Стротер Э. Колониялық экология, Атлантика экономикасы: Ертедегі Жаңа Англияда табиғатты өзгерту (Пенсильвания университетінің баспасы, 2019) онлайн шолу
Рассел, Говард. Ұзақ, терең жыр: Жаңа Англияда үш ғасырлық шаруашылық (Жаңа Англия университетінің баспасы, 1976) онлайн
Сайен, Джейми. Солтүстік орманның балалары: Жабайы Жаңа Англияның мұздықтардан жаһандық жылынуға дейінгі тарихы (Йель университетінің баспасы, 2023) онлайн кітап шолуы
Шварц, Эми Д. "Колониялық Жаңа Англияның ауыл шаруашылығы: Ескі көзқарастар, жаңа бағыттар" Ауыл шаруашылығы тарихы 69.3 (1995): 454–481. онлайн
Вогель, Ив және Александра Лэйси. "Жаңа келісім мен янки тәуелсіздігі: Коннектикут өзеніндегі кешенді дамудың сәтсіздігі және оның ұзақ мерзімді салдары" Солтүстік-Шығыс географы 4.2 (2012): 65–94. онлайн
Вуд, Джозеф С. "Жаңа Англияның ерекше дәстүрі: Жермен отарлаушылық кездесуді қайта қарау" Коннектикут тарихының шолуы (1994) 35(1): 147–191.
Black, John D. The rural economy of New England: a regional study (1950) onlineonline
Cenkl, Pavel, ed. Nature and Culture in the Northern Forest: Region, Heritage, and Environment in the Rural Northeast (University of Iowa Press, 2010). Cronon, William. Changes in the Land: Indians, Colonists, and the Ecology of New England (1983), highly influential book online
Flores, Dan. "Twenty Years On: Thoughts on Changes in the Land: Indians, Colonists, and the Ecology of New England" Agricultural History (2004( 78#4 pp. 493 496
Cumbler, John T. Reasonable Use: The People, the Environment, and the State, New England, 1790–1930 (2001) online
Foster, David R. and John D. Aber, eds. Forests in Time: The Environmental Consequences of 1,000 years of Change in New England (2004)
Jarvis, Kimberly A. From the Mountains to the Sea: Protecting Nature in Postwar New Hampshire (University of Massachusetts Press, 2020) online review
Judd, Richard W. Second Nature: An Environmental History of New England (University of Massachusetts Press, 2014) xiv, 327 pp. Judd, Richard W. Finding Thoreau: The Meaning of Nature in the Making of an Environmental Icon (2018) excerpt
Roberts, Strother E. Colonial Ecology, Atlantic Economy: Transforming Nature in Early New England (U of Pennsylvania Press, 2019) online review
Russell, Howard. A Long, Deep Furrow: Three Centuries of Farming in New England (UP of New England, 1976) online
Sayen, Jamie. Children of the Northern Forest: Wild New England's History from Glaciers to Global Warming (Yale UP, 2023) online book review
Schwartz, Amy D. "Colonial New England agriculture: Old visions, new directions." Agricultural history 69.3 (1995): 454 481. online
Vogel, Eve, and Alexandra Lacey. "The New Deal versus Yankee independence: the failure of comprehensive development on the Connecticut River, and its long term consequences." Northeastern Geographer 4.2 (2012): 65 94. online
Wood, Joseph S. "New England’s Exceptionalist Tradition: Rethinking the Colonial Encounter with the Land" Connecticut History Review (1994) 35 (1): 147–191.
Негізгі дереккөздер
Акстелл, Джеймс, ред. The American People in Colonial New England (1973), бастапқы дереккөздерден үзінділер; онлайн
Двайт, Тимоти. Жаңа Англия және Нью-Йорк арқылы саяхат (1800 жылға жуық) 4 томдық. (1969) онлайн
Макфетерс, С. А. 1868 жылғы науқан үшін Жаңа Англия штаттарында пайдалануға арналған саяси нұсқаулық, әрбір қаланың халқы мен ең соңғы сайлау қорытындыларын қамтиды (1868)
Dwight, Timothy. Travels Through New England and New York (circa 1800) 4 vol. (1969) online
McPhetres, S. A. A political manual for the campaign of 1868, for use in the New England, states, containing the population and latest election returns of every town (1868)