Кіріспе

Австриялық филолог Отто Эдуард Готфрид Эрнст Хофлер (10 мамыр 1901 – 25 тамыз 1987) – германдық зерттеулер саласында маманданған австриялық филолог. Рудольф Мучтың шәкірті Хофлер Вена университетінде неміс тілі және көне неміс әдебиеті кафедрасының профессоры және меңгерушісі болды. Хофлер 1922 жылдан бері нацист және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін СС Аненербе ұйымының мүшесі болды. Хофлер Жорж Дюмезил мен Стиг Викандердің жақын досы болды, олармен бірге үнді-еуропалық қоғамды зерттеу бойынша тығыз жұмыс істеді. Венада ол болашақтағы көптеген белгілі ғалымдарды тәрбиеледі және ерте герман мәдениеті туралы еңбектердің авторы атанды. De оны "Мюч негізін қалаған германдық зерттеулердің «Вена мектебінің» бәлкім ең танымал және, мүмкін, ең даулы өкілі" деп сипаттайды.

Ерте өмір және білім

Отто Хёфлер 1901 жылғы 10 мамырда Венада жоғары білімді орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Алоис Хёфлер Вена университетінде философия және педагогика профессоры болды. Алоис Рихард Вагнердің жанкүйері болған және герман құдайы Один туралы кітаптың авторы еді. Оттоның анасы Аугуста Дорнхёффер Байройттен шыққан және ол да Вагнерді құрметтеген. Хёфлер 1920-1921 жылдары Вена университетінде Рудольф Мухтың басшылығымен неміс және скандинавия филологиясын оқыды. 1921 жылы ол неміс академиктерінің "Венский академик бірлестігіне" (Wiener Akademischer Verein der Germanisten) қосылды – бұл ұлтшыл топ. 1922 жылы Гитлердің Венадағы сөйлемін естігеннен кейін ол Австрияның нацистік партиясына қосылды. Содан кейін ол Лунд, Киль (Андреас Хёслердің басшылығымен), Марбург және Базель университеттерінде скандинавия филологиясын оқуын жалғастырды. 1926 жылы ол Вена университетінде "Altnordische Lehnwortstudien" тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады, ол көне норвеж тіліндегі қарыз сөздерді зерттеді.

Мансап

1928 жылдан 1934 жылға дейін Хёфлер Уппсала университетінде неміс тілінен дәріс берді. Уппсалада Хёфлер Стиг Викандер мен Жорж Дюмезил филологтарымен достық қарым-қатынас орнатты, олар өмір бойы достас болып, зияткерлік серіктес болып қалатын еді. Ол 1931 жылы Вена университетінде «Kultische Geheimbünde der Germanen» диссертациясымен габилитацияны аяқтады, онда герман тайпаларының ертедегі құпия қоғамдары зерттелді. Бұл Викандер мен Дюмезилдің болашақ зерттеулеріне зор әсер етті, олар кейіннен индоирандықтар мен индоевропалықтар арасындағы ұқсас қоғамдарды зерттеді. 1935 жылдан бастап ол Киль университетінде дәріс берді. Сол жылы ол СС-мен байланысты «Рейхсберуфсветкампф» іріктеу комитетінің мүшесі болды. 1938 жылдан бастап Хёфлер Мюнхен университетінде герман филологиясы және этнологиясы кафедрасының профессоры және меңгерушісі болды. Сондай-ақ 1938 жылы ол 1937 жылы қосылған «СС Аненербе» ұйымының жетекшісі болды, және оның Мюнхендегі лауазымын алуына ішінара осы ұйым себепкер болды. Оның зерттеулері ерте герман мәдениетіне, әсіресе ерте герман діні мен әдебиетіне арналған. Хёфлердің «Deutsche Heldensage» (1941) еңбегі, ортағасырлық неміс әдебиетін зерттеген, өте ықпалды болды және 1961 жылы қайта басылды. Хёфлер қазіргі немістер мен ерте герман халықтары арасындағы мәдени байланыстың жақтасы болды. 1945 жылы Мюнхен университетінен босатылып, оқытудан тыйым салынды. 1950 жылы ол скандинавиялық зерттеулерді оқытуға лицензия алды. 1954 жылы Хёфлер Мюнхен университетінде Норд филологиясы және герман ескілігі кафедрасының доценті болып тағайындалды. Атағы бойынша доцент болғанымен, ол осы кезеңде практикалық тұрғыдан толық профессор болды. Мюнхендегі белгілі студенттерінің арасында Генрих Бек және Отто Гшвантлер болды. 1957 жылы Хёфлер Вена университетінде неміс тілі мен ескі неміс әдебиеті кафедрасының профессоры және меңгерушісі болып тағайындалды. Гшвантлер оның ассистенті ретінде жұмыс істеді және ақырында профессор атанды. Талантты және өте танымал оқытушы, Хёфлер Венада өте ықпалды ғалымдардың бір буынын тәрбиеледі және басшылық етті, олардың ішінде Хельмут Бирхан, Герман Райхерт, Петер Визингер, Эрика Картшоке, Эдит Марольд, Клаус Дювел, Вальтрауд Хунке және Вольфганг Ланге болды. Хёфлердің ең адал студенттерінің тобы, олардың ішінде Гшвантлер, Бирхан, Визингер және Картшоке «Драхенрунде» деп аталды. Әлеуметтік белсенді Хёфлер университетте семинарлар мен кештерді жүзім бағында ұйымдастырып, студенттері мен әріптес профессорлары мен достары, мысалы Рихард Вольфрам және т.б. қатысқан Равенна және басқа да жерлерге есте қаларлық саяхаттар ұйымдастырып, маңызды рөл атқарды.

Зейнеткерлік және өлім

1971 жылы Хофлер оқыту қызметінен зейнеткерлікке шықты, бірақ сабақ беруді және ғылыми зерттеулерді жалғастырды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хофлер бұрынғы теорияларын жетілдіріп, Орта ғасырлық неміс әдебиетіндегі ең маңызды екі тұлға – Дитрих фон Берн мен Зигфрид туралы ауқымды зерттеулер жүргізді. Ол Зигфридтің б.з. 9 жылы Тейтобург орман шайқасында рим армиясын жеңген германдық қолбасшы Арминийден тарағанын айтты. Хофлер 1987 жылғы 25 тамызда Венада дүние салды.

Мұра

Хофлердің ғылыми еңбегі мен мұрасы даулы. Хофлер Жорж Дюмезильдің Үнді-Еуропа қоғамының үш функциялық гипотезасына зор ықпал етті. Ол Дюмезильмен және Стиг Викандер, Эмиль Бенвенист және Ян де Врис сияқты ғалымдармен бірлесіп Үнді-Еуропа мифологиясын зерттеуде тығыз жұмыс істеді және салыстырмалы мифология саласын қайта жаңғыртуға елеулі үлес қосты. Прайстің сөзінше, Хофлердің мансабының бастапқы кезеңі сол кездегі саяси өзгерістермен байланысты болғанымен, оның еңбектерінің мазмұны жоғары сапалы және саяси ықпалға ұшырамаған. Роудың айтуынша, кейбіреулер Хофлерді сынағанымен, оның негізгі теориялары ешқашан жоққа шығарылмаған. Прайс Хофлердің зерттеулері бүгінгі күнге дейін маңызды екенін мәлімдейді. Алайда, де Хофлердің жұмысын "германдық ғылымының ұлтшылдық және нацистік идеологияларға өздігінен бағынуының мысалы" деп сипаттайды. Ян Хиршбигель Хофлердің еңбегінің жаңа академиялық білімді ашуға емес, нацистік мемлекет үшін идеологиялық негіз құруға бағытталғанын, Хофлердің Одиннің жауынгерлерінің культтік тобының нацистік "өлім культінің" және оның "өлім символизмінің" рухани алғысы ретінде қарастырылғанын, ал Хофлер бұрынғы жұмыстарының ұлттық сипатынан ешқашан бас тартпағанын айтады. Вольфганг Берингер мен Клаус фон Зей де оның "Kultische Geheimbünde der Germanen" еңбегін Берингердің сөзімен айтқанда, "СС-тің сенсациялық ақталуы" деп бағалайды. Кортни Мари Берреллдің жазуынша, Хофлердің бірнеше идеялары 2023 жылға қарай танымал болған немесе ғылыми ортада консенсусқа қол жеткізгенімен, оларды қабылдаған ғалымдар Хофлердің теорияларының идеологиялық негізін, оның негізгі тезистерінің дәлелдеуге келмейтін сипатын және басқа фольклоршылардың қарсылықтарын назарға алмайды.