Кіріспе

Сэм Шепардтың 1978 жылғы пьесасы "Көмілген бала" – Сэм Шепардтың 1978 жылы алғаш рет көрсетілген пьесасы. Ол 1979 жылы драматургия саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алып, Шепардты драматург ретінде жалпыұлттық деңгейде танымал етті. Пьеса американдық ядролық отбасының фрагментациясын, американдық мифология мен американдық арманға деген көңілі толуын, 1970-ші жылдардағы ауыл шаруашылығы экономикасының төмендеуін, сондай-ақ дәстүрлі отбасылық құрылымдар мен құндылықтардың бұзылуын бейнелейді. 1979 жылы Шепард пьеса жазу үшін «Оби» сыйлығына ие болды. 1996 жылы Бродвейде қайта қойылған пьеса бес «Тони» сыйлығына ұсынылды, оның ішінде «Ең үздік пьеса» номинациясы да бар.

Бірінші акт

Иллинойс штатындағы өнімсіз жер теліміндегі ескі ферма үйінде Додж (70 жаста) мен Хали (60 жаста) есімді ескі үйленген жұбайлар таныстырылады. Сахна жұбайлардың бір-бірімен өткен оқиғаларын талқылап, әңгімелесуімен басталады. Хали сахнада көрінбейді, ол жоғарғы қабаттан айқайлап тұр, ал Додж жертөледегі диванда отыр. Ол жиі диванға жасырынған бөтелкеден ішімдік ішеді, ол алкоголик екені анық көрінеді. Олар сүйікті ұлдары Ансель туралы әңгімелейді, ол бірнеше жыл бұрын әйелі үйлену тойының түнінде өлтірілген деген қауесет бар. Олар тағы бір ұлдары Брэдли туралы да айтады, ол Додж ұйықтап жатқанда күшпен шашын кесуге келеді; Додж бұл оқиғаның алдын алу үшін бейсболка киіп отырады. Хали қара киім киіп шіркеуге кетеді және үлкен ұлы Тильденге Доджді қарауды тапсырады. Тильден сахнаға жүгерімен толы қолымен кіреді, ол оның сырттағы егістікте өскенін айтады. Додж егістікте Құрғақ дала заманынан бері ештеңе өспегенін айтады және Тильденді көршісінен ұрлық жасады деп айыптайды. Содан кейін Додж пен Тильден Тильденнің өткені туралы әңгімелесе бастайды; олар Нью-Мексикода қалай қиын жағдайға түскені және жаңа өмірді іздеп отбасылық үйден кету әрекеті сәтсіз аяқталып, осы оқиғадан кейін Тильден қашуға мәжбүр болғаны туралы айтады. Тильденнің психикалық денсаулығының жағдайы нашар, ол шелекке жүгеріні қабықтап салып отырады. Додж әңгіме соңында ұйықтап қалғанда, Тильден оны жүгері қабықтарымен жауып, жамылғы жасайды, содан кейін жаңбырға шығады. Брэдли көп ұзамай бөлмеге кіреді және Додж ұйықтап жатқанда басын қырқып тастайды.

ІІ акт

Сцена Винс пен Шеллидің танысуымен басталады. Винс Нью-Мексикодағы әкесі Тильденмен кездесуге барады, бірақ жолшыбай әжесі мен атасының үйіне тоқтауға шешім қабылдады; Шелли тек саяхатқа шығады. Винс үйге кіргенде таңғалады, өйткені Додж оны мүлдем танымайды. Шелли олардың қате үйге кіргенін біледі және Винсті кетуге көндіруге тырысады, бірақ ол қозғалмайды. Содан кейін Тилден бөлмеге кіреді, ол Шелли мен Винске қызығушылық танытпайды. Винс Тильденнің назарын өзіне аударады, бірақ Тильден де Винсті тани алмайды. Винс Тилден мен Доджды өзінің кім екеніне сендіру үшін әр түрлі әдістерді қолданады, ал Шелли Тилденге сәбізге көмектеседі. Содан кейін Додж Винске барып, оған алкоголь сатып алуын айтады, ол солай істейді. Ол жоқ болған кезде, Шелли Тилденмен сөйлесіп, Винс туралы сұрақтар қояды. Тилден Винсті танымайтынын, бірақ таныс көрінетінін айтады. Тилден өзінің анасы Халимен көп жыл бұрын туған ұлы туралы да айтады, бірақ Додж баланы өлтіріп, үйдің артқы ауласына көміп тастаған. Брэдли сахнаға қайта кіріп, Шеллиді аузына қолын тығып, қинауға кіріседі. Содан кейін ол оның терісін алып, Додждің үстіне қояды да, қараңғыға түседі.

ІІІ акт

Сцена Додж Винстің Шеллиді тастап қашып кеткенін болжаумен басталады. Ол сондай-ақ Шеллиге Брэдлиден қорықпауды айтады, өйткені оның бір аяғы ғана бар. Біраз уақыттан кейін Хали үйге Девис атамен кіреді, кейінірек аудитория оның романтикасы бар екенін біледі. Хали Додждың жерде жатқандығын, Брэдлидің диванда ұятсыз жатқандығын көріп, Әке Девиске ұялып күлімдейді. Содан кейін ол Додж пен Брэдлимен айқайласа бастайды, олар Шелли араласпайынша бірнеше сөз алмасады. Ашулы Шелли Брэдлидің ағаш аяғын ұстап алады және қалған отбасы мүшелеріне қол сілтеп, оларға және Винске ашуын білдіреді. Әкесі Девис Шеллиді тыныштандырып, ағаш аяқты үстелге қояды. Көп ұзамай Винс мас күйінде үйге келіп, үйге сыра бөтелкелерін лақтырады. Содан кейін ол есіктің торлары арқылы көтеріліп, отбасымен бірге фермада тұруы керектігін айтады. Кейін Хали мен Додж Винсті таниды, ал Додж оған үй мен жердің иесін береді. Енді жерді иеленуші Винс үйде қалуға шешім қабылдайды, ал Шелли оны кетуге көндіруге тырысады. Шелли Винске беріліп, кетеді, ал Винс ағаш аяқты алып, үйден шығады; Брэдли оны іздеп жүреді. Әкесі үйден шығып кетеді, ал Хали өз бөлмесіне көтеріледі. Винс Додждің өлгенін түсінеді және оның денесін жамылғы мен гүлге байлайды. Кейін Хали арттағы аулада жүгері гүлдегенін айқайлай бастайды, ал Винс диванда қозғалмай отырады. Соңғы сахнада Тилден бөлмеде бала өлі денесімен жүріп жатыр.

Стиль

Buried Child жанрларды қоса білу, үлкен повествоны бұзу, пастиш және қабаттастыру сияқты көптеген постмодернистік элементтерді қамтиды.

Өнер тарихы

Buried Child премьерасы 1978 жылғы 27 маусымда Сан-Францискодағы Magic Theatre-де Роберт Вудрафф режиссерлігімен өтті. Нью-Йорк премьерасы 1978 жылғы 19 қазанда New City театрында болды. Режиссер Харольд Кларман “The Nation” журналында былай деп жазды: “Естілетін және көрінетін нәрсе – күлкілі, кейде тіпті қызық мінез-құлық пен сөз, оған күлгенде де біраз шатасу мен мазасыздық (немесе наразылық) сезімі туады, мүмкін, түсініксіз қайғы да қамтиды. Дегенмен, оның өзінде бір ырғақ, еркіншілік, жыр бар”. Пьеса қазіргі Люсиль Лортель театры болып табылатын Theatre de Lys-қа көшірілді. 1995 жылы Чикагодағы Steppenwolf Theatre-дегі қойылымнан кейін, 1996 жылы Бродвейде екі ай бойы қайта қойылды. Гэри Синиз режиссерлік еткен және Брукс Аткинсон театрында қойылған спектакль бес Tony сыйлығына ұсынылды, бірақ ешқайсысын жеңе алмады. Шепард осы қойылымның сценарийін қайта жазды. Шепард 1978 жылы “жазудың кейбір аспектілері әлі де қиын және аяқталмаған сияқты” сезінгенін және Steppenwolf қойылымы үшін сценарийді қайта қарау мүмкіндігіне қуанғанын жазды. 2016 жылдың ақпан айында “The New Group” театр компаниясы шығарған және Скотт Эллиотт режиссерлік еткен спектакльдің Off Broadway қойылымы басталды. Ол екі ай бойы (2016 жылдың 2 ақпанынан 3 сәуіріне дейін) The Pershing Square Signature Center-де көрсетілді. 2016 жылдың 30 наурызында BroadwayHD ақылы сервисінде тікелей эфирде көрсетілді. Бұл қойылым екі Лусиль Лортель сыйлығына – үздік басты актер (Эд Харрис) және пьесадағы үздік актер (Пол Спаркс) номинацияларына ие болды. “The New Group” компаниясының “Buried Child” қойылымы 2016 жылдың 12 қарашасынан бастап 14 аптаға Trafalgar Studios-қа, Вест-Эндке көшірілді.

Белгілі құймалар

Сан-Франциско (1978) Нью-Йорк (1978) Бродвей (1996) Бродвейден тыс (2016) Вест-Энд (2016) Додж Джозеф Гистрик Ричард Гамильтон Джеймс Гаммон Эд Харрис Эд Харрис Хэли Кэтрин Уиллис Жаклин Брукс Лоис Смит Эми Мадиган Эми Мадиган Тилден Деннис Лудлоу Том Нонан Терри Кини Пол Спаркс Барнаби Кей Брэдли Уильям М. Карр Джей О. Сандерс Лео Бурместер Рич Соммер Гэри Шельфорд Шелли Скотт Бетси Мэри МакДоннел Келли Овербей Тайсса Фармига Шарлотта Хоуп Винс Барри Лейн Кристофер МакКанн Джим Тру Нат Вольф Джереми Ирвин Фазер Дьюис Р.Джей Франк Билл Уайли Джим Мохр Ларри Пайн Джек Форчун