Кіріспе
1958 жылы Теннесси Уильямстың пьесасы "Кеше ғана жаз" – Теннесси Уильямстың 1957 жылы Нью-Йоркте жазылған бір актілі пьесасы. Ол 1958 жылдың 7 қаңтарында Бродвейден тыс сахнада, Уильямстың тағы бір бір актілі пьесасы "Something Unspoken" (1951 жылы Лондонда жазылған)пен бірге көрсетілді. Уильямс бұл пьесаны "әлдебасе ең поэтикалық" деп санаған, ал Харольд Блум оны драматургтің лирикалық өнерінің ең үздік үлгілерінің бірі деп бағалайды.
the play
Suddenly Last Summer is a one act play by Tennessee Williams, written in New York in 1957. It opened off Broadway on January 7, 1958, as part of a double bill with another of Williams' one acts, Something Unspoken (written in London in 1951). Williams said he thought the play "perhaps the most poetic" he had written, and Harold Bloom ranks it among the best examples of the playwright's lyricism.
Сюжет
1936 жылы Нью-Орлеанның Гарден-Дистрикт ауданында белгілі жергілікті отбасының жесірі, қарт әйел Виолет Вейнабл дәрігерді үйіне шақырды. Ол өткен жазда Испанияда түсініксіз жағдайда қайтыс болған ақын ұлы Себастьян туралы ностальгиямен әңгімелейді. efn|name="spain"|Уильямс Кабеза де Лобо Испанияда екенін көрсетеді, Оңтүстік Америкада емес (кейде есептелінетіндей), Катаринаның "Еуропадан" Атлантикалық лайнердегі Беренгарияға оралуы арқылы. Себастьянның "жунгли бақшасы", оның "көрінеу" түстері мен "жануарлардың, жыландардың және жабайы табиғат құстарындағы" шуы пьесаның диалогтарының көп бөлігін көрсететін жыртқыштық бейнелерін ұсынады. efn|name="birdcry"|Мысалы, Холи ханым "олай күлме, бұл мені қорқытады, Катерина" дегеннен кейін "бақшадағы орман құстары айқайлайды" деген сахналық нұсқау бар, ол заманауилықтың алғашқы құштарлықтарын "басып тастауға" жасаған әрекеттерін көрсетеді; және әлемнің "дарвиндік" көрінісін көрсетеді, "алғашқы өткенді және сырттай өркениетті қазіргі заманды" теңестіреді. Пьесаның кіріспе сөзінде айтылған Венера тұмсығын Себастьянды "қамқорлыққа алған" немесе "етке ашкөз" ұл ретінде түсінуге болады; миссис Вейнаблдің "әдепті сыртқы жамылғысының" астында жасырылған "өлдіруге құмарлықты" көрсетеді, Вайолет пен Себастьян үшін ортақ "метафора ретінде, олар айналасындағы адамдарды жеп қояды және жояды"; Галапагос аралдарындағы "адам етін жейтін құстар" сияқты табиғаттың қатыгездігін көрсетеді, "алғашқы құштарлық күйін" көрсетеді және т.б. Уильямс символдарды "драманың табиғи тілі" деп атады. Символизмнің көп болуынан туындайтын екіұштылық оның көрермендеріне беймәлім емес. "Кенеттен өткен жазда" сыншылары үшін ерекше қиындық туғызатын нәрсе – оның басты кейіпкерінің болмауы.
1959 жылғы фильм
Фильм нұсқасы 1959 жылы Columbia Pictures тарапынан шығарылды, оның басты рөлдерін Элизабет Тейлор, Кэтрин Хепберн және Монтгомери Клифт сомдады; режиссерлігін Гор Видал мен Уильямстың сценарийі негізінде Джозеф Л. Манкивич жасады. Фильм сахналық нұсқадан күрт өзгешеленді, көптеген сахналар, кейіпкерлер мен қосымша сюжеттер енгізілді. Голливуд өндіріс кодексі фильм жасаушыларды гомосексуализмге тікелей сілтемелерді жоюға мәжбүр етті. Фильм үш номинацияда «Оскарға» ие болды: Хепберн мен Тейлор екеуі де «Басты рөлдегі үздік әйел актер» номинациясына ұсынылды, сондай-ақ «Ақ-қара» фильмінің ең жақсы көркемдік безендірілуі номинациясына да ұсынылды.
1993 жылы BBC телешоуында
Пьеса 1993 жылы Корольдік ұлттық театрдың басшысы Ричард Эйрдің режиссерлігімен BBC теледидары үшін бейімделді, және Мэгги Смит, Роб Лоу, Ричард Э. Грант және Наташа Ричардсон бас рөлдерде ойнады. Америкада ол PBS арнасында "Ұлы өнер көрсетулері" эпизоды ретінде көрсетілді. Смит "Эмми" сыйлығының "Мини-сериал немесе телефильмдегі үздік әйел актер" номинациясына ие болды. Лоудың сөзіне сәйкес, телефильм түсірілімі кезінде оның жеке жүргізушісі 1959 жылғы фильмде Монтгомери Клифт үшін де жеке жүргізуші болған.
1995 жылы Бродвейде дебют
Бұл пьеса 1995 жылы Бродвейде тұңғыш рет көрсетілді. Ол бастапқыда "Бақша ауданы" деген атпен бірге ұсынылған "Айтылмаған сыр" атты бір актілік пьесамен бірге қойылды. Оны "Квадраттағы шеңбер" театры көрсетті. Актерлік құрамда Элизабет Эшли, Виктор Слезак және Селия Уэстон болды.
1999 жылы Лондонның Вест-Эндінде дебют
Бұл пьеса 1999 жылы Лондонның Вест-Эндіндегі «Комедия» театрында дебют жасады. Басты рөлдерде: Шейла Гиш – миссис Венабл, Рейчел Вайс – Катарина, Джерард Батлер – доктор Кукрович. Режиссері – Шон Матиас.
2004 жылы Лондонның Вест-Эндінде қайта жанданды
Майкл Грандедж 2004 жылы Шеффилдтегі Лицей театрында Диана Риггтің миссис Венабл рөлін және Виктория Гамильтонның Катарина рөлін сомдаған сахналық қойылымды қойды. Бұл қойылым Лондонның Альбери театрына көшуден бұрын ел бойынша гастрольдік сапарда болды. Қойылымға жылы пікірлер көп болды, ал Гамильтон өзінің ойыны үшін "Evening Standard" сыйлығының "Ең үздік әйел актер" номинациясын жеңіп алды.
2006 жылы Бродвейден тыс
2006 жылы «Roundabout Theatre Company» компаниясының Бродвейден тыс қойылымында Блайт Даннер, Гейл Гарольд және Карла Гугино бас рөлдерде ойнады.
2015 жылғы Сидней театр компаниясы
Бұл пьеса Сидней театр компаниясының 2015 жылғы маусымының бір бөлігі болды. Режиссер Кип Уильямс Эрин Жан Норвилл Катрин рөлінде және Робин Невин Венебл рөлінде ойнаған қойылымда тікелей камерамен түсіруді дәстүрлі сахналық өнермен үйлестірді. Қойылым 2015 жылғы Хелпманн сыйлығына үш номинация ие болды: Невин – «Үздік әйел актер», қойылым – «Үздік пьеса» және Уильямс – «Үздік режиссер» номинациясын жеңіп алды.
2017 Театр де Льодеон, Париж
Пьесаның француз тіліне аудармасы 2017 жылдың наурыз және сәуір айларында Одеон театрында сахналады. Стефан Брауншвейг Люс Мушельді миссис Венабл рөлінде, Мари Ремондты Кэтрин рөлінде, Жан Батист Анумонды доктор Кукрович рөлінде, Осеан Каиратиді мисс Фокхилл рөлінде, Вирджиния Колеминді миссис Холли рөлінде, Гленн Маруссті Джордж рөлінде, ал Бутайна Эль Феккакты Сестра Фелисити рөлінде режиссерлік етті.