Кіріспе

Арчибальд Генри Гримке (17 тамыз 1849 – 25 ақпан 1930) – американдық заңгер және дипломат (1849–1930).

Арчибальд Генри Гримке 19-шы және 20-шы ғасырлардың басындағы афроамерикалық заңгер, зиялы, журналист, дипломат және қоғамдық қайраткер болды. Ол азат болғандардың мектептерін, Пенсильвания штатындағы Линкольн университетін және Гарвард құқық мектебін бітірді. 1894 жылдан 1898 жылға дейін Доминикан Республикасындағы АҚШ консулы қызметін атқарды. Ол Бостон және Вашингтон қалаларында афроамерикалықтардың құқықтары үшін күрескен белсенді болды. Ол «Түсті адамдардың жетілуі үшін ұлттық қауымдастығының» (NAACP) ұлттық вице-президенті және оның Вашингтон, округтік бөлімшесінің президенті болды.

Ерте өмір және білім

Гримке 1849 жылы Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жақын жердегі әкесінің плантациясында құл ретінде дүниеге келді. Ол оларды "отбасы мүшелері сияқты қарауды" бұйырды, бірақ Монтегю олардың жағдайына жақсы көңіл бөлмеді. Генридің қарындасы Элиза, оның өсиетін орындаушы, отбасын Чарльстонға көшірді, бірақ оларға қаржылық көмек көрсетпеді. Монтегю Нэнси мен оның балаларына біраз уақытқа салыстырмалы түрде еркін өмір сүруге рұхсат берді, ал Нэнси отбасын күтіну үшін кір жуушы болып жұмыс істеді. 1860 жылы Монтегю үйленгеннен кейін ұлдарды үй шаруаларына қосты. Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Гримкелердің үш ұлы азат болғандар мектебіне қатысты, оны аболиционист Паркер Пиллсберидің інісі Гилберт Пиллсбери және оның әйелі ашқан. Пиллсберилер Арчибальд пен Фрэнсистің қабілеттерін танып, оларды Солтүстікке оқуға жіберу үшін көмек жинады. Олар қара нәсілділерге білім беру үшін құрылған Пенсильвания штатындағы Линкольн университетінде оқыды.

Мансап

Арчибальд Гримке өзінің мансабының көп бөлігінде Бостон аймағының Хайд Парк ауданында өмір сүрді және жұмыс істеді. 1880 жылдардың басынан бастап ол саясатқа белсенді түрде араласа бастады және Оңтүстікте Қайта құру аяқталғаннан кейін ақ үстемдіктің күшеюіне қарсы айқын пікір білдірді. 1883 жылдан 1885 жылға дейін ол қара оқырмандарға арналған «Hub» республикалық газетінің редакторы болды. Арчибальд газеттерде және 19 ғасырда танымал болған қоғамдық лекцияларда қара нәсілділердің тең құқықтарын қолдады. Ол саясатта белсенділік танытып, 1884 жылы Республика партиясының штаттық конвенциясына сайланды. Сол жылы ол Вестбороу психиатриялық ауруханасының басқармасына тағайындалды, ол мемлекеттік аурухана болды. Арчибальд әпкелері қолдаған әйелдер құқығы қозғалысына қатысты және «Hub» газетінде осы мәселелерді көтерді. Ол Массачусетс әйелдерінің сайлау құқығын қолдайтын қауымдастығының президенті болып сайланды. Республикашылдардың жеткілікті шаралар қабылдамайтынына сенген Арчибальд 1886 жылы партиядан шықты. Оңтүстікте қара нәсілділердің жағдайы нашарлап, Арчибальд нәсілшілдікке қарсы күресті жалғастырды, кейде сол кездегі басқа да көрнекті көшбасшылармен бірікті. Ол Фредерик Дугластың «Түсті адамдар кеңесіне» де қатысты, ол NAACP-ның алға құрылған ұйымы болды және Оңтүстікте қара нәсілділердің білім алу мәселелерімен айналысты. Арчибальд Букер Т. Вашингтонның бостандық алғандарға арналған өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы білімін баса назар аударғанымен келіспеді (Оңтүстік экономикасының басым бөлігі әлі де ауыл шаруашылығына негіделген). Ол өзінің сияқты жоғары білім алу мүмкіндігінің болуын қалады. 1901 жылы ол бірнеше басқа адаммен бірге «The Guardian» газетін құрды, онда олар өз ойларын еркін білдіре алды. Ол АҚШ-тағы капитализмнің ауыл шаруашылығынан кетіп, тәуелсіздік пен нағыз бостандыққа қол жеткізген бостандық алғандарға көмектесе алады деп сенді. 1907 жылы ол Ниагара қозғалысына, кейіннен Дю Бойс құрған NAACP-ға қатысты. Адамдар нәсілшілдікпен күресудің ең жақсы жолын табуға тырысты және Оңтүстікте қара нәсілді ерлерді линчтеу жалғасып жатқан кезде тең құқықты алға жылжытуға күш салды. Қызы колледжді бітіргеннен кейін Арчибальд 1909 жылы құрылған NAACP-де көшбасшы ретінде белсенділік таныта бастады. Біріншіден, ол Бостонда белсенді болып, түрлі нәсілдер арасындағы некеге тыйым салатын ұсынылып жатқан федералды заңға қарсы хаттар жазды. (Заң қабылданбады.) 1913 жылы ол ұлттық көшбасшылармен Вашингтон, округ Колумбия филиалының президенті болуға шақырылды және қызы Анжелинамен бірге астанаға көшіп барды. Оның інісі Фрэнсис пен әйелі Шарлотта сол жерде тұрды. Гримке президент Вудро Вильсонның басшылығымен Вашингтон, округ Колумбия қаласында федералды кеңселерді бөліп-жаруға қарсы қоғамдық наразылық акциясын басқарды, ол өзінің кабинетіндегі оңтүстік штатынан келгендердің тілегін орындады. Гримке 1914 жылы Конгресс алдында оған қарсы куәлік берді, бірақ өзгерістерге қол жеткізе алмады. Ол Сарамен бірге ұлдар мен олардың анасы Нэнси Вестонды отбасы ретінде қабылдады және оларға жақсы мүмкіндіктер беруге тырысты. Олар немерелерінің білім алуын қаржылады: Арчибальд пен Фрэнсис заңгерлік мамандықтар бойынша Гарвард және Говард университеттеріне оқуға түсті. Фрэнсис Принстон теологиялық семинариясына ауысып, дін қызметкері болды. Гримкелер жас жігіттерді өздерінің аболиционистік орталарымен таныстырды.

Неке және балалар

Бостон қаласында заңгерлік тәжірибесін құрғаннан кейін, Гримке Орта Батыстан келген ақ әйел Сара Стэнлимен танысып, үйленді. 1880 жылы олардың Арчибальдтың әпкесінің құрметіне аталған Анжелина Велд Гримке деген қызы дүниеге келді. 1894 жылы Гримке Доминикан Республикасына консул болып тағайындалды. Ол осы қызметте тұрғанда, оның қызы Анжелина бірнеше жыл бойы ағасы Франциск пен оның әйелі Шарлоттамен Вашингтон қаласында тұрды, онда Франциск 15-ші көшедегі Пресвитериан шіркеуінің пасторы болды. Мектепті бітірген соң Анжелина мұғалім және жазушы болды. Оның эсселері мен өлеңдері NAACP-тің "Дағдарыс" журналында жарияланды. 1916 жылы ол "Ұлттың тууы" фильміне қарсылық білдіру үшін NAACP шақыруына жауап ретінде линчтеу туралы "Рейчел" пьесасын жазды. Бұл Харлем Ренессансының бір бөлігі саналатын афроамерикалық автордың алғашқы пьесаларының бірі. Сонымен қатар, ол өлеңдер де жазды, олардың кейбіреулері қазір афроамерикалықтың алғашқы лесбияндық туындысы деп есептеледі.

Қосымша оқу (алғашқы соңғы)

Брюс, Диксон Д., Дж. Арчибальд Гримке: Қара тәуелсіз азаматының суреті, Батон-Руж, Ла: Луизиана штаты университетінің баспасы, 1993. Старр, Уильям У. "Қара белсендінің өмірбаяны оның абыройын қайта жаңғыртады", The State (22 тамыз 1993), 4F.