Кіріспе

Норвегиялық футбол төрешісі

Том Хеннинг Оврё (Tom Henning Øvrebø, 1966 жылдың 26 маусымында туған) – норвегиялық бұрынғы футбол төрешісі, УЕФА кубогы мен УЕФА Чемпиондар лигасы матчтарын төрешілік еткен. Ол УЕФА-ның элиталық төрешілердің жоғарғы санатына сайланды. Оврё футболдан тыс жерде білікті психолог ретінде жұмыс істеген.

Мансап

Ослода туған Оврё 1992 жылдың 20 қыркүйегіндегі дебютінен бастап Норвегияның жоғары дивизионында екі жүзден астам матчты төрешілік етті. Ол норвегиялық «Нордстранд» спорт клубынан өкілдік етті. 1994 жылы ол ФИФА санкциясымен төреші атанды. 2001, 2002, 2003, 2005 және 2006 жылдары Норвегияның жоғары лигасының жылдың үздік төрешісі атанды және «Книксен» сыйлығын жеңіп алды. Ол 1999 жылғы Норвегия кубогының финалында («Розенборг» – «Бранн» 2:0) және 2006 жылғы финалда («Фредрикстад» – «Сандефьорд» 3:0) төрешілік етті.

Еуро 2008: Италия

Øврёбё 2008 жылғы Еуропа чемпионатында төрелік етуге таңдалды, бұл оның алғашқы ірі турнирі және ол тұңғыш рет елдесі және әріптесі Терье Хаугеден басымдық алды. Ол "В" тобының ашылу күні Германия – Польша матчын және "С" тобындағы Италия – Румыния матчын төрелік етті, ол 1–1 есебімен аяқталды. Сол ойында Италия Лука Тони голымен алға шықты, бірақ Øврёбё осы голды офсайд деп есептеді. Кейіннен ол теледидардан қайта қарап, Тониге берілген пасқа қатысты шешімінің "қате болғанын" мойындады. Тең түскеніне қарамастан, Италия турнирдің келесі сатысына өтті.

2008-09 Чемпиондар лигасы: "Челси" - "Барселона"

2009 жылдың 6 мамырында Оврё УЕФА Чемпиондар Лигасының жартылай финалындағы «Челси» мен «Барселона» арасындағы екінші ойында төрелік етті. Ойын 1:1 есебімен тең аяқталып, «Барселона» өз алаңында гол соққандықтан финалға өтті. Ойын соңында Дидье Дрогба, Хосе Босинва және Майкл Баллак сияқты бірнеше «Челси» ойыншылары матч барысында үй командасының бірнеше айқын пенальти талаптарын қабылдамағаны үшін оған ауызша шабуыл жасады. Соңынан Дрогба үш матчқа, Босинва екі матчқа дисквалификацияланды. «Челси» футболшылары мен жанкүйерлерінің қоғамдық тәртіпсіздігі үшін 85 мың фунт стерлинг айыппұл төледі. 2012 жылы Оврё «Челси» жанкүйерлерінің әлі де оны қорлап жатқанын мәлімдеді. 2018 жылы ол Marca басылымына «бірқатар қателіктер» жасағанын және газет «нашар» деп сипаттаған сол ойыннан «мақтан тұтпайтынын» мойындады. Ол «мұндай қателіктерді кез келген төреші жасай береді» деді және адамдар оның мансабын «тек сол ойын үшін» есінде қалдырмаса екен деп тіледі. 2023 жылы француздық бұрынғы халықаралық төреші Тони Шапрон француздық Canal+ Sport спорт арнасы үшін Дидье Дрогбамен бірге бұл ойынды талқылады. Шапрон ойындағы төрешілікті «ұятты» деп бағалады. Ол бірінші таймдағы Øvrebø-нің пенальти орнына берген бос соққысын, осы кезде Даниэль Алвес Флорент Малуданы «Барселона» жақсысында фолға ұшыратқанын, «басты сәт» деп санады. Шапрон төрешінің өзінің қателігін түсінгеннен кейін «басын жоғалтқанын» айтты.

2009/10 Чемпиондар лигасы: Фиорентина

Øвребø бұрыннан-ақ "күшті" сынға ұшыраған, өйткені 2010 жылдың ақпанында Мирослав Клозе гол соққан кезде ол голды қабылдаған, ал екі команданың басшылары да қателік болғанын мойындағаннан кейін ол гол "көз жасымен" соғылған. Нәтижесінде «Бавария» келесі кезеңге өтті. Øвребø келесі күні «Мен голды мақұлдауға шешім қабылдадым» деді, бірақ «оның офсайд екенін түсінуіміз керек еді» деп мойындады. Ол бастапқыда желі төрешісінен келген «бұрыс ақпаратты» кінәлады, бірақ соңында өзі жауапты екенін қабылдады.

2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңі: Латвия

2010 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінің топтық турында Оврё Армения-Түркия, Бельгия-Испания және Словакия-Чехия матчтарын төрешілік етті. 2009 жылдың 10 қазанында Оврё Грекия-Латвия ойынына төрешілік етті. Сол ойында, 2009 жылдың 10 қазанында Оврё грек құрамасына "күдік тудыратын" пенальти берді, олар сол кезде 2:1 есебімен ұтылып жатқанда, бұл шешім гректерге ойынды өзгертіп, жеңіске жетуге көмектесті. Ойыннан кейін латвиялық жаттықтырушы Александр Старковс "бұл әрекетке қатысты құқық бұзушылық болған жоқ" және "Оврёнің неге пенальти бергенін түсінбеймін" деді.

Кейінгі жылдары және зейнеткерлікке шығу

Øврёбо 2010 жылы Оңтүстік Африкадағы ФИФА әлем чемпионатының соңғы кезеңіне УЕФА-ның іріктеу тізіміне енген 14 төрешінің бірі болды, бірақ 2010 жылғы наурыз айында жарияланғандай, Еуропадан таңдалған 10 төрешінің арасында болмады. 2010 жылғы мамыр айында ол ФИФА төрешісі лауазымынан қанағаттандырып, Норвегия лигасында төрешілік етуге көшті. Үш жыл өткен соң, 2013 жылғы қазан айында Øврёбо кәсіби төрешіліктен зейнетке шыққанын мәлімдеді.