Кіріспе

"Dancing England Rapper Tournament" (DERT) – бұл Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласында, бидің туған жері – көмір өндіріс аймағының орталығында өткен ең маңызды рэперлік семсер биі жарыстарының жалғасы. Қазіргі заманғы, жыл сайынғы шара Ұлыбританияның әртүрлі жерлерінде өтіп, елдің түкпір-түкпірінен және кейде шетелден келген рэперлік би және семсер биі топтарын біріктіреді. Бәсекелестік маңызды болғанымен, әлеуметтік байланыстар да одан кем емес. Турнирдің бастапқы және қазіргі мақсаты – командалар жақсы дайындалып, өнерлерін жетілдіруі керек.

Өмірбаян

Ньюкасл қаласындағы музыка және өнер турнирі, оның ішінде үлкендер мен жастарға арналған дәстүрлі қысқа қанжар немесе рэперлер сайысы жыл сайын қалалық әкімдікте және қаладағы басқа да беделді орындарда өткізілетін. Бұл шара кейіннен 1919 жылы басталған Солтүстік Англия музыкалық турнирі деп аталды. Оның негізін қалаушылардың бірі – Ньюкасл композиторы және скрипкашы Альфред М. Уолл. Бұл турнир 1950 жылдардың басына дейін осы атаумен жалғасты. Шара аптаның көп бөлігінде өткізілетін көптеген музыкалық және өнер кластарынан тұрды, бірақ ең көп көрерменді жинайтын – сенбі күнгі рэперлер сайысы болды. Төрешілер жаңа құрылған, Лондонда орналасқан, Англия халық биі қоғамынан шақырылды, оны халық әндері мен билерін жинаушы Сесил Шарп құрды және басқарды. Бидің "туған жері" саналған шұңқырлы ауылдар тығыз байланыстағы қауымдастықтарымен және тәуелсіздікке құштарлықтарымен белгілі болды, олар өздерінің ең үздік командаларын жіберді. Қалалық әкімдік толып, баспасөз жеңімпаздарды мақтауға дайын тұрды. Бірінші жастар, содан кейін әйелдер мен қыздар командалары, ал соңында ерлер Коуэн кубогы, медальдар мен даңқ үшін күресті. Бастапқыда Evening Chronicle және Northern Echo сияқты газеттер нәтижелерді үлкен қаріптермен жариялап, кубокты жеңіп алған ауылға атақ пен мақтан әкелді. Жеңіске жеткен команданың өнерін көшіруге тырысты. Бидің қадамдары, жаңа әуендер, фигуралар мен қозғалыстар ұрланып немесе қарыздалып алынды. Сахна артында да, қалада да жанжалдар болды, өзара бәсекелестік күшті болды, тіпті төбелес те болған еді.

Қазіргі заманғы DERT жарысы

Қазіргі заманғы DERT жарысының бастауы 1979 жылдан 1987 жылға дейін Дербидегі Ассамблея залында өткен дәстүрлі ағылшын биі – Dancing England іс-шарасында жатыр. Кешкі қойылымға дейін түстен кейін "Dancing England Rapper Tournament" (DERT) деп аталатын қылыш бишілердің жарысы өтті. Dancing England тоқтатылғаннан кейін, қылыш бишілердің жарысы "DERT" деген атпен жалғасты. Жарыс ел бойынша өтеді және әр жыл сайын әртүрлі қылыш бишілер тобы ұйымдастырады, бұрынғы DERT ұйымдастырушылары, қылыш бишілер қауымдастығы және Қылыш би одағы қолдау көрсетеді. Көп жылдары бұл халықаралық жарысқа айналады, оған Ұлыбритания, АҚШ, Қытай, Дания, Канада және Норвегия командалары қатысқан. 25-30 команда жүлделер, құрметтер және келесі жылға мақтану құқығы үшін күреседі. Қатысушылар үш дивизионға бөлінеді: Премьер, Чемпионат және Ашық, командалардың өнеріне қарай жоғарылатулар мен төмендеулер болуы мүмкін. Музыканттар Анджела Ли кубогы үшін жарысады. Көптеген қылыш бишілер командалары қолданатын Томми және Бетти кейіпкерлері де судьялардың назарында болады. Жарыс қабылдау қаласындағы пабтарда өтеді, командалар екі судьяның алдында би билейді. Судьялар командаларды қылышпен жұмыс істеу шеберлігі, ұжымдық жұмыс, қадамдар мен "қуатты фактор" жасау бойынша бағалайды. Сонымен қатар, тыныш ортада төрт судьяның алдында дәлдік пен ұжымдық жұмысқа ерекше мән берілетін Spotlight биі бар. Бұл жерде командалар үш анықталған басылымда жазылған дәстүрлі биді орындауы керек. Кәсіби бишілер Адриен Мосс кубогы үшін жарысады, ол оюлы ағаштан жасалған таяқшалардың мүсіні. DERT және қылыш бишілердің болашағын дамыту үшін DERTy деп аталатын жарыс ұйымдастырылады. Бұл бөлім Жастар және Кіші жастағылар бөлімдеріне бөлінеді, бишілер жаттығып, содан кейін судьялар алдында өнер көрсетеді. DERT барлық командалардың сахнада бір-біріне қарсы би билейтін және түрлі сыйлықтар мен марапаттар тапсырылатын гала-концертпен аяқталады. DERT-тің жалпы жеңімпазы Стив Маррис кубогын алады, ол Марристің қылыш бишілер қауымдастығына қосқан зор үлесін мойындайды. Ол көп жыл бойы Ұлыбританиядағы қылыш бишілерді өндіретін жалғыз адам болды; ол болмаса, қылыш бишілердің биі дәстүрлі би түрі ретінде жойылу қаупіне ұшырар еді. Соңғы кезде дәстүрді сақтау үшін екі қылыш және ұзын қылыш жасаушы болды: Камбриядағы Брэмптондағы Фрэнк Ли және Хэмпширдегі Джимми Киллнер, өкінішке орай, ол қазір қайтыс болды.

Басқа рэп-конкурстар

Солтүстік-шығыс рэперлер чемпионатын фольклоршы Питер Кеннеди Ньюкасл қаласында EFDSS ұйымында жұмыс істеген кезде құрастырды. Ол құлдырап бара жатқан Ньюкасл турнирін жаңғырту мақсадымен жасалған. Алғашқы шарасы 1949 жылы Хексемде өтті, онда «Роял Ерсдон» жеңіске жетті. Келесі бірнеше жыл бойы ол Солтүстік-шығыстағы түрлі жерлерде ұйымдастырылды. 1956 жылы жарыс тоқтатылғанға дейін «Роял Ерсдон» тұрақты түрде жеңімпаз атанды. Бұл жарыс қайта жанданып, 2011 жылы «Саллипорт» семсер бишілері Вашингтонда (Дурхам округі) жаңа кубокты жеңіп алды. Басқа жеңімпаздар: «High Spen», «Newcastle Kingsmen» және «Star and Shadow». Жарыс өткізілген орындар: Хексем, «Sage» және Гейтсхедтегі «St Mary’s». 2018 жылдың қаңтар айында Ньюкасл қаласындағы Байкердегі «Cumberland Arms» мекемесінде қосымша дәстүрлі номинациямен NE чемпионаты өтті. 2019 жылы шара Эрсдон ауылында, ал 2020 жылы Байкердегі «The Old Coal Yard» сыра зауытында ұйымдастырылды. 2021, 2022, 2023 және 2024 жылдары жарыс өткізілмеді.