Кіріспе

Қарачиде орналасқан коммерциялық емес ұйым Пәкістан халықаралық істер институты (PIIA) (ادارہَ بین الاقوامی اُمورِ پاکستان) – коммерциялық мақсатта жұмыс істемейтін, үкіметтік емес ұйым. Оның миссиясы – маңызды халықаралық мәселелерді және қазіргі оқиғаларды талдау және оларды түсінуді кеңейту.

Тарих

PIIA 1947 жылы Карачиде Лондонның Халықаралық қатынастар Корольдік институтымен (RIIA) және Нью-Йорк қаласының Тынық мұхит аймағындағы қатынастар институтымен байланыста құрылды. Пакистанның премьер-министрі Лиакат Али Ханның ресми ашылуы 1948 жылғы 26 наурызда өтті. PIIA-ның меморандумының жобасы 1948 жылғы 28 қыркүйекте қаралып, бекітілді. Алғаш Квинс-роудтағы барлау мектебінде орналасқан PIIA кейін Фрере-холлға көшіріліп, 1955 жылы (институттың ғимараты толыққаннан кейін) Айван-э-Садар-роудтағы қазіргі орнына көшті.

Тірі тұру

Пенсильвания университетінің «Тұжырымдамалық орталықтар және азаматтық қоғамдар бағдарламасы» (TTCSP) жариялаған зерттеу есебіне сәйкес, Пәкістан халықаралық қатынастар институты әлемнің 20 үздік тұжырымдамалық орталығының қатарына ілікті. ПИИА 2015 жылғы 29 қаңтарда жарияланған «Global Go To Think Tank Index Report» бойынша Оңтүстік Азия және Тынық мұхиты аймағындағы 95 басқа тұжырымдамалық орталықтың ішінде 18-орынды иеленді. ПИИА, әсіресе Пәкістан контекстінде, ғылыми-зерттеу институттарының рейтингінде жоғары көрсеткіштерге ие. ПИИА мүшелеріне әлемнің көптеген ғалымдары мен танымал тұлғалары лекция оқыған, олардың ішінде Арнольд Дж. Тойнби, АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Поттер Стюарт, Халықаралық сот судьясы Филипп С. Джессуп; Шри-Ланка премьер-министрі С. В. Р. Д. Бандаранайке, Клемент Атли, Генри Киссинджер, Ральф Банч, Ричард Никсон, Индонезиядан Сутан Сжахир сияқты мемлекет қайраткерлері; сондай-ақ премьер-министр Лиакват Али Хан, президент Әйүп Хан, премьер-министр Зулфикар Али Бхутто, президент генерал Зия-ұл-Хак, премьер-министр Беназир Бхутто, Пәкістанның бас судьясы Сайид Саджад Али Шах, сыртқы істер министрі Хуршид Махмуд Касури, адмирал Афзал Тахир және президент генерал Первез Мушарраф болды. 2017 жылғы сәуір айында Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Насыр Хан Джанжуа Пәкістан халықаралық қатынастар институты ұйымдастырған шараға қатысты.

Мақсаттар

Институт ресми емес, партиялық емес, коммерциялық емес ұйым болып табылады. Оның мақсаты – халықаралық қатынастарды, шетел мемлекеттері мен олардың халқының жағдайларын және көзқарастарын түсінуді ынталандыру және жеңілдету; сондай-ақ халықаралық саясат, экономика және құқықтанудың ғылыми зерттеуін дамыту.

Зерттеу салалары

PIIA зерттеу салаларына шетел қатынастары мен дипломатия, қауіпсіздік және қорғаныс, даму саласын зерттеу, экономикалық мәселелер, саяси мәселелер, жанжалды шешу, адам құқықтары, қарулану, қарусыздандыру және әлемдегі қауіпсіздік динамикасы жатады.

Қаржыландыру көздері

PIIA-ның қаржысы өздігінен түзіледі және жалдаудан түсетін кірістен (80%), мүшелік жарналарынан (3%) және жарияланымдар сатудан (3%) құралады. Ол келісімшартты зерттеулерді қабылдамайды және 2000 жылғы бюджеті 47 430 АҚШ долларына тең болды.

Қызметкерлер

PIIA-да жиырма бір қызметкер жұмыс істейді, оның ішінде екі зерттеуші, бір кәсіби кітапханашы және 18 әкімшілік персонал.

Мерзімді басылымдар

1948 жылы құрылған «Пакистан Горизонты» – Үндістан субконтинентіндегі халықаралық қатынастарды зерттейтін ең көне ғылыми журнал. Журнал ағылшын тілінде жарық көреді және тоқсандық жазылым жүйесі бойынша таратылады. PIIA кітапханасында 30 557 кітап пен 225 мерзімді басылым сақталған.

Зерттеу нәтижелері

PIIA мақалаларының барлығы қолжетімді. "Пакистан көкжиегінің" жақындағы мақалалары: Кашмир (2003 жылдың сәуір айы); Пакистан-Үндістан қарым-қатынасы (2004 жылдың шілде айы); 11 қыркүйекке дейінгі Ауғанстан (2006 жылдың қаңтары); Пакистанның сыртқы саясатын талдау (2007 жылдың сәуір айы); Әлемдік қауіпсіздікке қатысты мәселелер (2007 жылдың шілде айы); Халықаралық қатынастардағы әйелдердің мәселелері (2007 жылдың қазан айы) және Құрылтайшы мүшелерге арналған номер (2008 жылдың қаңтар-сәуір айлары).

Ғылыми-зерттеу бөлімінің басшысы

Доктор Масума Хасан