Кіріспе
Британдық халықаралық қатынастар талдау орталығы
Халықаралық стратегиялық зерттеулер институты (IISS) – қорғаныс және қауіпсіздік мәселелеріне шоғырланған халықаралық зерттеу институты немесе талдау орталығы. 1997 жылдан бері оның бас кеңсесі Лондондағы Арундел Хаусында орналасқан. Оның төрт континентте кеңселері бар, қорғаныс, қауіпсіздік және жаһандық мәселелер бойынша деректер мен зерттеулер жүргізеді, жарияланымдар мен онлайн-талдаулар шығарады және маңызды қауіпсіздік саммиттерін өткізеді. The Guardian газеті IISS-ті «әлемдегі жетекші қауіпсіздік талдау орталықтарының бірі» деп сипаттаған.
Қазіргі бас директор және бас атқарушы директоры – Бастиан Гигерих, ал атқарушы төрағасы – сэр Джон Чипман. 2017 жылғы Global Go To Think Tank Index IISS-ті әлем бойынша он екінші үздік талдау орталығы және қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік саласындағы екінші үздік талдау орталығы деп бағалаған, ал Transparify оны шығындар бойынша Ұлыбританияның үшінші ірі талдау орталығы деп атады, бірақ қаржыландыру ашықтығы тұрғысынан ең төменгі – «алдаушы» рейтингін берді.
Шолу
Қазіргі бас директор және бас атқарушы Бастиан Гигерих, ал сэр Джон Чипман – атқарушы төраға. IISS тіркелген қайырымдылық қоры, ал қайырымдылық жинауды сенімділер кеңесі қадағалайды.
Зерттеу
Институт үкіметтермен, қорғаныс министрліктерімен және НАТО сияқты халықаралық ұйымдармен жұмыс істеді. 2024 жылдың басына қарай Институттың ғылыми-зерттеу қызметі 14 тақырыптық және аймақтық бағдарламаны қамтыды, оның ішінде Кибер күш және болашақ қақтығыстар; қақтығыстардағы қауіпсіздік және даму, сондай-ақ Еуропалық қауіпсіздік және қорғаныс.
Консультациялық қызметтер
IISS мемлекеттік және коммерциялық клиенттерге стратегиялық кеңес берумен және саяси тәуекелдерді талдаумен айналысады. Оның клиенттеріне қаржылық қызметтер, энергетика, қорғаныс, кеме қатынасы, телекоммуникация және өзге де салалардағы компаниялар кіреді.
Диалогтар
Институт 2002 жылдан бері IISS Шангри-Ла диалогы (Азия аймақтық қауіпсіздік саммиті) және 2004 жылдан бері IISS Манама диалогы (Таяу Шығыс аймақтық қауіпсіздік саммиті) сияқты маңызды саммиттердің ұйымдастырушысы болып табылады.
Жарияланымдар
IISS өз зерттеулері мен деректерін, сондай-ақ басқа сарапшылардың жетекші зерттеулері мен пікірлерін ұсынатын басылымдар жиынтығын жариялайды. 2011 жылы институт FARC файлдарын жариялады – Колумбияның Революциялық Қарулы Күштерінен тартылып алынған, осы қозғалыстың ішкі құрылымын аңғартқан құжаттар. 2017 жылғы «Жаһандық ой-сараптама индексі» «Шангри-Ла диалогын» әлемдегі ең үздік ой-сараптама конференциясы деп бағалады.
Тарих
Стратегиялық зерттеулер институты (ССИ), бастапқыда осылай аталған, 1958 жылы құрылды. Бұл 1957 жылдың қаңтарында өткен, сол кездегі ядролық мәселелерге қызығушылық танытқан жетекші сарапшыларды біріктірген конференциядан кейін болды. Әскери тарихшы Майкл Ховард «Біз ядролық қару туралы ақпаратты жинау және тарату, сондай-ақ оның халықаралық қатынастарға тигізетін әсерін зерттеуді басты мақсат ететін ұйым құруымыз керек» деген ұсыныс жасаған топтың төрағасы болды. Осылайша Институт құрылды. Оның алғашқы директоры – қорғаныс саласындағы журналист Алястер Бучан, ал алғашқы президенті – бұрынғы лейбористік премьер-министр Клемент Атли болды. Институттың алғашқы құрамы негізінен британдықтардан тұрса, 1968 жылдан бастап кеңеске австралиялық және жапондық мүшелер де қосылды. Осы себепті 1971 жылы ол Халықаралық стратегиялық зерттеулер институты (IISS) деп атала бастады.
Its first director was the defence journalist Alastair Buchan, and its first president the former Labour prime minister Clement Attlee. While the Institute’s initial composition was mainly British, from 1968 the council were joined by Australian and Japanese members. Because of this, it was renamed the International Institute for Strategic Studies (IISS) in 1971
Since then, the IISS has convened many private discussion groups and conferences and also hosted influential public events and lectures. The 1977 Alastair Buchan memorial lecture, delivered by West German Chancellor Helmut Schmidt (an Institute member since 1959), which became known as one of the key appeals for ‘Euromissiles’ to counter new Soviet intermediate range missiles. The IISS moved to new headquarters at Arundel House in 2000. In 2023, the IISS had approximately 160 employees and an annual turnover of more than £25 million. Raymond L. Garthoff wrote in 2004:
Содан бері IISS көптеген жеке талқылау топтары мен конференциялар өткізіп, сонымен қатар ықпалды қоғамдық іс-шаралар мен лекцияларды ұйымдастырды. 1977 жылғы Алястер Буханның естелік лекциясын, 1959 жылдан бері Институт мүшесі болған Батыс Германияның канцлері Хельмут Шмидт оқыды. Бұл лекция жаңа советтік орташа қашықтықтағы зымырандарға қарсы тұру үшін «Еуроракеталар» қажеттігін баяндаған маңызды үндеулердің бірі ретінде танылды. IISS 2000 жылы Арундел үйіне жаңа кеңсесіне көшті. 2023 жылы IISS-те шамамен 160 қызметкер жұмыс істеді және жылдық табысы 25 миллион фунт стерлингтен асты. Реймонд Л. Гартофф 2004 жылы былай деп жазды:
Its first director was the defence journalist Alastair Buchan, and its first president the former Labour prime minister Clement Attlee. While the Institute’s initial composition was mainly British, from 1968 the council were joined by Australian and Japanese members. Because of this, it was renamed the International Institute for Strategic Studies (IISS) in 1971
Since then, the IISS has convened many private discussion groups and conferences and also hosted influential public events and lectures. The 1977 Alastair Buchan memorial lecture, delivered by West German Chancellor Helmut Schmidt (an Institute member since 1959), which became known as one of the key appeals for ‘Euromissiles’ to counter new Soviet intermediate range missiles. The IISS moved to new headquarters at Arundel House in 2000. In 2023, the IISS had approximately 160 employees and an annual turnover of more than £25 million. Raymond L. Garthoff wrote in 2004:
Дау
2016 жылы The Guardian басылымы IISS-тің «құпия түрде Бахрейн патшалық отбасынан 25 миллион фунт стерлинг алғандығын көрсеткен құжаттардың жария болуынан кейін тәуелсіздігіне нұқсан келтіргені үшін айыпталды» деп хабарлады, сондай-ақ жарияланған «құжаттар IISS пен Бахрейн билеушілері Манама диалогтарына қатысты қаржыландыруды құпия ұстауға келіскенін көрсетеді» делінген. IISS жарияланған құжаттардың рас екенін жоққа шығармады және Бахрейнден қаржы алғанын мойындамады, бірақ «IISS-тің барлық шарттары, оның ішінде қабылдаушы үкіметтермен жасалған шарттар, институттың абсолютті интеллектуалды және операциялық тәуелсіздігін бекітетін баптарды қамтиды, ол ешқандай жақтаушылыққа қатыспайтын халықаралық ұйым болып табылады» деген мәлімдеме жасады. Middle East Eye басылымындағы Питер Оборн кейбір жылдары IISS-тің жалпы кірісінің шамамен жартысы Бахрейннен түскен болуы мүмкін екенін хабарлады.