Кіріспе
Чарльз Б. Пирс режиссерлік еткен «The Town That Dreaded Sundown» – 1976 жылы шыққан американдық триллер-қорқыныш фильмі. Фильмнің продюсері де Чарльз Б. Пирс, ал сценарийін Эрл Э. Смит жазған. Фильм 1946 жылғы Тексарканадағы «Айшығыс кісі өлтірулері» оқиғасына негізделген, бұл қылмыстарды белгісіз сериялық кісі өлтіруші, «Фантом» жасаған деп есептеледі. Фильмді 1972 жылғы «Боги-Крик туралы аңыз» фильмін баяндаған Верн Стиерман айтады. Бен Джонсон Техас рейнджерінің капитаны М.Т. «Жапақ қасқыр» Гонзаулластың ойдан шығарылған бейнесі – капитан Дж.Д. Моралес рөлінде ойнайды. «Фантом» рөлін кейін «Форрест Гамп», «Құтқарылған» және «Жақын қашықтықтағы қаскөйлер» сияқты фильмдерде каскадерлерді үйлестіруші болып жұмыс істеген Бад Дэвис сомдайды. Фильм көбінесе Тексаркана маңында түсірілді, сонымен қатар көптеген жергілікті тұрғындар эпизодтық рөлдерде ойнады. Фильмнің әлемдік премьерасы 1976 жылдың 17 желтоқсанында Тексарканада өтті, ал 24 желтоқсанда кең экрандарға шықты. Фильмде: «Сіздер көретін оқиғаның шындығы – оның қайда және қалай болғаны, тек есімдері өзгертілген» делінеді. Шын «Фантом» Тексас штатының Арканзас штатымен шекарасында орналасқан Тексаркана қаласында немесе оның жанында сегіз адамға шабуыл жасады. Қылмыстардың көп бөлігі Тексас штатының Боуи округіндегі Тексаркананың сыртындағы ауылдық жерлерде болды, ал фильмде оқиға Арканзаста орын алады. Дегенмен, кісі өлтірулердің жалпы схемасы шындыққа жақын, тек шағын көркемдік өзгерістер енгізілген. Фильмдегідей, нағыз кісі өлтіруші ешқашан анықталған жоқ және ұсталған да жоқ. Фильмнің фактілерге қатысты еркіндігі соншалық, 1978 жылы құрбанның бір туысы оның қарындасын бейнелегені үшін сотқа шағымданды. Фильмнің слоганы бес адамды өлтірген адам «әлі де Тексаркана, Арк., көшелерінде тынысып жүр» деп мәлімдейді, бұл көршілес қаланың шенеуніктерін 1977 жылы жарнамаларға байланысты Пирске қарсы қорқытуға итерді. Бірақ плакаттарда бұл мәлімдеме сақталды. Сол атаумен 2014 жылдың 16 қазанында жалғасы шықты.
The Town That Dreaded Sundown is a 1976 American thriller horror film directed and produced by Charles B. Pierce, and written by Earl E. Smith. The film is loosely based on the 1946 Texarkana Moonlight Murders, crimes attributed to an unidentified serial killer known as the Phantom Killer. It is narrated by Vern Stierman, who had narrated Pierce's 1972 film The Legend of Boggy Creek. Ben Johnson stars as Captain J. D. Morales, a fictionalized version of Texas Ranger Captain M. T. "Lone Wolf" Gonzaullas. The Phantom is played by Bud Davis, who later worked as stunt coordinator on films such as Forrest Gump, Cast Away, and Inglourious Basterds. The film was mostly shot around Texarkana, and a number of locals were cast as extras. The world premiere was held in Texarkana on December 17, 1976, before its regular run in theaters on December 24. The film states that "the incredible story you are about to see is true, where it happened and how it happened; only the names have been changed." The actual Phantom attacked eight people in or near the town of Texarkana, Texas, which is on the Texas border with Arkansas. Most of the murders occurred in rural areas just outside Texarkana, in Bowie County, Texas, while the film has them occurring in Arkansas. However, the general outline of the murders largely follows reality, with mostly minor artistic license taken. As in the film, the real killer was never identified nor apprehended. The film is loose enough with the facts that one family member of a victim filed a lawsuit in 1978 over its depiction of his sister. The film's tagline claims that the man who killed five people "still lurks the streets of Texarkana, Ark.," causing officials of that neighboring city to threaten Pierce over the ads in 1977. It remained on the posters. A sequel with the same name was released on October 16, 2014.
Сюжет
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сегіз ай өткенде болған "Фантомдық шабуылдар" алдында Тексаркана жайлы болды және азаматтар жақсы болашаққа дайындалды. 1946 жылы 3 наурыздағы жексенбі күні кешке Сэмми Фуллер мен Линда Мэй Дженкинс сүйіктілердің жолына аялдама салады. Көп ұзамай машинаның капоты ашылып, жабылады, ал оның басында көзін тесіп алған торсы бар адам мотордан суырып алған сымдарды ұстап тұрғанын көреді. Сэмми машинаны іске қосуға тырысқанда, ер адам оның терезесін сындырып, оны шығарып, сынған шыныға кесіп тастайды. Содан соң жігіт Линдамен бірге көлікке кіреді. Келесі күні таңертең Линданы жолдың шетінен тірідей тауып алады. Қылмыс орнында болған кезде, полиция қызметкері Норман Рамзи екі құрбанның да тірі екенін хабарлады. Ол шериф Баркерге хабар қалдырып, оны Майкл Мигер ауруханасында қарсы алуын сұрайды. Ауруханада дәрігер шериф Баркерге Линда зорланбағанын, бірақ оның арқасы, іш және көкіректері "көпті тістелгенін, сөзбе-сөз жуылғандығын" айтады. Полиция бөлімшесінде Баркер полиция бастығы Салливанға жасөспірімдер мен колледж студенттерін жалғыз жолдарда көлік тоқтатпауды ескертуді ұсынады. 24 наурызда, қатты жаңбыр кезінде ғашықтар жолын тергеп жатқанда, Рамси оқ атуды естиді және Говард В. "Бадди" Тернерді арыстаннан өлі, оның досы Эмма Лу Куктың мәйітін ағашқа байлап тастағанын табады. Рамси машинамен қашып бара жатқан капюшонды байқайды. Қауіпке ұшыраған қалада қару мен басқа да қауіпсіздік құралдары сатылады. Шериф Баркер көмекке шақырады және Рамсиге елдегі ең әйгілі қылмыстық тергеуші, Техас рейнджерлерінің "Жоңай қасқыры" капитан Дж.Д. Моралеске хабар береді. Ол келгеннен кейін Моралес тергеуді өзі басқаратынын түсіндіреді және белгісіз шабуылшыны "Фантом" деп атайды. Рамзи Моралеске көмекші болады, ал патрульші А.С. "Спаркплюг" Бенсон оның жүргізушісі болады. Барбер дүкенінде Рамзи Моралеске Фантомның 21 күнде бір шабуыл жасайтын теориясын түсіндіреді. Келесі шабуыл мектеп бітірушілерінің би күні болады, ал қала шетінде қалжыңдар орнатылады. Биден кейін, 14 сәуірде, тромбоншы Пегги Лумис өзінің жігіті Рой Алленмен бірге кетеді. Оның уайымдарына қарамастан, олар қаланың ортасындағы Спринг-Лейк паркіне барады. Олар кеткенде, Фантом жүргізушінің есігіне секіріп, Ройді машинадан шығарып, Пеггиді апатқа ұшыратады. Ол Фантом Ройді ұрып-соққан кезде қашады, бірақ ол оны ұстап алады және оның қолын ағашқа байлайды. Рой оянады, бірақ қашып құтылуға тырысқанда атып өлтіріледі. Фантом Пэггидің тромбонының дистальды ұшына қалта пышағын байлайды және оны "ойнап" жатқанда өлтіреді. Моралес және басқа офицерлер психиатр доктор Кресспен бір мейрамханада кездеседі, онда ол Фантомның 35 пен 40 жас аралығындағы күшті жыныстық қатынасқа ие өте ақылды садист екенін түсіндіреді. Кресс олардың Фантомды ұстап алу мүмкіндіктері туралы күмәндануын білдіргенде, Фантомның аяқ киімдері көрсетіліп, ол бүкіл әңгімені естігенін көрсетеді. Станцияда Джонсон есімді адам тоналып, қару ұстап, Лұфкинге адамды айдап әкелуге мәжбүр болғанын айтады. Жолда жүріп, Рамзи қарулы күдікті туралы хабар алады, содан кейін қысқаша қуу басталады. Алғашында күдікті Эдди Ледукс бәрін мойындамайды, кейін Фантом екенін мойындайды, бірақ Моралес бұған сенбейді. Джонсон оны тонаушы деп таныды. 3 мамырда Хелен Ридті Фантом азық-түлік дүкенінен шығып бара жатқанда көреді. Сол түні үйде Хелен күйеуі Флойдтен, ол терезе алдындағы креслода отыр, сыртта біреудің жүргенін естіп пе деп сұрайды. Ол жоқ деп жауап бергеннен кейін, Фантом оны терезе арқылы атып өлтіреді. Хелен Флойдтың өліп жатқанын көріп, тексеріп шығады. Ол полицияға телефон арқылы хабарласа, Фантом экран есігін бұзып, оның бетін екі рет атып өлтіреді. Жарақатына қарамастан, ол үйден шығып, жүгері өрісіне кіреді, ал Фантом Флойдтың денесін тексереді. Фантом оны балтамен қуып келеді, бірақ жақын маңдағы үйден көмек алған кезде кетеді. Бұл шабуыл туралы хабар қала тұрғындарын үрейге батып, терезелерін тақтаймен жаба бастайды. Кейін Моралес пен Рамзи Тернер мен Кук қылмыстарынан алынған көлікке сәйкес келетін ұрланған көлік туралы хабар алады. Құм шұңқырын зерттеген кезде олар Фантомға тап болады. Моралес оған атқан, бірақ қағып жіберген, сондықтан ол орманға қашып кетті. Фантом қозғалып жатқан пойыздың қасынан секіріп құтылып, аяғына оқ тиді. Полицейлер пойыздың өтуін күтіп тұрғанда, Фантом қашып кетеді. Олар іздеуді жалғастыра береді, бірақ оны таба ал�...
Өндіріс
Негізгі түсірілім 1976 жылдың өте ыстық жазда 21 маусымда басталды. 1976 жылы 8 шілдеде Пирс Доун Уэллске өзінің фильмінде ойнауға шақырады. Ол келесі күні түстен бұрын Тесарганаға ұшақпен келді. Ол Тексарканада алты күн болды, бірақ алғашқы екі сахнаны аяқтады. Макурозильдік алаңдағы көріністі түсіргенде Уэллске бір бульдог шабуыл жасады, бірақ экипаж оны атып жіберіп, қорқытып жіберді. Уэллс өзінің рөлін шынайы өмірде аман қалған Кэти Старкспен сөйлескісі келді, бірақ Кэти бас тартты. "Күннің батуын қорқатын қала" Уэллстің төртінші фильмі және Пирспен екінші рет жұмыс істеді. Ол сценарийді оқымады, керісінше режиссерге арқа сүйеді. Ол мұны өзі қалайтынын айтты. Уэллс былай деп түсіндірді: "Бұл өте эмоционалды рөл. Мен өз түсінігімді ешнәрсеге негіздегім келмеді. Мен өз сезімдерімнің жетегінде жүруді жөн көрдім". Бен Джонсон екеуі де, бір түн бұрын тойлағаннан кейін, пойыз сахнасын түсіргенде, ас іше бастады. Жарнама бөлімінде: "1946 жылы бұл адам бес адамды өлтірді, ол әлі күнге дейін Тексаркананың көшелерінде жасырын жүр" деген сөз тіркестері пайда болды. плакатта жазылған. Тексаракананың билігі сотқа берумен қорқытқаннан кейін Пирс мәлімдемені алып тастауға тырысты. Бұл сөз тіркесінің соңғы бөлігі жарнамаларда цензураға ұшыраған немесе алынып тасталған, бірақ ол бірнеше плакаттарда қалды. Фильмді АҚШ-та American International Pictures 1976 жылы 24 желтоқсанда, ал Швецияда (1977), Батыс Германияда (1978) және Филиппинде (1979) халықаралық деңгейде шығарды. Ол 1977 жылдың соңына дейін диск-инстерде ойналып, 1978 жылдың маусымында теледидарлық дебюті болды.
Үй медиасы
Фильм 1983 жылы Warner Home Video компаниясы VHS форматында шығарды, кейін 1988 жылы қайта шығарды. Good Times Video оны 2001 жылдың 15 мамырында VHS форматында тағы да шығарды. Turner Classic Movies кабельдік арнасы фильмнің кең экранды нұсқаларын кейде көрсетеді. 21 мамыр 2013 жылы фильм цифрлық форматта жарық көрді, оны Shout! Factory Пирстің 1979 жылғы "The Evictors" фильмімен бірге Blu-ray/DVD комбо жинағында шығарды.
Тарихи ақиқат
"Күн батуын қорқатын қала" нақты қылмыстардың кейбір фактілерінен ауытқулар жасайды. Фильмнің басында алғашқы шабуыл 3 наурызда, жексенбі күні болды деп айтылады. Шын мәнінде, шабуыл 22 ақпанда, жұма күні болған. Джимми Холлис ("Сэмми Фуллер" рөлінде бейнеленген) терезенің сыртына тартылып алынбаған. Қыз Мэри Жанн Лэриге ("Линда Мэй Дженкинс" рөлінде бейнеленген) қашуға бұйрық берілді. Одан кейін оны қуып жетіп, шабуылдаушының тапаншасымен зорлады. Бірақ ол жақын арада қашып, бір үйде көмек алды. Фильмдегі келесі шабуыл 24 наурыз, сенбі күні болды деп көрсетіледі; ал 1946 жылы 24 наурыз жексенбі күніне тура келді. Фильмде "Ховард Тернер" және оның сүйіктісі "Эмма Лу Кук" көліктің ішінде өлген күйде табылған. Эмма Кук тістелген іздермен ағашқа байланған күйде көрсетілген. Ал шындығында, екі құрбан да көліктің ішінде атып өлтірілген. "Депутат Рамзи" кейіпкері аймақты патрульдеу кезінде денелерді тапты. Содан кейін ол Фантомтың көлікке отырып, кете бара жатқанын көрді. 24 наурыз күні таңертең бір жүргізуші көлікті көріп, оның ішінде Ричард Гриффин мен Поли Энн Мурдың денелерін тауып, полицияға хабарлады. Полиция қызметкерлері келгенге дейін, қылмыскер қашқан еді. Фильмде жергілікті тұрғындар көп ұзамай қару-жарақ пен құлыптарды сатып ала бастағаны айтылады, бірақ бұл оқиға екі айдан кейін, мамыр айында болды. Екінші шабуылдан кейін фильмдегі кейіпкерлер Техас рейнджерлерінің капитаны Дж.Д. Моралесті шақырады. Ал шындығында, М.Т. "Жапақ қасқыр" Гонзауллас, кейіпкердің прототипі болған Техас рейнджері, Спринг Лейк паркі маңындағы екінші қос қырғыннан кейін ғана Тексарканаға келді. Фильмде Моралес қылмыскерді "фантом" деп атайды, бірақ қылмыскердің аты сәуір айындағы қырғыннан кейін және Texarkana Gazette газетінің бас редакторы арқылы ресми түрде жарияланды. Фильмде "Пэгги Лумис" кейіпкері тромбонмен ойнап, офицерлер Фантомды ұстау үшін түрлі тозаңдау амалдарын қолданатын мектеп бітіру кеші көрсетіледі. Бірақ шындығында, Бетти Джо Букер саксофонмен (тромбон емес) Шетелдік соғыс ардагерлерінің (VFW) әлеуметтік шарасында орындаған (бітіру кешінде емес), ал офицерлер оны және оның досы Пол Мартинды өлтіргеннен кейін ғана тозаңдау амалдарын қолданды. Фильмде "Пэгги" мен "Рой" бірге, ал шындығында Букер мен Мартин тек достар болған. Олар екеуі де атып өлтірілді, ал оның саксофоны алты ай бойы жоғалып кетті. Фильмде "Хелен Рид" шабуылшыны атып өлтіруге дейін көреді. Алайда, Кэти Старкс күйеуімен бірге терезеден атып өлтірілді және ол шабуылдаушыны ас үй терезесінен кіре берген кезде ғана көрді.
Даулар
1977 жылдың ақпан айында Тексаркана қалалық шенеуніктері фильмнің жарнамалық кампаниясына қарсы сотқа шағымдануға дауыс берді. Қалалық шенеуніктер Вашингтон қаласына барғанда фильмнің слоганы бойынша оларды қысымға алды. Қала әкімі Харви Нельсон: "Жарнама тым әрі кетті, бұл рас емес. Бұл жағдайдың қауымдастықта қорқыныш таратуы мүмкін деген наразылық бар. Бұл жерде құрбандардың туыстары әлі де тұрып жатыр, және бұл олар үшін өте жағымсыз". 1978 жылдың 15 наурызында Джеральд Гедримас деген жасөсперім өзінің мектептегі досы Джеймс Грунстраны атып өлтірді. Сотта Гедримас "Күн батудан қорқатын қала" фильмін көрген кезде өзінің жоспарын "заңнан тыс" болу, яғни Батыс жұлдызды әйгілі қарақшы Джесси Джеймс сияқты болу туралы ойлағанын айтты.
Дәстүр
Тексарканада (оқиға осы қалада өрбуімен байланысты), бұл фильм Хэллоуинге дейін Спринг-Лейк паркінде көпшілікке көрсетіледі. Бұл "Movies in the Park" аймағының мамыр және қазан айларындағы әр бейсенбіде көрсетілетін фильмдер циклының соңғы туындысы. 2003 жылдан бері жалғасып келе жатқан бұл шараны Тексаркана парктері мен демалыс департаменті тегін ұйымдастырады.
Жалғасы
Райан Мерфи мен Джейсон Блумның жалғастырылған метасиквелі 2014 жылдың 16 қазанында таңдалған кинотеатрларда, ал ертеңі күні «Video on Demand» арқылы көрсетілді. Режиссер Альфонсо Гомес Режон Роберто Агирре Сакасаның сценарийі бойынша түсірді. Басты рөлді Эддисон Тимлин сомдады, оған Гари Коул, Эд Лаутер және Вероника Картрайт көмектесті. Фильм көбінесе жағымды пікірлер алды.