Қорқыныш фильмі: «Айқай» (Qorqynysh filmi: «Ayqay»)

Кіріспе

«Сcream» – 1996 жылы түсірілген американдық слэшер фильмі. Режиссері – Уэс Крейвен, сценарисін Кевин Уильямсон жазған. Басты рөлдерде Дэвид Аркетт, Нев Кэмпбелл, Кортни Кокс, Мэтью Лиллард, Роза МакГоуэн, Скит Ульрих және Дрю Бэрримор ойнайды. Фильмнің оқиғасы Калифорния штатындағы ойдан шығарылған Вудсборо қаласында өтеді. «Scream» сюжеті орта мектеп оқушысы Сидни Прескотттың (Кэмпбелл) және оның достарының басына келген оқиғаны баяндайды. Анасының өліміне орай, олар Ghostface деп аталатын костюм киген серийлі кісі өлтірушінің мақсатына айналады. Өз жобаларын іске асыруда қиындыққа тап болған Уильямсон, Гейнсвиллдегі Жабдықшының жасаған бірнеше қылмыстары туралы хабарлардан шабыттанды. Ол «Хэллоуин» (1978), «13-ші жұма» (1980) және «Эльм-стриттегі қасірет» (1984) сияқты фильмдерде танымал болған слэшер жанрының клишелерін пародизациялайтын сценарий жазды. «Scary Movie» деген атпен жазылған Уильямсонның сценарийі Miramax Films компаниясы оны сатып алғанға дейін бірнеше студия арасында қызу бәсекеге түсті. Крейвен бастапқыда ұсыныстан бас тартқанмен, сценарийді оқығаннан кейін фильмді түсіруге келісті, өйткені ол мансабындағы бірнеше сәтсіздіктерден кейін өзін қайта орнатуға ниеттенген еді. Бэрримор мен Кокстың қатысуы студиядан қосымша қолдау алуға көмектесті. Фильмнің түсірілімі 1996 жылдың сәуірінен маусым айына дейін Калифорнияда 15 миллион долларлық бюджетпен жүргізілді. Крейвен Америка кино ассоциациясымен R рейтингісі үшін келіспеушіліктерге байланысты фильмдегі зорлық-зомбылық көріністерін азайтты. 1996 жылдың 20 желтоқсанында шыққан «Scream» фильмі, әдетте мерекелік кезеңде шығарылатын слэшер фильмі болғандықтан, жақсы қабылдамайды деп күтілгенімен, ауыздан ауызға тараған жақсы пікірлердің арқасында бүкіл әлем бойынша шамамен 173 миллион доллар жинады. Бұл фильм күтпеген сәттілікке жетіп, жылдың ең табысты фильмдерінің біріне айналды. Сынақшылар актерлердің ойынын және фильмнің бірегей мета-юморын жоғары бағалады, бірақ оның шамадан тыс зорлық-зомбылығы мен юморға басымдық бергендіктен, күштілігінің жетіспеуіне сын тақты. Фильм Уильямсонның сценарист ретінде мансабын дамытуға көмектесті және актерлік құрамның беделін арттырды. «Scream» қазіргі таңдағы ең ұлы қорқыныш және слэшер фильмдерінің бірі саналады. Ол 1990 жылдары жанрдың танымалдылығы төмендегеннен кейін қорқыныш жанрына қызығушылықты қайта жандандырғаны үшін мақталады. Фильмнің ықпалы зор болды, Барримордың қатысуы танымал актерлердің қорқыныш фильмдеріне қатысуын қалыпқа келтірді және осы фильмдердің жас көрермендерге тартымдылығын арттырды. Фильмнің сәттілігі «Scream 2» (1997), «Scream 3» (2000), «Scream 4» (2011), «Scream» (2022) және «Scream VI» (2023) сияқты көптеген туындылар мен телесериалдарды құраған мультимедиалық франшизаны іске қосты.

American slasher film

Scream is a 1996 American slasher film directed by Wes Craven and written by Kevin Williamson. It stars David Arquette, Neve Campbell, Courteney Cox, Matthew Lillard, Rose McGowan, Skeet Ulrich and Drew Barrymore. Set in the fictional town of Woodsboro, California, Screams plot follows high school student Sidney Prescott (Campbell) and her friends, who, on the anniversary of her mother's murder, become the targets of a costumed serial killer known as Ghostface. Williamson, who was struggling to get his projects off the ground, was inspired by reports of a series of murders by the Gainesville Ripper as he wrote a screenplay that satirized the clichés of the slasher genre popularized in films such as Halloween (1978), Friday the 13th (1980), and A Nightmare on Elm Street (1984). Developed under the title Scary Movie, Williamson's script became the subject of an intense bidding war from multiple studios before Miramax Films purchased the rights. Craven, despite turning down the opportunity multiple times, agreed to direct the film after he had read the script as he was determined to re establish himself after several career setbacks. The involvement of Barrymore and Cox helped secure more support from the studio. Principal photography took place from April to June 1996 in California on a budget of $15 million. Craven trimmed down the violence in the film after being involved in a tense conflict with the Motion Picture Association of America over the desired R rating. Released on December 20, 1996, Scream was not expected to perform well due to concerns over releasing a slasher film in a time normally reserved for holiday entertainment, but it went on to gross approximately $173 million worldwide through the strength of word of mouth, becoming a surprise success and one of the highest grossing films of the year. Reviews praised the performances of its cast and its unique meta humor but criticized its excessive violence and lack of suspense in favor of that humor. The film helped elevate Williamson's career as a writer and raised the profiles of the rest of the cast. Scream is now regarded as one of the greatest horror and slasher films ever made. It has been credited with rekindling interest in the horror genre during the 1990s following a decline in the genre's popularity. It has remained influential, as Barrymore's involvement helped make participating in horror films more acceptable to prominent actors and increased horror films' appeal with younger audiences. The success of the film launched a multimedia franchise, which comprises the sequels Scream 2 (1997), Scream 3 (2000), Scream 4 (2011), Scream (2022), and Scream VI (2023), as well as an anthology television series.

Сюжет

Калифорния штатының Вудсборо деген шағын қалашығында жоғары сынып оқушысы Кейси Бекер үйінде жалғыз қалған кезде оған бейтаныс адам телефон шалады. Олар қорқынышты фильмдер туралы сөйлеседі, сонда қоңырау шалушы садистікке айналып, оның өміріне қауіп төндіреді және оның жігіті Стивтің оның ауласында байланғандығын айтады. Шақырушы оның өмірін құтқару үшін қорқынышты фильмдер туралы сұрақтарға жауап беруін талап етеді, бірақ ол 13 жұма туралы дұрыс емес жауап береді және Стив өлтіріледі. Кейси үйден қашып құтылуға тырысады, бірақ оны "Ghostface" костюмін киген біреу бычакпен өлтіреді және оның ішін қазып алған мәйіті ағашқа ілінеді. Полиция тергеуді бастаған кезде жаңалықтар бұқаралық ақпарат құралдарына келіп түседі. Жасөспірім Сидни Прескотт анасы Моринді Көбік етеккіретіп өлтіргеніне бір жыл толып отыр. Травма оның жігіті Билли Лумиспен қарым-қатынасын толықтай қалпына келтіре алмады. Әкесі Нейл жұмысына сапарға шыққанда, Сидни ең жақын досы Татум Райлиді үйде жалғыз күтеді. Ол Мориннің өлімі туралы шылдыңдап, оған қоңырау шалады және оған Ghostface шабуыл жасайды, ол Билли оның терезеден кірер алдында жоғалады. Алайда, ол ұялы телефонын тастап кеткен кезде күдікке түседі, оны шерифтің орынбасары Дьюи Райли, Татумның ағасы, тұтқындайды. Полиция бөлімшесінде Сидниді тергеуші журналист Гейл Уэзерс қарсы алады. Ол Мориннің бірнеше рет, соның ішінде Котонмен қарым-қатынасы бар екенін және оны оны өлтірген деп қате айыптағанын айтады. Сидни Татумның үйінде тұрады, бірақ оны өлтіруші тағы да шылдыңдап қоңырау шалады. Шақырулар Нилдің телефонына дейін анықталды, бірақ полиция оны таба алмады. Бостандыққа шыққаннан кейін Билли Сиднимен мектепте кездеседі және оның жоқ анасын Мориннің өлімімен салыстыра отырып, оны одан әрі ренжітеді. Қылмыстардан кейін мектепті тоқтатқаннан кейін директор Химбри өз кеңсесінде қаза тапты. Ажырасуды атап өту үшін Татумның жігіті Стю Мачер өзінің оңаша үйінде қонақ үй ұйымдастырады. Дьюи мен Гейл, егер қастандық тағы да жасалса, тойды бақылап отырады. Басты сыныптасы Рэнди Микс қорқынышты фильмнен аман қалу ережелерін егжей-тегжейлі түсіндіргенде, Татумды гаражда Ghostface оқшаулайды, ол оны гараж есігімен құлатады. Химбридің өлтірілгенін білгеннен кейін, қонақтардың көпшілігі оның асылған денесін көруге кетеді, Дьюи мен Гейлді шауып, оларды Нейлдің жасырын машинасына апарып жібереді. Билли үйге Сиднимен татуласуға келеді, олар ақыры жыныстық қатынасқа түседі. Кейін олар кенеттен Ghostface-тің шабуылына ұшырап, Биллиге пышақ соғылады. Сидни Ghostface-тен қашып құтылады, ол Гейлдің оператор Кенниді өлтіреді және қайтып келгенде Дьюиді пышақпен шағады. Гейл көлікпен қашып кетуге тырысып, апатқа ұшырап, есінен танып қалады. Сидни үйге қашып барып, Стю мен Рэндиді сыртқа қамап қояды, олар бірін-бірі өлтіруші деп айыптайды. Жараланған Билли қайта оралып, Рэндиді иығына атып, өзін кісі өлтіруші және Стюны оның серігі ретінде көрсетеді. Билли Моринді өлтіргенін мойындайды, өйткені оның әкесімен қарым-қатынасы туралы мәлімет анасының кетуіне себеп болды. Екі адам Нилді өздерінің қылмыстары үшін айыптау үшін ұрлап, бір-бірін пышақпен өлтіріп, өздерін жалғыз тірі қалғандар ретінде бейнелеуге кірісті. Олар Гейлдің оралуымен үзіледі, бұл Сидниге Биллиді мүгедектікке ұшыратып, Стюның басына телевизор түсіріп өлтіруге мүмкіндік береді. Билли Сидниді пышақпен сауғалауға тырысады, бірақ Гейл оны атып өлтіреді. Рэнди қорқынышты фильмдердегі кісі өлтірушілердің соңғы қорқыныш үшін қайта тірілетінін айтқаннан кейін, Билли қайта отырады, ал Сидни оны басына атып өлтіреді. Таң атқанда Нил құтқарылады, Дьюиді жедел жәрдем алып кетеді, ал Гейл түнгі оқиғалар туралы жаңалықтарды ұсынады.

In the small town of Woodsboro, California, high school student Casey Becker is home alone when she receives a phone call from an unknown person. They discuss horror films until the caller turns sadistic, threatening her life and revealing that her boyfriend, Steve, is tied up on her patio. The caller demands she answer questions about horror films to save his life, but she gives an incorrect answer about Friday the 13th and Steve is killed. Casey attempts to escape the house but is stabbed to death by someone wearing a "Ghostface" costume and her disemboweled corpse is hanged from a tree. The news media descend on the town as a police investigation begins. Teenager Sidney Prescott struggles with the impending first anniversary of the rape and murder of her mother Maureen by Cotton Weary. The trauma has made her unable to consummate her relationship with her boyfriend, Billy Loomis. As her father Neil is traveling for work, Sidney waits home alone for her best friend, Tatum Riley. She receives a call taunting her about Maureen's death and is attacked by Ghostface, who disappears just before Billy comes through her window. However, she becomes suspicious when he drops a cell phone, and he is arrested by Deputy Sheriff Dewey Riley, Tatum's brother. At the police station, Sidney is confronted by investigative journalist Gale Weathers, who claims that Maureen had several affairs, including one with Cotton, and that he was wrongly accused of her murder. Sidney stays at Tatum's home but receives another taunting call from the killer. The calls are traced to Neil's phone, but the police are unable to locate him. After his release, Billy encounters Sidney at school and further upsets her by comparing his absent mother to Maureen's death. After suspending school in the wake of the murders, Principal Himbry is stabbed to death in his office. To celebrate the closure, Stu Macher, Tatum's boyfriend, hosts a party at his secluded home. Dewey and Gale keep watch on the party in case the killer strikes again. As fellow high schooler Randy Meeks details the rules of surviving a horror film, Tatum is isolated in the garage by Ghostface, who crushes her with the garage door. After discovering Himbry's murder, most of the partygoers leave to see his hanging body, nearly running over Dewey and Gale and inadvertently leading them to Neil's hidden car. Billy arrives at the house to reconcile with Sidney, and they finally have sex. Afterward, they are suddenly attacked by Ghostface, and Billy is stabbed. Sidney evades Ghostface, who kills Gale's cameraman Kenny and stabs Dewey when he returns. Gale, attempting to flee in her van, crashes and is knocked unconscious. Sidney seeks refuge inside the house, locking Stu and Randy outside as they accuse each other of being the killer. A seemingly wounded Billy returns and allows Randy inside before shooting him in the shoulder, revealing himself as the killer and Stu as his accomplice. Billy confesses that they killed Maureen because the discovery of her affair with his father was responsible for his mother leaving. The pair abducted Neil to frame him for their crimes and proceed to stab each other to portray themselves as the only survivors. They are interrupted by Gale's return, which gives Sidney the chance to incapacitate Billy and kill Stu by dropping a television set on his head. Billy attempts to stab Sidney but is shot by Gale. After Randy remarks that horror film killers revive for a final scare, Billy sits back up and Sidney shoots him in the head, killing him. As dawn breaks, Neil is rescued, Dewey is taken away by ambulance, and Gale provides an impromptu news report about the night's events.

Актерлік құрам

Дэвид Аркетт – Дьюи Райли рөлінде: Ұқыпсыз және сәл кешіккен шериф орынбасары. Фильм ең көп сұранысқа ие болған көрермендер – жасөспірімдер мен 20 жастағы жастар. 2000 жылы «Scream» фильмі «The Ultimate Scream Collection» жинағының бір бөлігі ретінде, оның екі жалғасы – «Scream 2» (1997) және «Scream 3» (2000) фильмімен бірге шықты. Бұл жинаққа актерлердің экрандық сынақтары, кадрдан тыс материалдар және үш фильмнің түсірілуі туралы Крейвен, Уильямсон, Кэмпбелл, Кокс және Аркеттпен сұхбаттасқан деректі фильм сияқты қосымша мүмкіндіктер енгізілді. Өздерінің зияткерлік артықшылығын дәлелдеу үшін кісі өлтірген геилер.